Elke Week van EW Magazine

In podcast 'Elke Week' gaat Sam Verbeek in gesprek met Geerten Waling en Victor Pak over de bizarre wendingen in de Amerikaanse presidentsverkiezing.

Het Amerikaanse verkiezingsjaar 2024 is een ongekend spektakel geworden. In mei werd Donald Trump de eerste president die veroordeeld werd voor een misdrijf. Juni bracht het rampzaligste presidentiële debat in de geschiedenis, waarin Joe Biden een schrikbarende zwakte toonde. De daaropvolgende maand overleefde Trump ternauwernood een moordaanslag, koos J.D. Vance als zijn vicepresident en ontving officieel de Republikeinse nominatie. Als klap op de vuurpijl trok Biden zich op 21 juli terug uit de race, waarbij hij zijn steun uitsprak voor Kamala Harris.

Het terugtrekken van Biden roept vragen op over zijn fysieke en mentale gezondheid. Kan een president die niet in staat is campagne te voeren, wel effectief aanblijven? Deze vraag dringt zich steeds meer op na zijn zwakke debatoptreden. De zorg over zijn geschiktheid neemt toe, met veel partijgenoten die opgelucht zijn dat Harris het stokje overneemt.

Kamala Harris staat nu in de schijnwerpers als de Democratische kandidaat. Haar carrière begon als openbaar aanklager in Californië, waar ze bekendstond als een crimefighter. Later omarmde ze progressieve ideeën tijdens haar presidentscampagne van 2020. Deze wending roept kritiek op, maar kan ook strategisch zijn om een breder electoraat aan te spreken. Harris heeft de taak om in slechts 105 dagen de kiezers te overtuigen dat ze de juiste persoon is om Trump te verslaan.

De Republikeinen zullen Harris hard aanpakken, met aanvallen op haar wisselende standpunten en persoonlijke achtergrond. Toch heeft Harris, in tegenstelling tot Biden, de energie en het charisma om een sterke campagne te voeren. Haar bereidheid om gevoelige onderwerpen zoals abortus aan te snijden, kan haar veel jongeren opleveren. De keuze van Harris voor een gematigde, misschien zelfs conservatieve, vicepresident kan haar kansen verder versterken.

Terwijl de Democraten hopen op een nieuwe energie met Harris, blijven de Republikeinen zich schrap zetten. Deze verkiezingen zijn een strijd tussen de gevestigde orde en de belofte van verandering, en de uitkomst blijft onvoorspelbaar. De komende maanden beloven een intens en beslissend hoofdstuk te worden in de Amerikaanse politieke geschiedenis.

De moordaanslag op de Amerikaanse presidentskandidaat Donald Trump is onderwerp van gesprek in podcast Elke Week.

Een kogel schampte het oor van Donald Trump tijdens een rally in Pennsylvania. De schutter, een jongeman uit Pittsburgh, werd onmiddellijk neergeschoten door de Secret Service. Hoe kon dit gebeuren, en wat betekent het voor de campagne? Sam Verbeek spreekt erover met Geerten Waling en Victor Pak.

Aanslagen op politici zijn geen nieuw fenomeen in de Amerikaanse politiek, waar de dreiging van geweld altijd aanwezig is. Presidenten zoals Ronald Reagan (in 1981) en presidentskandidaten zoals de Democraat George C. Wallace (in 1972) overleefden zo'n moordpoging. Reagan bleef politiek actief en populair, Wallace liep blijvende verwondingen op en veranderde zijn politieke koers.

De veiligheidsmaatregelen rondom presidenten en kandidaten zijn streng, met diverse lagen van bescherming. Toch breken schutters er soms doorheen, zoals bij Trump. De spontane aard van de rally en de locatie op een lokaal vliegveld kunnen hieraan hebben bijgedragen. Dit roept de vraag op hoe dergelijke evenementen veiliger kunnen worden zonder hun toegankelijkheid te verliezen.

