Enter

In dit seizoen van Enter blikken we niet terug naar een cybercrisis, maar kijken we vooruit naar de impact van een belangrijke technologische ontwikkeling: de wijdverbreide beschikbaarheid van AI en het toenemende gebruik wereldwijd. Welke invloed kan dit hebben op onze digitale veiligheid?

Sinds de introductie van Chat GPT heeft iedereen het erover, maar AI bestaat al veel langer. En het wordt ook al langer toegepast, bijvoorbeeld in spellingscontrole, gezichtsherkenning, bij fraudeopsporing en netwerk- en eindpuntbeveiliging.

In deze eerste aflevering kijken we met NCSC’ers Robin Staa en Dion Koeze voorbij de hype naar de oorsprong van AI en de ontwikkelingen sindsdien. Hoe werkt AI? Wat kan er nu al met behulp van AI? En wat is er nog in ontwikkeling? Kortom, hoe volwassen ís AI nu eigenlijk?

Presentatie: Yasmine Abiadh

Gasten: Robin Staa (dreigingsanalist - NCSC) en Dion Koeze (onderzoeker NCSC)

Redactie: Doenja Hagtingius & BKB Het Campagnebureau

Montage: FC Afkicken

Logo: Aron Vellekoop León

Wat zijn de gevolgen  van de oorlog in Oekraïne voor de digitale veiligheid van Nederland? Die vraag behandelden we vorig jaar in Enter. Ondertussen is het al twee jaar geleden dat Rusland Oekraïne binnenviel. Welke ontwikkelingen heeft het Nationaal Cybersecurity Centrum gezien? Bart van den Berg, coördinerend specialist bij het NCSC, vertelt over de toename van hacktivisme, angst voor ontwrichtende aanvallen, datalekken die worden ingezet als strategische wapens, en het opkomende gevaar van spionage.

Presentatie: Yasmine Abiadh

NCSC’ers: Bart van den Berg

Redactie: Doenja Hagtingius & BKB Het Campagnebureau

Montage: FC Afkicken

Logo: Aron Vellekoop Léon

De oefening zit erop. We blikken terug op ISIDOOR met verschillende evaluaties achter de rug. In deze aflevering spreken we Hester Somsen (NCTV), Doenja Hagtingius (NCSC), Luuk Dijkema (gemeente Den Haag) en Freek Bax (KPN) over het verloop van de grootste cyberoefening van Nederland. Hoe kijken zij terug op deze drie dagen durende oefening? En welke waardevolle lessen zijn hieruit gekomen?  

Presentatie: Yasmine Abiadh

NCSC’ers: Doenja Hagtingius en Hester Somsen

Gasten: Luuk Dijkema (Gemeente Den Haag) en Freek Bax (KPN)

Redactie: Doenja Hagtingius & BKB Het Campagnebureau

Montage: FC Afkicken

Logo: Aron Vellekoop Léon

Meer weten?  www.ncsc.nl/podcast

Dag 3 van ISIDOOR zal door de deelnemende organisaties niet snel worden vergeten. De gevolgen zijn immens en een deel van Nederland dreigt plat te komen liggen. Dat merken we ook op de werkvloer bij KPN. Daar werd om 14:00 in de middag opgeschaald naar code rood: het hoogste crisisniveau. Waarom gebeurde dit en welke besluiten moeten er dan worden genomen?

Daarna gaan we in gesprek met Herman Wiersema (NCTV) en Sanne van Rheenen (Nationaal Crisis Centrum). Want vanuit de overheid werd er naar het hoogste crisisniveau opgeschaald. Wat betekent het voor de organisaties en voor de maatschappij wanneer de Nationale Crisisstructuur wordt geactiveerd? 

