ถ้าหากยาพาราเซตามอล คือยาสามัญประจำบ้านที่ทุกบ้านต้องมี แต่สำหรับ "จรงค์ศักดิ์ รองเดช" หรือ "สตังค์" พิธีกรจากรายการ "ภัตตาคารบ้านทุ่ง" ทางสถานีโทรทัศน์ไทยพีบีเอส หนุ่มใต้จาก อำเภอปะเหลียน จังหวัดตรัง บอกกับเราว่า ปลาหลังเขียวเค็ม คือปลาสามัญประจำบ้านที่จะต้องมีติดเอาไว้รับประทานเป็นประจำ

ปลาหลังเขียวเค็ม เป็นเมนูที่มีผลและบทบาทในการดำเนินชีวิตของครอบครัวรวมถึงตัวของสตังค์เป็นอย่างมาก จากพื้นฐานเศรษฐกิจของครอบครัวที่ยากจน ทำให้เมนูนี้เต็มเปี่ยมไปด้วยความทรงจำมากมายตั้งแต่ยังเด็ก ๆ ยิ่งกินกับเหนียวหลบ (คล้าย ๆ กับข้าวเหนียวมูนทางภาคกลาง) บอกได้เลยว่า "หรอยอย่างแรงนิ" เรื่องราวของความอร่อยยังถูกส่งต่อไปกับการออกเดินทางตั้งแต่อายุ 13 ปี

การออกเดินทางตั้งแต่ครั้งนั้น สิ่งที่สตังค์ได้ค้นพบจากการเก็บเกี่ยวประสบการณ์ชีวิต จนได้เป็นผู้ผลิตรายการให้กับสถานีโทรทัศน์ กับเส้นทางชีวิตที่ยังมีแรงให้เดินต่อไป สตังค์เล่าให้ฟังในรายการ Flavor of Hometown ค่ะ

เมนูอาหารท้องถิ่นของนครสวรรค์ กินตั้งแต่เด็ก หากมีงานบุญ งานแต่ง งานบวช หรืองานศพ ได้กินเสมอนั่นคือ แกงนอกหม้อ แม้จะเป็นอาหารท้องถิ่นแต่วิธีการทำของแต่ละบ้านกลับแตกต่างกัน รวมถึงรสชาติก็แตกต่างจากกรุงเทพฯ ด้วยรสชาติเปรี้ยว ๆ หวาน ๆ มีกลิ่นของผงเครื่องเทศลาบ แกงที่ท่วมไปด้วยน้ำสีแดง ๆ มีความมันของกะทิ มีความเผ็ดแบบที่ต้องมีข้าวกับผักมากินคู่กัน แล้วก็กินกับหยวกกล้วยที่มีความฝาด ลงตัวอร่อยสุด ๆ

ไม่เพียงแต่ความอร่อยจากแกงนอกหม้อ ยังมีเรื่องราวชีวิตตั้งแต่วัยเด็กจากนครสวรรค์ สู่การเดินทางตามหาฝัน การเรียนและการค้นหาสิ่งที่ชอบจนกลายเป็นผู้ผลิตรายการสู่หน้าจอโทรทัศน์และออนไลน์ ฟังเรื่องของ พิศาล แสงจันทร์ หรือ "ยอด หนังพาไป" ได้ที่รายการ Flavor of Hometown ค่ะ

ชวนลงจังหวัดยะลา 1 ใน 3 จังหวัดพื้นที่ชายแดนใต้ที่ยังมีความรุนแรงแต่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวไม่เหมือนกับภูมิภาคอื่นทั้งวิถีชีวิต วัฒนธรรม ประเพณี ภาษา ศาสนา และความอร่อยจากเมนู ตูปะ (ข้าวเหนียวก้อนสามเหลี่ยมที่ถูกห่อด้วยใบกะพ้อ) และ ฆูลา (แกงที่ใส่เนื้อสัตว์รสชาติหวานเผ็ดกลมกล่อม) 2 เมนูที่มีความเกี่ยวพันกับศาสนาและวัฒนธรรมของชาวมุสลิม

วันอาลี วัฒนกุล (วัน) เจ้าของร้านกาแฟจากจังหวัดยะลา เล่าว่า ตูปะฆูลา เป็นอาหารที่ได้รับความนิยมของคนมุสลิม และยังเกี่ยวพันกับวันสำคัญทางศาสนาอิสลามที่ทุกคนในครอบครัวมาอยู่พร้อมหน้ากัน คือ วันฮารีรายา อีดิ้ลฟิฏริ และ วันฮารีรายา อีดิ้ลอัฎฮา แต่ด้วยความอร่อยของฝีมือแม่ทำให้เมนูนี้ไม่ได้ถูกทำไว้เพียงแค่วันสำคัญทางศาสนาเท่านั้น ยังทำกินกันในครอบครัวและจำหน่ายอีกด้วย

