In het afwegen wat passende zorg is voor een unieke patiënt sta je als zorgmedewerker in toenemende mate ook stil bij overstijgende principes van rechtvaardigheid. Het centrum van Ethiek en Gezondheid hebben in dit kader het signalement Code Rood geschreven. Zij onderscheiden drie principes op basis waarvan deze morele keuzes kunnen worden gemaakt: gezondheidswinst, gelijkwaardigheid en kwetsbaarheid. SEH-arts Simone Dierckx heeft hieraan nog een vierde principe toegevoegd: sufficiëntie of ‘voldoende’. Ze legt aan de hand van praktijksituaties deze manier van denken toe. Om als zorgprofessional de veerkracht te bewaren raadt zij aan om op de afdeling in dialoog deze afwegingen te leren maken. In het ETZ starten we dit jaar met een cursus rondom deze problematiek. Zie hiervoor het leerplein.

Gast: Femke van Ostaden, DBS- en parkinsonoverpleegkundige

De wachtlijsten nemen toe. Voor een Deep Brain Stimulation (DBS) in het Nederlands: een diepe hersenstimulatie - operatie moeten parkinsonpatiënten tegenwoordig 1,5 jaar wachten. Sommige patiënten worden bij ernstige lijdensdruk eerder geholpen. Maar wat zijn hiervoor de criteria? Op basis van welke morele argumenten is het rechtvaardig om patiënten voor te laten gaan op andere patiënten die ook zorg nodig hebben? We gaan hierover in gesprek met Femke van Ostaden, DBS- en parkinsonverpleegkundige. Samen met haar team organiseert en begeleidt zij hierover moreel beraden.

In deze podcast bespreken Margot Verheijen, CMIO en Zeina Amghar, digitale expert en projectemedewerker Poli op orde, twee specifieke innovaties die gebruikt worden voor de Digitale Transformatie in het ETZ. Zij beschrijven zichzelf daarbij als de brug tussen zorg en ICT. Ook gynaecoloog en filosofie M.Caroline Vos neemt deel.

Als uitgangspunt in het gesprek geldt het meten van de bloeddruk en de aanmeldzuilen bij de poliklinieken. Hoewel deze innovaties veel voordelen lijken te bieden, blijven er ook onzekerheden bestaan. Caroline is van mening dat deze ontwikkelingen niet meer te stoppen zijn en we er ons dus toe hebben te verhouden.

“Hoe is dat voor je?” vraag ik in deze podcast aan Noëlle van Doesburg, “als je nog maar een paar jaar in het vak zit en je ernstig zieke tot dodelijke zieke mensen van je eigen leeftijd verpleegt?” Noëlle van Doesburg vertelt openhartig dat deze ernst het werk juist zo betekenisvol maakt. Ze beschrijft een paar moeilijke casussen en hoe ze daar met haar team mee om weet te gaan.

Tijdens de filosofietafel ‘Morele uitgangspunten bij schaarste’ o.l.v. onze externe ethicus Wim Dubbink tijdens de Week van de Reflectie 2023 bogen we ons met verschillende zorgmedewerkers over de vraag wat we onder noodzakelijke zorg kunnen verstaan. Is Passende Zorg gelijk aan Noodzakelijke zorg vroeg Caroline Vos, gynaecologe, filosofie-student en nog veel meer, zich af? Twee weken later stuurde ze me een artikel uit Medisch Contact waarin de Apgar-score voor niet-passende zorg wordt geïntroduceerd door Marcel Canoy. In deze podcast spreken we hierover.

De filosofietafels worden het hele jaar doorgezet. Je kunt je inschrijven via het leerhuis ETZ bij Cursus Filosofietafels!

Verontrustend genoeg zit de vreemdheid in onszelf: wij zijn onze eigen vreemdelingen - wij zijn gespleten….Kunnen wij persoonlijk, in ons hart, met de anderen samenleven, anderen beleven, zonder hen te weren, maar ook zonder hen aan ons gelijk te maken?” Deze woorden zijn afkomstig van de psychoanalytica Julia Kristeva en aanleiding voor een gesprek met geestelijk verzorger Mustafa Bulut. Mustafa is een groot pleitbezorger van interculturele zorg. Mustafa vertelt over wat hem beweegt, met welke casuïstiek hij in het ziekenhuis wordt geconfronteerd en hoe hij gelooft in communicatie en zorg op maat.

In deze podcast vertelt geriater Huub Maas over de gevaren van het stellen van criteria bij rantsoenering. Soms worden patiënten bij voorbaat zodanig ‘geframed’ dat men hierdoor niet eens meer toekomt aan elementaire diagnostiek die tot zinvolle behandeling leidt. Dokter Maas vertelt over ‘ageisme’ (dor hout), de morele stress en het breekpunt van jonge zorgprofessionals. Wil je werkelijk zinnige zorg leveren dan moet je investeren in de omgang met imperfectie en discretionaire vaardigheden van de zorgprofessional.

Coassistent Kimberley van Zon doet onderzoek naar het effect van moreel beraad in de opleiding van artsen in de opleiding. Zij pleit voor meer moreel beraad omdat dat een positief effect heeft op hun functioneren en de onderlinge samenhang.

Tussen de wal en het schip.

Als professional wordt longarts Bart de Brouwer geconfronteerd met schaarste. Patiënten kunnen tussen de wal en het schip raken. Bijvoorbeeld de patiënten waar geen goede nazorg voor beschikbaar  is en daardoor langer in het ziekenhuis blijven dan eigenlijk nodig is. Of wat doe je als een patiënt die niet meer onder behandeling is je op vrijdagmiddag belt met een ernstige klacht: hij hoest bloed…hoe blijven we menswaardige zorg verlenen in tijdens van schaarste?

Met lijden wordt een mens altijd geconfronteerd. De filosoof Wim Dubbink vraagt zich af hoe je lijden kunt denken. Lijden kan volgens hem niet functioneel worden gemaakt, beter is het te kijken naar troost of handelingsperspectieven die een mens in een grotere context plaatsen.