De aanslag op Trump heeft gevolgen voor zijn campagne. Zijn vuist in de lucht en snelle herstel kunnen zijn imago als vechter versterken, en hem meer steun opleveren. Aanslagen veranderen vaak de publieke perceptie van leiders, zoals in het geval van Reagan, die na zijn aanslag als een mythisch figuur werd gezien.

Toch is de verkiezingsrace onvoorspelbaar, en dus nog niet gelopen. Voordeel voor Joe Biden: de focus ligt even niet meer op zijn mentale gezondheid.

In podcast Elke Week bespreken Sam Verbeek, Geerten Waling en buitenland redacteur Matthijs van Schie de verkiezingsuitslagen in Frankrijk en Engeland.

Frankrijk heeft een opmerkelijke verschuiving naar links doorgemaakt. Het kiesstelsel in Frankrijk, dat verkiezingen in twee rondes organiseert, heeft hierbij een cruciale rol gespeeld. In de eerste ronde konden diverse partijen hun krachten meten, maar in de tweede ronde bleven enkel de sterksten over. Deze structuur, ontworpen om de extremen te temperen, heeft paradoxaal genoeg de deur geopend voor een krachtige opmars van het radicaal-linkse Nouveau Front Populaire. De overwinning van deze alliantie onderstreept de onvrede van het Franse volk met het gevestigde politieke midden, en vormt een directe uitdaging voor president Emmanuel Macron.

In Engeland was de politieke dynamiek niet minder dramatisch. Het kiesstelsel, dat gebaseerd is op het principe van ‘first-past-the-post’, heeft de Labour Party een duidelijke overwinning bezorgd. Dit systeem, waarbij de kandidaat met de meeste stemmen in een district de zetel wint, heeft de opkomst van Labour bevorderd, ten koste van de Conservatieven. Deze linkse overwinning in Engeland benadrukt een bredere trend van politieke verschuivingen binnen Europa, waar kiezers zich steeds meer afkeren van traditionele, centrumgerichte partijen.

De verkiezingen in zowel Frankrijk als Engeland tonen een groeiend gevoel van vervreemding onder de burgers, die zich niet langer vertegenwoordigd voelen door de gevestigde orde. De uitslagen laten zien dat kiezers op zoek zijn naar alternatieven die hun bezorgdheden en aspiraties beter weerspiegelen. Dit fenomeen, een ruk naar links, signaleert niet alleen een verandering in de politieke landschappen van deze landen, maar kan ook invloed hebben op de bredere Europese politieke dynamiek.

De discussie in de podcast wijst erop dat deze linkse overwinningen mogelijk een reactie zijn op de economische en sociale spanningen die de laatste jaren zijn toegenomen. Verbeek, Waling en van Schie benadrukken dat deze ontwikkelingen niet alleen het gevolg zijn van binnenlandse politiek, maar ook van bredere, Europese trends die zich mogelijk zullen voortzetten in toekomstige verkiezingen.

De politieke verschuivingen in Frankrijk en Engeland vertegenwoordigen meer dan slechts een tijdelijke trend. Ze zijn een reflectie van een onderstroom van ontevredenheid en de wens van de Franse en Britse burgers om gehoord en serieus genomen te worden door hun leiders. Luister voor dit en meer naar podcast Elke Week.

Waarom linkse ‘zege’ Franse en Britse volkswoede niet kan verhullen

In podcast "Elke Week" gaan Sam Verbeek en Geerten Waling in gesprek met onderzoekjournalist Marthe-Geke Bracht over seksueel geweld in verpleeghuizen voor mensen met dementie. Marthe-Geke brengt de pijnlijke realiteit aan het licht, gebaseerd op verhalen van slachtoffers en hun naasten, zoals Herman en zijn vrouw Petra.

Petra, een vriendelijke vrouw die lijdt aan een agressieve vorm van dementie, werd tot tweemaal toe slachtoffer van seksueel geweld door medebewoners. Deze verontrustende incidenten zijn geen op zichzelf staande gevallen. Uit het onderzoek blijkt dat jaarlijks ongeveer twintig meldingen van seksueel geweld tussen patiënten zijn, een cijfer dat ogenschijnlijk slechts het topje van de ijsberg is.

