Felsefe Hakkında Hiçbir Şey Bilmiyorum

Bu hafta Byung-Chul Han, Bertrand Russell ve Josef Pieper'la üretkenlik baskısını, çalışmanın neden bir erdem sayıldığını ve hiçbir şey yapmamanın değerini konuşuyoruz.

Üretmek gerçekten bir ihtiyaç mı, yoksa kendimize yüklediğimiz bir zorunluluk mu? Dinlenmek için bile bir gerekçeye ihtiyacımız var mı?

Birini kırmamak için söylediğimiz küçük bir yalan, nezaket midir yoksa ikiyüzlülük mü?

Filozoflar Villası'nda Nietzsche'nin hazırladığı bir akşam yemeği, beklenmedik bir tartışmanın kapısını aralıyor. Kant dürüstlük ve saygı arasındaki ilişkiyi sorgularken Nietzsche, nazik davranışlarımızın ardındaki gizli motivasyonlara dikkat çekiyor. Goffman ise gündelik hayatta hepimizin nasıl farklı roller üstlendiğini anlatıyor. Bu bölümde nezaket, dürüstlük ve ikiyüzlülük arasındaki ince çizgiyi konuşuyoruz.

Yapacak hiçbir şeyimiz olmadığında neden huzursuz oluyoruz? Üstelik eğlenmek için bu kadar çok seçeneğimiz varken canımız nasıl hâlâ sıkılabiliyor?

Bu bölümde Schopenhauer, Pascal, Heidegger ve Russell'la birlikte can sıkıntısının felsefesine dalıyoruz. Arzularımızın peşinde koşmaktan kendimizle baş başa kalamamaya, sürekli oyalanma ihtiyacımızdan sıkılmanın beklenmedik değerine uzanan bir sohbet bizi bekliyor.

Öldüğümüzde gerçekten her şey sona mı erer, yoksa bizden geriye bir şey kalır mı?

Bu bölümde Platon, Descartes, David Hume ve İbn Sînâ ile ruhun ölümsüzlüğünü tartışıyoruz. Ruhun bedenden bağımsız olup olamayacağını, benlik dediğimiz şeyin ne olduğunu ve ölümden sonra varlığımızın devam etmesinin mümkün olup olmadığını sorguluyoruz.

Peki ruhumuz ölümsüz olsa bile, o ruh hâlâ biz olur muyduk?

İnsan ne için yaşar? Mutlu olmak, sevmek, başarmak ya da hayatına bir anlam katmak için mi?

Bu bölümde Filozoflar Villası'nda Aristoteles, Schopenhauer, Albert Camus ve Viktor Frankl'ı bir araya getiriyoruz. İyi yaşamın ne olduğunu, neden hiçbir zaman tam olarak tatmin olamadığımızı ve hayatın bir anlamı olmak zorunda olup olmadığını tartışıyoruz.

Zaman nedir? Gerçekten var olan bir şey mi, yoksa değişimi ve yaşamı anlamlandırma biçimimiz mi?

Bu bölümde Aristoteles, Augustinus, Kant ve Bergson’la zamanın ne olduğunu, geçmiş-şimdi-gelecek ilişkisini ve ölçtüğümüz zamanla yaşadığımız zaman arasındaki farkı konuşuyoruz.

İyi dinlemeler!

“Benim zevkim böyle.” Peki o zevk gerçekten ne kadar bizim?

Bu bölümde Hume, Kant, Bourdieu ve Adorno’yla birlikte “güzel” dediğimiz şeyin peşine düşüyoruz. Estetik yargıdan kültürel sermayeye, sınıftan kültür endüstrisine uzanırken kişisel sandığımız tercihlerimizin ardındaki görünmez etkileri kurcalıyoruz.

Kader varsa gerçekten seçiyor muyuz? Yoksa “ben seçtim” dediğimiz kararlar da çoktan kurulmuş bir düzenin parçası mı?

Bu bölümde Filozoflar Villası’na Fârâbî, İbn Sînâ, Gazzâlî ve İbn Rüşd geliyor. Kader, özgür irade, nedensellik ve sorumluluk üzerine İslam felsefesinin yüzyıllardır tartıştığı o zor sorunun peşine düşüyoruz.

Hayatı fazla mı ciddiye alıyoruz?

Oyun gerçekten hayatın dışında, yalnızca eğlenmek için yaptığımız bir şey mi; yoksa kurallar koyma, kazanma, kaybetme ve anlam yaratma biçimimizin tam merkezinde mi?

Bu bölümde Huizinga, Wittgenstein, Gadamer ve Bernard Suits’le oyunun felsefesine giriyor; çocukken kurduğumuz oyunlardan yetişkinliğin görünmez yarışlarına uzanıyoruz.

Evlilik yalnızca iki insanın birbirini sevmesi mi, yoksa gelecekte kim olacaklarını bilmeden birbirlerine verdikleri bir söz mü?

Bu bölümde Kierkegaard, Hegel, Simone de Beauvoir ve Stanley Cavell’le evliliği; aşk, tekrar, sorumluluk, özgürlük ve değişim üzerinden konuşuyoruz.