ไม่เพียงเท่านี้ยังมีเรื่องการใช้ชีวิตห่างบ้านในจังหวัดต่าง ๆ การปั่นจักรยานจากใต้สุดถึงเหนือสุดของประเทศไทยและไปปั่นที่ "คาราโครัมไฮเวย์" (The Karakoram Highway) ประเทศปากีสถาน ที่ทำให้นึกย้อนเหตุการณ์บางอย่างแล้วกลับมาอยู่กับครอบครัวที่ยะลา รวมถึงประเด็นละเอียดอ่อนที่เกิดเหตุการณ์ในพื้นที่กับคำถามที่ไม่อยากตอบแม้จะเป็นคำถามทีเล่นทีจริงก็ตาม

ความยากจนและไม่มีเงิน ทำให้ชีวิตต้องดิ้นรนอย่างไม่มีทางเลือกมากนักที่จะทำอย่างไรก็ได้ให้ปากท้องของเราและครอบครัวมีอยู่มีกิน จึงเป็นสาเหตุให้หนุ่มสาวจากภาคอีสานเข้ามาทำงานในเมืองกรุง เช่นเดียวกับครอบครัวของ "เอ้ - อัจฉรา คำมะณี" ที่พ่อกับแม่ต้องเข้ามาหางานทำที่กรุงเทพฯ โดยที่เอ้จะต้องอยู่กับตาและยายที่จังหวัดมหาสารคาม

เอ้เล่าว่า มีเมนูหนึ่งที่แม่ทำให้กินตั้งแต่เด็กก่อนไปทำงานที่กรุงเทพมหานคร และเป็นจุดเริ่มต้นที่ทำให้ตัวเองกินอาหารรสเผ็ดคือ ปลาดุกต้มปลาร้า เมนูที่บ่งบอกความเป็นคนอีสานได้อย่างชัดเจน ทั้งอร่อย แซ่บ และนัว เป็นเมนูที่คิดถึงอยากให้แม่ทำให้กินมากช่วงที่แม่ต้องจากบ้านไปทำงาน

ไม่เพียงแค่เรื่องอาหาร ยังมีเรื่องราวของชีวิตที่ต้องดิ้นรนต่อสู้ แม้ปัจจุบันพ่อกับแม่ย้ายกับไปยังจังหวัดมหาสารคามแล้ว แต่ตัวของเอ้เองยังคงต้องใช้ชีวิตที่กรุงเทพฯ ต่อไป เรื่องราวและเบื้องหลังชีวิตของสาวมหาสารคามเป็นอย่างไร ฟังในรายการ Flavor of Hometown ค่ะ

ใครจะไปคิดว่า กุ้งเหยียด เมนูประจำโต๊ะอาหารที่ทุกบ้านในหมู่บ้านสาขลา อ.พระสมุทรเจดีย์ จ.สมุทรปราการ จะกลายเป็นสินค้า OTOP ส่งไปจำหน่ายในจังหวัดต่าง ๆ ที่เป็นเมืองท่องเที่ยว สร้างรายได้อีกทางให้กับคนในชุมชน จนตอนนี้จากหมู่บ้านชาวประมงที่เงียบสงบ นาน ๆ จะมีนักท่องเที่ยวเข้ามาสักที กลายเป็นหมู่บ้านที่มีนักท่องเที่ยวเข้ามาเยี่ยมเยือนในช่วงวันหยุดเป็นจำนวนมาก

พีรณัฐ พรนิเสน (ภีม) Content Writer หนุ่มจากหมู่บ้านสาขลาที่เกิดและเติบโตมาจากที่นั่น มองเห็นพัฒนาการและการเปลี่ยนแปลงของหมู่บ้านมาตลอด จากนาเกลือสู่นากุ้ง จนตอนนี้กำลังกลายเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงวิถีชีวิตที่กำลังได้รับความสนใจ ไม่เพียงแค่เรื่องราวของกุ้งเหยียด เมนูสุดแสนอร่อยที่ต้องมีติดไม้ติดมือกลับมา ยังมีเรื่องราวของหมู่บ้านจากอดีตถึงปัจจุบัน และสิ่งที่อยากทำและพัฒนาในอนาคตให้กับหมู่บ้านของหนุ่มคนนี้ ฟังเรื่องราวเมนูกุ้งเหยียดและหมู่บ้านเล็ก ๆ แห่งนี้ในรายการ Flavor of Home town ค่ะ

