FLIS: Podcast o muzyce i słuchaniu

Gościnią kolejnego odcinka podcastu FLIS jest Katarzyna Naliwajek, badaczka z Instytutu Muzykologii Uniwersytetu Warszawskiego, która od ponad dwudziestu lat bada funkcję muzyki w Polsce pod okupacją niemiecką. Pretekstem do spotkania jest jej głośna książka Sounds of Apocalypse: Music in Poland under German Occupation [Dźwięki Apokalipsy. Muzyka w Polsce pod niemiecką okupacją].

Zapraszamy do lektury tekstu o książce Katarzyny Naliwajek.

W naszej rozmowie podejmujemy trudny i wielowątkowy temat obozowych orkiestr, w których muzyka – zazwyczajkojarzona z najwyższymi wartościami duchowymi – stawała się ohydnym tłem do zabijania i narzędziem tortur. Zastanawiamy się, jak naziści wykorzystywali utwory klasyczne do dehumanizacji więźniów oraz jak perfekcyjnie zarządzali propagandą. Przyglądamy się też losom wybitnych kompozytorów i wirtuozów, takich jak Konstanty Regamey, bracia Padlewscy czy Władysław Szpilman.

Dyskutujemy również o tym, jak aparat władzy potrafił zawłaszczyć klasykę – czego niechlubnym i często wypieranym przykładem jest geneza słynnych Koncertów Noworocznych Filharmoników Wiedeńskich, zainicjowanych przez Goebbelsa. Przypominamy wstrząsającą historię Almy Rosé kierującej kobiecą orkiestrą w Birkenau oraz rozmawiamy o ukrytych kodach dźwiękowych, które pozwalały więźniom komunikować się i zachować resztki godności.

Na koniec pochylamy się nad powojennym losem artystów zmagających się z traumą oraz powojenną milczącą żałobą potęgowaną opresją aparatu władzy. Szukamy także odpowiedzi na pytanie, w jaki sposób dawne mechanizmy socjologiczne prowadzące do ludobójstwa rezonują ze współczesną propagandą i mową nienawiści.

Lista lektur:

Katarzyna Naliwajek, Sounds of Apocalypse. Music in Poland under German Occupation (Berlin, 2022)

Helena Dunicz-Niwińska, Maria Szewczyk, Drogi mojego życia. Wspomnienia skrzypaczki z Birkenau (Oświęcim, 2013)

Jacek Cygan, Klezmer. Opowieść o życiu Leopolda Kozłowskiego-Kleinmana (Kraków-Budapeszt, 2010)

Edith Sheffer, Dzieci Aspergera. Medycyna na usługach III Rzeszy (Poznań, 2019)

Joanna Ostrowska, Mój Führerze! Ofiary przymusowej sterylizacji na Dolnym Śląsku w latach 1934-1944 (Warszawa, 2019) / dostępne darmowo online

Samuel Salzborn, Zbiorowa niewinność. Wypieranie Szoah z niemieckiej pamięci (Warszawa, 2022)

Anna Chęćka, Ucho i umysł. Szkice o doświadczeniu muzyki (Gdańsk, 2012)

Pascal Quignard, Nienawiść do muzyki (tł. Ewa Wieleżyńska, w: „Literatura na świecie” 2004, nr 1/2)

Viktor Frankl, Człowiek w poszukiwaniu sensu (tł. Aleksandra Wolnicka, Warszawa, 2009)

Szymon Laks, Gry oświęcimskie (Oświęcim, 1998)

Rozdziały:

(00:00) Wstęp i przedstawienie gościni: Katarzyna Naliwajek.

(03:38) Nasza gościni opowiada o tym, dlaczego zaczęła zajmować się badaniem audiosfery czasów wojny i Zagłady.

(07:57) Świadectwa więźniów: utwory jako narzędzie tortur i sadystycznego odczłowieczenia.

(13:25) Nazistowska machina ideologiczna i zarządzanie twórczością przez III Rzeszę.