Presentatie: Yasmine Abiadh

NCSC/NCTV: Herman Wiersema en Sanne van Rheenen

Gasten: Freek Bax (KPN) 

Redactie: Doenja Hagtingius & BKB Het Campagnebureau

Montage: FC Afkicken

Logo: Aron Vellekoop Léon

Meer weten?  www.ncsc.nl/podcast

Op dag 2 van ISIDOOR wordt duidelijk dat een cybercrisis ook gevolgen kan hebben in de fysieke wereld. Het doel is om de impact zo klein mogelijk te houden. Of dit lukt, verschilt per deelnemer aan deze cyberoefening. We gaan langs bij de gemeente Den Haag en spreken daar met verschillende medewerkers: hoe kan het dat bepaalde systemen bij hun niet meer werken, welke gevolgen heeft dit voor hun inwoners en hoe communiceer je daarover zonder paniek te veroorzaken?

We blikken terug op de tweede dag van deze fictieve crisis met Stephan Nelwan (NCSC), Astrid van Lieshout (gemeente Den Haag) en Dorien van Veen (KPN). Welke rol speelt (sociale) media en communicatie in een cybercrisis? Hoe bepaal je welke informatie je wel of niet deelt? En welke partijen werken samen tijdens een Nationale Crisisstructuur? 

Presentatie: Yasmine Abiadh

NCSC’ers: Stephan Nelwan

Gasten: Astrid van Lieshout (gemeente Den Haag) en Dorien van Veen (KPN)

Redactie: Doenja Hagtingius & BKB Het Campagnebureau

Montage: FC Afkicken

Logo: Aron Vellekoop Léon

Meer weten? www.ncsc.nl/podcast

Op maandagochtend 13 november, de eerste dag van ISIDOOR, ontstond er verwarring op de IT-afdelingen van verschillende organisaties. Er werd een kwetsbaarheid ontdekt in een veelgebruikt softwaresysteem. Door heel Nederland ging men aan de slag om de oorzaken en gevolgen van deze kwetsbaarheid te ontdekken.

In deze aflevering spreken we Bart van Wijnen (NCSC), Luuk Dijkema (gemeente Den Haag) en Freek Bax (KPN) over de eerste reactie bij hun organisaties. Wat kwamen zij tegen? Waren ze goed voorbereid op een cybercrisis? En wat voorzien zij voor de komende dagen?

Ook gaan we langs op de werkvloer van het NCSC. We spreken daar met mensen en horen hun directe reactie en reflectie op de ontwikkelingen rondom ISIDOOR tijdens de eerste ochtend.

Presentatie: Yasmine Abiadh

NCSC’ers: Bart van Wijnen 

Gasten: Luuk Dijkema (Gemeente Den Haag) en Freek Bax (KPN)

Redactie: Doenja Hagtingius & BKB Het Campagnebureau

Montage: FC Afkicken

Logo: Aron Vellekoop Léon

Meer weten? www.ncsc.nl/podcast

ISIDOOR is de grootste cyberoefening van Nederland. De organisatie is in handen van de NCTV en het NCSC. Ruim 120 organisaties oefenen drie dagen lang hun reactie tijdens een grootschalige cybercrisis. 

In deze aflevering vertellen Hester Somsen (directeur Cybersecurity en plaatsvervangend NCTV) en Hans de Vries (directeur NCSC) over het belang van ISIDOOR: alleen met goede voorbereiding en door te oefenen, kan je de impact van een cyberaanval zo klein mogelijk houden. Bart van Wijnen (Senior Adviseur Crisispreparatie bij het NCSC) vertelt over de voorbereidingen en verwachtingen van de oefening. Welke samenwerkingen zijn essentieel tijdens een crisis? En waarom is het van zo groot belang dat deze oefening op nationaal niveau wordt uitgevoerd?