เรื่องงานครัวสำหรับผู้ชายอาจดูห่างไกลไปนิดแต่ก็ใช่ว่าจะทำไม่ได้ เค - คณิน พรรคติวงษ์ ผู้กำกับโฆษณาและคอนเทนท์ครีเอเตอร์ จากเพจ "แม่เมนูนี้ทำไง" หนุ่มจากภูมิลำเนาบ้านใกล้วัดท่าไม้ จังหวัดสมุทรสาคร กับเมนูสูตรเด็ดเป็นซิกเนเจอร์ของครอบครัว #หมูสับผัดปลาอินทรีย์เค็ม คุณเคเล่าว่า เมนูนี้มาจากสไตล์การดำรงชีวิตแบบซิงเกิลมัมของคุณแม่ ด้วยเวลาอันจำกัดแม่จึงต้องทำเป็นข้าวหม้อแกงหม้อ ทำไว้ทีละเยอะ ๆ และให้ลูกตักไปกินเอง ปกติคุณเคเป็นคนกินข้าวน้อย แต่พอเป็นเมนูนี้ทีไร ข้าวพูนจานเลยค่ะ

เมนูนี้เป็นจุดเริ่มต้นและเป็นเมนูแรกที่คุณเคโทรถามแม่แล้วทำตามจนกลายมาเป็นคลิปแรกที่อยู่บนโลกออนไลน์ค่ะ ยังมีเรื่องเล่าความหลังและความทรงจำดี ๆ จากเมนูนี้มาเล่าให้คุณฟังในรายการ Flavor of Hometown 

"มอบปู" เมนูเด็ดที่ ฟลุ๊ค - ภูวมินทร์ อินดี หนุ่มจากอำเภอแม่ทะ จังหวัดลำปาง บอกกับเราว่า อร่อยมากกกก (กอไก่อีกล้านตัว) จากฝึมือของยาย วัตถุดิบที่ทำมาจากปูจั่ว เมนูนี้วัตถุดิบเสริมว่าหายากแล้ว วัตถุดิบหลักอย่างปูจั่วหรือปูภูเขาขึ้นชื่อว่าหายากมาก เพราะหาได้ในพื้นที่ที่อุดมสมบูรณ์ น้ำใสและสะอาดเท่านั้น จุดอร่อยของเมนูนี้อยู่ที่มันปู ที่อยู่ในกระดองปูจั่ว แต่แล้วในวันนี้ทุกสิ่งที่อย่างก็เปลี่ยนแปลงไปเมื่อการเกษตรเคมีเข้ามาในพื้นที่ ปูจั่วยังไม่หายแต่น้อยลงมากและหายิ่งยากกว่าเดิมอีกมาก

แม้ตอนนี้ต้องใช้ชีวิตเพื่อทำงานและหาเงินเลี้ยงชีพอยู่ที่กรุงเทพมหานคร แต่เรื่องเล่าชีวิตในวัยเด็กและความอร่อยที่อบอวนไปด้วยธรรมชาติ ผ่านลำธารที่สะอาดใสภายใต้อากาศหนาวเย็นยังคงจำได้ดี ฟังได้ที่รายการ Flavor of Hometown ค่ะ

แหล่งที่มีคนจีนอาศัยอยู่เยอะอีกแห่งหนึ่งของประเทศไทยนั่นคือ จ.สมุทรสาคร จังหวัดที่ติดชายทะเลอ่าวไทย ที่แห่งนี้ยังเป็นศูนย์รวมวัตถุดิบอาหารทะเลสำคัญของประเทศอีกด้วย

ปูแปะผัดเต้าเจี้ยว เมนูที่ เฮง - ณัฐพล ประทุมศรีสาคร อาชีพวิทยากร นักการตลาด พ่อค้า และลูกหลานเมืองมหาชัย บอกว่า เป็นเมนูที่อร่อยมากกินตั้งแต่ยังเด็ก แต่ตอนนี้หากินได้ยากเพราะ ปูชนิดนี้จะมาเป็นฤดู ซึ่งส่วนใหญ่จะตรงกับช่วงเทศกาลกินเจทำให้บางปีไม่ได้กินและกินไม่ได้ในช่วงถือศีลกินเจ รวมถึงการเปลี่ยนแปลงสภาพแวดล้อมจากโรงงานอุตสาหกรรมที่เข้ามาในพื้นที่จำนวนมาก ทำให้ปริมาณปูแปะ ลดลงไปมากและราคาแพงขึ้น ไม่เพียงเท่านั้นวัตถุดิบบางอย่างก็หายไปจากท้องทะเลแถบนี้ ซึ่งเฮงบอกว่า "ไม่เห็นมานานแล้ว" เมืองประมงและดงโรงงานแห่งนี้ปัจจุบันแตกต่างจากวัยเด็กที่เฮงเห็นอย่างไร เบื้องหลังเมนูนี้มีอะไรน่าสนใจมากกว่าแค่ความอร่อย ฟังรายการค่ะ