Een van de grote problemen in deze situaties is de Wet zorg en dwang, die stelt dat vrijheidsbeperkende maatregelen slechts onder strikte voorwaarden mogen worden genomen. Dit betekent dat de deuren van kamers vaak niet op slot kunnen, wat leidt tot situaties waarin kwetsbare bewoners blootgesteld worden aan misbruik door anderen die ook lijden aan dementie.

Marthe-Geke benadrukt hoe complex het is voor zorgmedewerkers om een balans te vinden tussen de veiligheid van bewoners en hun vrijheid. Ze vertelt ook over de uitdagingen van het werken met flexibele krachten en de beperkte middelen in de zorg, wat de situatie alleen maar erger maakt.

Deze aflevering biedt niet alleen een inzicht in een weinig besproken probleem, maar roept ook op tot meer aandacht en betere maatregelen om de veiligheid van dementerende bewoners te waarborgen. Het verhaal van Herman en Petra is tragisch, maar helaas geen uitzondering, wat de noodzaak voor verandering in de zorgsector des te urgenter maakt.

In de nieuwste aflevering van de podcast Elke Week bespreken Sam Verbeek en politiek redacteur Victor Pak het verkiezingsdebat tussen Joe Biden en Donald Trump.

Tijdens het 90 minuten durende debat kwam Biden (81), met al zijn politieke ervaring, verward over en kon hij de Amerikaanse kiezer niet overtuigen dat hij nog een ambtstermijn aankan.

De eerste vragen van de CNN-moderatoren gingen over de economie, een pijnlijk onderwerp voor Biden. Hij erkende dat de arbeidersklasse nog steeds in de problemen zit, maar klonk ongeïnteresseerd en zelfgenoegzaam over de economische zorgen van Amerikanen. Intussen beweerde Trump, met zijn flamboyante stijl en losse omgang met de waarheid, als president de beste economie ooit te hebben gecreëerd. Hij gaf Biden de schuld van de economische problemen.

Trumps aanvallen waren fel en gericht, terwijl Biden moeite had met het geven van coherente antwoorden. Biden blunderde toen hij ineens zei: 'We finally beat Medicare.' In plaats van deze publieke ziekteverzekering, bedoelde hij waarschijnlijk corona. Trump haakte er direct op in: 'He’s right: he did beat Medicare to death, and he's destroying Medicare.'

Biden overtuigde niet als het ging om belangrijke onderwerpen zoals immigratie en buitenlandse politiek. Trumps kritiek op Bidens steun aan Oekraïne en Palestina-beleid, bleef grotendeels onbeantwoord.

Wat is de impact van dit debat? Sam Verbeek spreekt erover met politiek redacteur Victor Pak.

De recente demonstraties op universiteiten hebben de discussie over academische vrijheid op scherp gezet. Mag iedereen binnen de muren van een universiteit echt alles zeggen? De Universiteit Leiden pakte deze vraag op, en Geerten Waling was aanwezig bij de presentatie van het rapport. In podcast 'Elke Week' besprak Sam Verbeek dit vraagstuk met hem.

Twee jaar geleden begon het onderzoek in Leiden. Demonstraties met kwetsende leuzen verstoorden het academische klimaat en brachten rector magnificus Hester Bijl ertoe een commissie in te stellen. Deze commissie moest onderzoeken wat academische vrijheid precies inhoudt en hoe deze binnen de universiteit behouden kan blijven.

Het rapport uit Leiden concludeert dat academische vrijheid als belangrijk wordt gezien, maar er heerst verwarring over de exacte betekenis. De bevindingen benadrukken de noodzaak van een gesprek over wat binnen de universiteitsmuren mag worden gezegd. Hoewel dit bestuurlijk en vaag klinkt, vindt Waling dit essentieel, omdat de betrokken partijen vaak lijnrecht tegenover elkaar staan. 'Een open dialoog vormt het begin van een oplossing.'