(20:57) Akcja T4 w poznańskim Forcie VII – o badaniach w cieniu historii własnej rodziny.

(30:04) Niechlubna historia Koncertów Noworocznych we wiedeńskiej filharmonii. Jak słuchać muzyki, jeśli wiemy, do czego była wykorzystywana?

(38:08) Alma Rosé, kobieca orkiestra w Birkenau i konspiracyjne remiksy utworów Chopina.

(46:21) O edukacji i świadomości historycznej za zachodnią granicą.

(51:41) Jak zachować równowagę psychiczną, zajmując się codziennie Zagładą?

(56:49) Zawłaszczanie dziedzictwa narodowego a kreowanie dedykowanego repertuaru ideologicznego.

(1:03:16) Cisza ocalałych muzyków i problemy, z którymi musieli mierzyć się świadkowie w PRL-u.

(1:09:36) Ocalenie duchowe poprzez sztukę.

(1:12:03) Odkrywanie zaginionych arcydzieł: ocalone warszawskie polonezy Szymona Laksa.

(1:15:35) Muzyczne poszukiwania po godzinach: od twórczości dawnej do współczesnego buntu.

🗿 W tym odcinku omawiamy płyty, które dają nadzieję, że muzyka wciąż może powstawać z myślą o żywym słuchaczu, a nie algorytmach. Wybieramy się w podróż, która poprowadzi nas od rozmarzonego popu, przez rap, po elektroniczne oberki.

🔮 Skacząc po muzycznych biegunach, wszędzie odnajdujemy dziś to samo – ciepłe brzmienia, które nie zawsze są doskonałe. Słychać w nich ludzką rękę, drobne zawahania, których nie potrafiłaby stworzyć sztuczna inteligencja. Zaczynamy od duetu Coals i ich najnowszego wydawnictwa Magia, które stanowi 38-minutową podróż przez melancholię, instrumenty akustyczne i wokalne poszukiwania Kachy Kowalczyk.

🎶 [Zapraszamy do lektury ankiety z tekściarkami i tekściarzami. Odpowiadają na nią m.in. Kacha, Jarosław Abramow-Newerly, Kasia Lins i Lesław] 🎶

🎹 Następnie bierzemy na warsztat Etiudy na pianino, sampler, orkiestrę i kolegów autorstwa Jimka, czyli Radzimira Dębskiego. W nagraniu tego albumu udział wzięli między innymi Eldo, O.S.T.R., Pezet, Bedoes, Abradab i Łona, a my zastanawiamy się, dlaczego zabrakło kobiet, czemu nawet młodzi raperzy uderzają w nostalgiczne tony i jak kompozytorowi udało się uniknąć przesadnego, symfonicznego przepychu.

🧅Na deser zostawiamy album Prymat Tercetu Imperial, zespołu tworzonego przez Joannę Sztucką, Jana Emila Młynarskiego i Piotra Zabrockiego. Dyskutujemy o tym, jak stare syntezatory i rytmiczne pulsacje z różnych stron świata łączą się z polskim folklorem w niezwykle współczesną, klubowo-jazzową całość.

📯Nieustannie zapraszamy do sprawdzania naszej playlisty, którą na bieżąco uzupełniamy.

Rozdziały:

• (00:00) Upał, globalne ocieplenie i marzycielski pop. Czyli Magia zespołu Coals.
• (11:35) Niedoskonałe pianino, ludzki błąd i rapowa nostalgia. Czyli etiudy Jimka.
• (27:45) Stare syntezatory, żywotność folkloru i chopinowskie rubato. Tercet Imperial i Prymat.
• (36:59) Muzyka w czasach skwaru, szum wentylatora i pożegnanie z przedszkolem.