Presentatie: Yasmine Abiadh

NCSC’ers: Hans de Vries en Bart van Wijnen

Gasten: Hester Somsen (NCTV)

Redactie: Doenja Hagtingius & BKB Het Campagnebureau

Montage: FC Afkicken

Logo: Aron Vellekoop Léon

Meer weten? www.ncsc.nl/podcast

“Hacktivisten zijn eigenlijk burgers die zich digitaal mengen in een oorlog. Ze leggen geen verantwoording af. Dat hun rol steeds groter wordt in de oorlog tussen Oekraïne en Rusland is zorgwekkend en dit zouden we niet moeten nastreven.”

Hacktivisten zijn individuen die zich mengen in een digitaal conflict. Vaak voeren zij aanvallen uit vanuit een eigen ideologie en lang niet altijd met grote impact. Toch kunnen de gevolgen groot zijn: op het digitale slagveld, maar ook voor de persoonlijke omgeving van hacktivisten.

In deze aflevering gaan we met dreigingsanalist Robin Vollebregt en CTI specialist Pascal Beij van het NCSC, hoogleraar Cyber Warfare Paul Ducheine en Sebastiaan Reyn van de MIVD in gesprek over de toenemende rol van hacktivisten in conflicten als deze. Wat is een hacktivist eigenlijk? En welke invloed heeft hacktivisme op een cyberoorlog?

Presentatie: Yasmine Abiadh

Gasten: Paul Ducheine, Sebastiaan Reyn

NCSC’ers: Robin Vollebregt en Pascal Beij

Redactie: Doenja Hagtingius, Roger Kaemingk & BKB Het Campagnebureau

Productie: FC Afkicken

Logo: Aron Vellekoop Léon

Meer weten? www.ncsc.nl/podcast

De overheid is lang niet meer de enige partij die een bijdrage levert aan een digitaal conflict. Steeds vaker mengen commerciële bedrijven zich, bewust of onbewust. Zo maakten ook Microsoft en Slowaaks techbedrijf ESET de keuze om een bijdrage te leveren aan de digitale verdediging van Oekraïne tegen Rusland. “Het is een gekke mix van publieke en private actoren. De overheid kan het simpelweg niet meer alleen. En zo sta je als private onderneming ineens schouder-aan-schouder met overheden in een oorlog.”

In deze aflevering gaan we met Jelle Niemantsverdriet van Microsoft, Donny Maasland van ESET en hoogleraar Cyber Warfare Paul Ducheine in gesprek over de rol van private actoren in een oorlog. Waarom zou je als privaat bedrijf je mengen in een conflict tussen overheden? En welke risico’s zijn er verbonden aan deelname aan een internationale oorlog?

Presentatie: Yasmine Abiadh

Gasten: Paul Ducheine, Donny Maasland en Jelle Niemantsverdriet

Redactie: Doenja Hagtingius, Roger Kaemingk & BKB Het Campagnebureau

Productie: FC Afkicken

Logo: Aron Vellekoop Léon

Meer weten?  www.ncsc.nl/podcast

De oorlog tussen Oekraïne en Rusland speelt zich ook in de cyberwereld af. Niet gek volgens hoogleraar Cyber Warfare Paul Ducheine: “Ons leven is doordrenkt van digitale communicatie. Dus ontkom je er in oorlogen en conflicten ook niet aan. Als je digitaal leeft, zal je uiteindelijk ook digitaal gaan vechten.”

In deze aflevering gaan dreigingsanalist Bart van den Berg en hoogleraar Cyber Warfare Paul Ducheine in gesprek over de rol van cyber in de oorlog in Oekraïne. In hoeverre komen de ontwikkelingen die ze zien overeen met hun verwachtingen? En zijn de Russische aanvalstactieken succesvol?

Presentatie: Yasmine Abiadh

NCSC’ers: Bart van den Berg

Gasten: Paul Ducheine (Hoogleraar Cyber Warfare bij Defensie)

Redactie: Doenja Hagtingius, Roger Kaemingk & BKB Het Campagnebureau

Productie: FC Afkicken

Logo: Aron Vellekoop Léon

Meer weten? www.ncsc.nl/podcast