Het Leiden-rapport roept de academische gemeenschap op om verantwoordelijkheid te nemen. Dit betekent het opstellen van duidelijke spelregels en het communiceren van wat academische vrijheid inhoudt en welke uitingen daarbinnen vallen.

Universiteiten, zowel in Nederland als daarbuiten, staan voor de uitdaging om een balans te vinden tussen vrijheid van meningsuiting en verantwoordelijkheid. Het rapport uit Leiden zet een stap door het debat te openen en richtlijnen te formuleren. De echte academische vrijheid begint bij het vermogen om met elkaar in gesprek te blijven, zelfs als meningen botsen. Dit vereist moed van zowel studenten als docenten, en een bereidheid van bestuurders om een veilige en respectvolle omgeving te waarborgen. Alleen zo kunnen universiteiten bolwerken van vrijheid en kennis blijven.

Geert Wilders moet uit de blokkade van Gidi Markuszower lering trekken. Dat schrijft Eric Vrijsen.

De ministersploeg van PVV, VVD, NSC en BBB mocht voor de helft uit Haagse insiders bestaan en moest voor de rest ‘buitenstaanders’ bevatten. Dat is min of meer gelukt. Van de zestien ministers zat er maar één eerder in een kabinet.

Mona Keijzer (BBB) van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening was – tot haar ontslag in september 2021 – staatssecretaris van Economische Zaken. Van de dertien staatssecretarissen kent alleen Mariëlle Paul (VVD) het pluche. Zij is net een jaartje demissionair minister van Onderwijs. Op dat departement mag zij door als staatssecretaris.

Kan dat wel, zo’n cohort groentjes in de Trêveszaal? Niemand lijkt zich dat af te vragen. De heisa draait om degene die géén minister wordt: Gidi Markuszower. De PVV’er kwam niet door de screening van de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD).

Tegenstanders van het rechtse kabinet juichten. Alsof de AIVD iemand met foute opvattingen had opgespoord en geblokkeerd. Maar de AIVD weegt géén politieke risico’s.

Vervangster Marjolein Faber (PVV), hoewel omstreden, passeerde probleemloos de toetsing. De dienst kijkt alleen na of een bewindspersoon andere drijfveren kan hebben dan het dienen van nationale belangen. Is er iets wat hem chantabel maakt? Zijn er duistere machten die hem ergens toe kunnen dwingen?

Israëliër

Wanneer dat ook maar een beetje het geval is, zegt de AIVD: niet benoemen. Dat betekent niet dat de man niet zou deugen. Wel dat de staat geen gokje mag nemen met de nationale veiligheid.

Markuszower is in de omgang een aimabele persoon. In 1977 te Tel Aviv geboren uit joodse ouders en dus Israëliër. Op jonge leeftijd verhuisde het gezin hierheen en kreeg hij de Nederlandse nationaliteit. In 2008, toen ook in Amsterdam zestig jaar Israël werd gevierd, was hij lid van een beveiligingsploeg van een synagoge. Hij droeg een vuurwapen en werd gearresteerd. Die zaak werd geseponeerd.

In 2010 stond hij vijfde op de PVV-lijst. Justitie alarmeerde PVV-leider Geert Wilders: ‘Integriteitsrisico.’ Markuszower zou contact hebben met een buitenlandse (vermoedelijk Israëlische) geheime dienst en ‘betrokken zijn bij overdracht van informatie’. Hij ontkende, maar trok zich terug om de PVV publicitaire schade te besparen. In 2015 werd hij probleemloos Eerste Kamerlid, sinds 2017 zit hij in de Tweede Kamer.

Wilders moet hebben gedacht dat Markuszower de AIVD-limiet ditmaal wel kon halen, omdat het land een electorale ruk naar rechts heeft gemaakt. Hij droeg hem voor als minister van Asiel en Migratie en vicepremier. Een onbegrijpelijke manoeuvre.