อาหารหลายชนิดมีเรื่องราว ประวัติศาสตร์ และการเดินทางที่แตกต่างกัน ก๋าคอ ก็เป็นหนึ่งในอาหารจากประเทศเวียดนาม ผ่านมายังประเทศลาว ก่อนข้ามแม่น้ำโขงเข้ามาในประเทศไทย จากผู้คนที่อพยพย้ายถิ่นฐานบ้านเกิดด้วยเหตุการณ์บางอย่างในประเทศเวียดนาม ณ ขณะนั้น

น้ำผึ้ง - อมรรัตน์ ศรีวัฒโนปถัมป์ ทายาทคนไทยที่มีเชื้อสายเวียดนามรุ่นที่ 3 เล่าว่า "ก๋าคอ" หรือที่คนไทยเรียกว่า ปลาต้มเค็ม เป็นอาหารที่มีสูตรดั่งเดิมจากประเทศเวียดนาม โดย "บ่า" (ในภาษาเวียดนามหมายถึง "ยาย") ได้นำเข้ามาตอนที่อพยพมาที่เวียงจันทน์ ก่อนข้ามโขงมาปักหลักที่ จ.หนองคาย เป็นหนึ่งในเมนูที่บ้านชอบทำกิน วัตถุดิบที่นำมาทำเป็นปลาโจก และปลาเนื้ออ่อนจากแม่น้ำโขง แต่สมัยนี้ปลาทั้งสองชนิดนี้มีจำนวนน้อยลง จึงหันมาใช้ปลานิลแทน เมนูนี้กลายเป็นเมนูที่หากินตามร้านอาหารค่อนข้างยาก และรสชาติก็ไม่เหมือนกับต้นตำหรับ ฟังเรื่องราวของเธอได้ที่ Flavor of Hometown ค่ะ

อาหารพื้นบ้านของภาคเหนือหลายเมนู ปรากฏอยู่ในผลงานเพลงของหลายศิลปิน หนึ่งในอาหารยอดนิยมของภาคเหนือที่ไปอยู่ในเนื้อเพลงคือ ผักกาดจอ หรือ จอผักกาด สุดยอดอาหารอร่อยที่ทำง่าย ไม่ยาก ทำกินได้ตลอดเวลาและทำกินกันทุกบ้าน

ต้นหลิว - เสาวลักษณ์ เชื้อคำ บรรณาธิการสื่อออนไลน์ด้านอาหาร สาวจากจังหวัดเชียงใหม่ที่ย้ายมาทำงานที่กรุงเทพมหานครนานหลายปีแล้ว ต้นหลิวเล่าว่า จอผักกาดสูตรของแม่อุ้ย (คุณยาย) เป็นเมนูที่กินได้ทั้งวัน เพราะสูตรของแม่อุ้ยจะไม่เหมือนกับสูตรทั่วไปที่เห็นขายกันตามท้องตลาด แต่เป็นสูตรที่ได้มาจากชาติพันธุ์ไทใหญ่ หรือ "เงี้ยว" ซึ่งเป็นกลุ่มที่บริโภคมังสวิรัติเป็นส่วนใหญ่ ทำให้ผักกาดจอสูตรแม่อุ๊ยไม่ใส่กระดูกหมู หรือหมูสามชั้น ไม่จ่าวน้ำมัน แต่นำมาปรับสูตรด้วยการใส่ปลาร้าที่ทำขึ้นเอง ทำให้รสชาติของผักกาดจอไม่เหมือนใคร

นับตั้งแต่แม่อุ๊ยไปเป็นนางฟ้านางสวรรค์ ต้นหลิวก็ไม่เคยได้ลิ้มลองรสชาติที่เหมือนกับฝีมืมอของแม่อุ๊ยอีกเลย ผักกาดจอสูตรของแม่อุ๊ย แตกต่างจากสูตรที่กินทุกวันนี้อย่างไร ฟังใน Flavor of Hometown ค่ะ