Gün boyu her şeyle temas hâlindeyiz. Peki ya kendimizle?

Bu bölümde teması bir duygu hâli değil, bir fark ediş ve sorumluluk alanı olarak düşünüyoruz. Husserl, Merleau-Ponty, Heidegger ve Sartre eşliğinde kendimizle teması nasıl kaybettiğimizi ve bazen neden kaçtığımızı sorguluyoruz.

Bu bir çözüm bölümü değil. Bir durma anı.

Yılbaşı gecesi herkes bir şey kutluyor gibi. Ama gerçekten neyi?

Bu bölümde kutlamanın kendisini sorguluyoruz.
Bir araya gelmek ne zaman gerçekten “birlikte olmak” olur?
Hayata “evet” demek cesaret mi, yoksa zorunluluk mu?
Ve bazen sadece dayanmış olmak… yeterli mi?

Platon, Nietzsche ve Cioran’la birlikte
kutlamaya farklı yerlerden bakıyoruz.
Neşeyi de, şüpheyi de, susmayı da masaya koyuyoruz.

Bu bir kutlama çağrısı değil. Bir durma anı.

Belki bu gece yeni bir yılı değil, sadece hâlâ burada olmayı fark ediyorsundur.

Bazen düşünüyor gibiyiz ama gerçekten farkında mıyız?
Bu bölümde bilincin ne olduğunu, nerede başlayıp nerede bittiğini; otomatik yaşamakla farkında olmak arasındaki o tuhaf çizgiyi konuşuyoruz.
Zihnin çalışıyor olabilir…Peki ya sen orada mısın?

Bir işin karşısında durup “Ben mi anlamıyorum?” diye düşündün mü hiç?

Bu bölümde estetikle ilgili o tanıdık sorunun peşine düşüyoruz.
John Berger, Walter Benjamin, Arthur Danto ve Susan Sontag’la
bakışın, anlamın ve hissetmenin sanatla ilişkisini konuşuyoruz.

Bu bir “sanat dersi” değil. Ne beğenmen gerektiğini söylemiyor.
Sadece şunu soruyor: Sanatla karşılaşırken gerçekten ne yaşıyoruz?

Bu bölümde konfor alanının neden rahatlatıcı olduğu kadar yorucu hissettirdiğini ele alıyoruz.
Değişime direnç, alışkanlıkların yarattığı güven duygusu, rahatlığın iradeyi zayıflatması ve adım atma cesaretinin nereden geldiği üzerine filozofların yaklaşımlarını inceliyoruz.

Herakleitos’un akış fikri, Seneca’nın zorlukla güçlenme görüşü,
Schopenhauer’ın konfor - irade ilişkisi ve Bergson’un yaratıcı hamle anlayışı üzerinden,
“neden kalkamıyoruz ama neden aynı yerde kalmak da bizi rahatsız ediyor?” sorusuna bakıyoruz.

Bir şey yapmak isteriz… ama tam adım atacakken içimizdeki o ses yükselir: “Ya olmazsa?”
Bu bölümde bu sesin kökenine ve bizi nasıl durdurduğuna bakıyoruz.

William James eylemin inancı doğurduğunu,
John Stuart Mill hata yapma hakkımızı unuttuğumuzu,
Pascal başarısızlığın bize kendimizi gösterdiğini,
Karl Popper ise yanlışlanmaktan korktukça gelişimi durdurduğumuzu hatırlatıyor.

Belki de korktuğumuz şey kötü sonuç değil; o sonucun bize göstereceği biz.

Eğer uzun zamandır ertelediğin bir şey varsa,
bu bölüm sana o ilk kıpırtıyı verebilir.

Yapay zekâ bir hız, bir kolaylık ve bir üretim gücü sunuyor.
Peki bu, insanı gereksiz hâle getirmek mi yoksa insan olmanın ne demek olduğunu yeniden düşünmek için bir fırsat mı?

Bu bölümde, “Yapay zeka işimi alacak mı?” sorusunun ardındaki daha derin meselelere bakıyoruz:
Düşünmek ne demek? Anlam nasıl üretilir? Bir makine iş yapabilir ama eylem edebilir mi?

Arendt’in eylem anlayışı, Churchland’ın zihnin biyolojik köklerine dair iddiaları, Harari’nin veri çağındaki insan yorumu ve Dreyfus’un bedenlenmiş zekâ eleştirisi. Hepsi bizi aynı yere getiriyor:

Yapay zekâ belki işleri dönüştürecek,
ama insanı insan yapan şeyi değil.

Bir ilişkide, bir şehirde ya da bir işte…
Zaman zaman hepimiz aynı soruya sıkışıyoruz: Gitmek mi, kalmak mı?

Bu bölümde karar vermeyi bu kadar zorlaştıran şeyin ne olduğunu konuşuyoruz.
Kimin için kaldığımızı, kimden kaçtığımızı, neyi korumaya çalıştığımızı… Ve gitmenin her zaman özgürlük; kalmanın her zaman teslimiyet olmadığını.

Belki de önce şunu görmek gerekiyor:
Gitmek de zor, kalmak da. Önemli olan hangisinin seni daha çok harekete geçirdiği.

Soğukkanlılık ne zamandan beri duygusuzlukla karıştırıldı? Bu bölümde Epiktetos’la dinginliğin sınırını, Spinoza’yla duyguların nedenini anlayarak dönüştürmeyi, Martha Nussbaum’la hissetmenin adaletle bağını ve Eva Illouz’la modern çağda duyguların nasıl “pazarlanabilir” hale geldiğini konuşuyoruz.
Belki mesele soğumak değil; hangi duygunu, hangi nedenle soğuttuğunu fark etmek.
Dinlerken kendine sor: Sakinliğin gerçekten denge mi, yoksa iyi paketlenmiş bir mesafe mi?

Her şey var ama hiçbir şey yetmiyor.
Yeni olan çok, ama yenilik duygusu yok.
Camus’nün absürtlüğü, Nietzsche’nin yaşam tutkusu, Frankl’ın anlam arayışı ve Byung-Chul Han’ın yorgunluk toplumuyla bir çağın nabzını tutuyoruz: Tükenmişlik.

Artık hiçbir şey heyecan vermiyorsa, sorun bizde mi dünyada mı?
Belki de anlam, artık “heyecan”da değil — sessizlikte, sadelikte, hatta sıkıntının kendisinde saklıdır.