Sizce erkeklerin meme uçları, kadınların X kromozomu ve kaliko kedilerinin nasıl bir ortak noktası olabilir?
Not-1: Bu videoda büyük oranda Veritasium'un konu hakkındaki videosundan esinlendik ve o videodaki görsellerden faydalandık (Orijinali buradan izlenebilir: https://www.youtube.com/watch?v=BD6h-wDj7bw). Derek Muller tarafından kurulan Veritasium, İngilizce yayın yapan ve oldukça faydalı bir bilim kanalı; kanala abone olmanızı tavsiye ederiz. Onun ele aldığı bu konu da, bizce dilimize kazandırılması gereken, faydalı bir başlık. X İnaktivasyonu'nun moleküler biyolojisi ve genetiği aşırı teknik bir konu, bu nedenle popüler bilim anlamında Veritasium'un videosuna ek yapmak ve farklılık yaratmak oldukça zordu; bu nedenle onun videosunu omurga alarak bir nevi "türev içerik" oluşturmaya karar verdik. Veritasium'un anlatımından farklı olarak; erkek memeleri, evrimsel biyolojideki mozaiklik kavramı ve kaliko kumaşının tarihi/coğrafyası ile ilgili bilgiler ekleyerek biraz daha zenginlik katmaya çalıştık; soy hatlarıyla ilgili konuyla ilgisi daha düşük olan kısımları çıkararak anlatımı yalınlaştırdık. Umarız faydalı olmuştur. X İnaktivasyonu hakkındaki teknik detayları öğrenmek için Bozeman Science tarafından hazırlanan videoyu (https://www.youtube.com/watch?v=Y9vXhmI5FXM) izleyebilirsiniz. İleride, talep olursa, bu teknik videonun da bir benzerini hazırlayabiliriz.
Not-2: Videoda inaktif X kromozomu ile ilgili olarak "neredeyse tamamen etkisiz" demişiz; ancak neden "neredeyse" dediğimizi izah etmemişiz. İnaktif X kromozomunun genler bakımından %85 civarı inaktif oluyor; %15'i ise etki etmeye devam ediyor. Bu sayede fenotipe de etki edebiliyor. Konuyla ilgili akademik makaleyi buradan (https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3511858/) okuyabilirsiniz.
Kaynaklar ve İleri Okuma:
• Nature Knowledge (https://www.nature.com/scitable/topicpage/x-chromosome-x-inactivation-323)
• American Journal of Medical Genetics (https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/ajmg.a.37276)
• The New England Journal of Medicine (https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJM199801293380611)
• WEHI (https://www.youtube.com/watch?v=mHak9EZjySs)
• Wikipedia (https://en.wikipedia.org/wiki/X-inactivation)
***
Daha fazla içerik üretebilmemiz için Evrim Ağacı'na maddi destekte bulunan izleyicilerimiz arasına katılın:
Türk Lirası ile tek seferlik veya aylık düzenli destekte bulunmak için: https://kreosus.com/evrimagaci
Patreon destekçilerimiz arasına katılmak için: https://www.patreon.com/evrimagaci
Bilim tişörtleri, kitaplar ve diğer ürünlerimizden satın almak için: https://pazar.evrimagaci.org/
IBAN numarası, kriptopara veya PayPal yoluyla destek olmak için: https://dar.vin/MaddiDestek
***
Müzik: Bu videoda kullanılan müzikler BenSound (https://www.bensound.com/) sitesinden alınmıştır.
Video: Bu video içinde alıntı yapılan tüm video kaynakları video içinde belirtilmiştir. Kaynağı belirtilmeyen tüm videolar Pixabay (https://pixabay.com/videos/) sitesinden alınmıştır.
İkonlar: Bu videoda kullanılan ikonlar Flat Icon (https://www.flaticon.com/) sitesinden alınmıştır.
***
En son yüklediğimiz videoyu izlemek için: https://dar.vin/SonVideo
En popüler videomuzu izlemek için: https://dar.vin/EnPopuler
***
Kanalımıza abone olmak için: https://dar.vin/EAYouTube