Commissie Stiekem

Wilders zit al vele jaren in de parlementaire Commissie voor de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten. Sinds vorig jaar leidt hij zelfs deze ‘Commissie Stiekem’. Hoe kon hij vergeten dat de AIVD integriteitskwesties nooit laat versloffen?

Hoe kon hij over het hoofd zien dat iemand, eenmaal in functie, nooit vanwege buitenlandse belangen onder druk mag worden gezet? In een democratisch land hoort dat gewoon niet te kunnen.

Wilders liet Markuszower vallen. Die reageerde bitter: ‘Een terrorist heeft hier meer rechten dan een Kamerlid met scherpe opvattingen.’

De jurist Markuszower wist hoe overdreven dat was. Zijn afgang heeft veel meer te maken met een burgerlijk land dat – na de verkiezingsuitslag van 2023 – met zichzelf in het reine moet zien te komen. Oude spelregels en stabiele instituties bieden daarvoor nuttig houvast.

Het afvlaggen van de beoogde PVV-vicepremier bewijst ook dat Wilders zichzelf overschatte. Voor al die nieuwe, in het ambt ‘groene’ bewindslieden is de moraal van het verhaal dat zij verstandig moeten inspelen op tegenspraak en tegenmacht.

Anders wordt het niks, dat kabinet-Schoof.

In podcast "Elke Week" bespreken host Sam Verbeek en Brussel-correspondent René van Rijckevorsel de uitslag van de Europese verkiezingen.

De Europese verkiezingen verliepen zoals de peilingen voorspelden. Rechts groeide flink, maar het 'constructieve midden' hield stand. Na de verkiezingen rijzen er nieuwe vragen. Zullen de rechtse fracties samenwerken? Heeft de Europese Commissie een toekomst met Ursula von der Leyen aan het roer? In podcast "Elke Week" duiken Sam Verbeek en René van Rijckevorsel in deze vragen.

In podcast Elke Week staat de uitspraak van de Hoge Raad box 3 centraal. Wat zijn de gevolgen voor beleggers en de Nederlandse schatkist? Sam Verbeek bespreekt deze kwestie met economieredacteur Jeroen van Wensen.

De Hoge Raad oordeelde dat het huidige box 3-stelsel juridisch onhoudbaar is, wat leidt tot aanzienlijke financiële gevolgen voor zowel beleggers als de Belastingdienst. Beleggers kunnen verwachten dat ze terugbetalingen ontvangen voor te veel betaalde belasting, terwijl de schatkist geconfronteerd wordt met een miljardenstrop.

Jeroen van Wensen verduidelijkt hoe de wetgever de compensatie voor beleggers heeft aangepakt en waarom deze hersteloperatie opnieuw moet worden uitgevoerd. De podcast gaat dieper in op de verschillen tussen fictieve en werkelijke rendementen en hoe het belastingstelsel moet worden aangepast om juridisch houdbaar te blijven.

Wat betekent deze uitspraak voor de toekomst van de Nederlandse belastingheffing en de stabiliteit van de overheidsfinanciën? Luister daarvoor naar podcast Elke Week.

Nederland stemde gisteren, 6 juni, voor het Europees Parlement. In podcast Elke Week gaat Sam Verbeek in gesprek met Brussel-correspondent René van Rijckevorsel over de betekenis van deze verkiezingen.

Nederland heeft gisteren na een stille campagne haar stem laten horen voor het Europees Parlement, een opmerkelijk contrast met de hectiek die doorgaans verkiezingsseizoenen kenmerkt. De eerste exitpolls tonen dat GroenLinks/Partij van de Arbeid acht zetels binnenhaalt. Hun overwinning wordt triomfantelijk gevierd en slechts gehinderd wordt door de zeven zetels die de PVV schouderophalend binnensleept. Wat zeggen deze vroege cijfers over de koers van de Europese politiek in Nederland? En welk lot staat de rest van Europa nog te wachten? Deze vragen en meer worden verkend in de nieuwste aflevering van de podcast Elke Week.