👩‍👩‍👧‍👦 Autorzy:

• Scenariusz i prowadzenie: Filip Lech, Izabela Smelczyńska
• Dżingiel: Izabela Smelczyńska
• Nagranie i mastering: Mikołaj Pieniak
• Grafika: Paulina Ufnal / Hekla Studio

🧑‍🏫 Improwizacja, wielozmysłowe doświadczanie dźwięku i czas w utworach Mortona Feldmana to zaledwie ułamek naszych dzisiejszych rozważań. W rozmowie z Andrzejem Karałowem skupiamy się przede wszystkim na jego pracy ze studentami.

💥Nieustannie zapraszamy do sprawdzania naszej playlisty, którą uzupełniamy po każdym odcinku💥

👩‍🎓 W kolejnym odcinku bierzemy pod lupę program studiów podyplomowych „Twórca Muzyki” na UMFC, którymi na co dzień kieruje nasz gość. Dyskutujemy o paraliżującym strachu przed pustym pulpitem, powrocie do nauki improwizacji w szkolnictwie wyższym oraz o tym, czy do tworzenia pełnoprawnych dzieł w ogóle potrzebna jest klasyczna edukacja muzyczna.

📸 Innym ciekawym wątkiem rozmowy jest sposób, w który Andrzej Karałow wykorzystuje w swoich działaniach obraz, szczególnie fotografię. „Mam dużo subiektywnych skojarzeń synestetycznych, nie tylko w relacji kolor-dźwięk – opowiada pianista. – Fotografią mogę przybliżyć atmosferę, nastrój, formę albo sposób traktowania materiału muzycznego”.

💿 Albumy Andrzeja Karałowa na ⁠Bandcampie ⁠/ ⁠Spotify⁠ 💿

🧠 W nagraniu usłyszymy fragmenty próby przed wykonaniem utworu Triadic Memories amerykańskiego kompozytora Mortona Feldmana. Twórca związany z nowojorską awangardą obchodziłby w tym roku setne urodziny.

🎹 W sierpniu 2026 roku pianista wykona wspomniany utwór w Museu Nacional da Música w portugalskiej Mafrze. We wrześniu zaprezentuje Triadic Memories we Włoszech: na festiwalu Signal Reload odbywającym się na zamku Castello di San Michele w stolicy Sardynii oraz na koncercie w San Donato Val di Comino, miejscowości w regionie Lacjum. W listopadzie Andrzej Karałow wystąpi na festiwalu Arēna w Rydze oraz na koncercie w Salonikach.

🪟 W programie koncertów znajdą się również: utwór Tomasza Sikorskiego Widok z okna oglądany w roztargnieniu (Zerstreutes Hinausschauen) na fortepian solo z 1971 roku, inspirowany tekstem Franza Kafki, oraz there are forgotten bells above the crawling cloud – kompozycja napisana przez Karałowa.

♯ Andrzej Karałow (ur. 1991) jest kompozytorem i pianistą, zajmującym się zarówno wykonawstwem muzyki współczesnej, jak i improwizacją. Na Uniwersytecie Muzycznym Fryderyka Chopina w Warszawie ukończył klasy kompozycji i fortepianu, odpowiednio u prof. Stanisława Moryto i prof. Bronisławy Kawalli. W 2025 roku uzyskał stopień doktora habilitowanego w dziedzinie sztuk muzycznych. Pracę pedagogiczną podjął już w 2016 roku. Obecnie jest kierownikiem podyplomowych studiów „Twórca Muzyki”.

🎶 Uczestniczył w London Philharmonic Orchestra Young Composer Programme (2018/19). Jego kompozycje wykonywane były na festiwalach i koncertach w Europie, Azji, Ameryce Północnej i Południowej oraz w Australii. Jako improwizator współpracował m.in. z Jérômem Noetingerem, Burkhardem Stanglem, Joëlle Léandre i Jerzym Przeździeckim.

• Scenariusz i prowadzenie: Filip Lech, Izabela Smelczyńska
• Nagranie i mastering: Mikołaj Pieniak
• Dżingiel: Izabela Smelczyńska
• Grafika: Paulina Ufnal / Hekla Studio

Rozdziały:

(00:00) Wstęp, przedstawienie Andrzeja Karałowa – kompozytora, pianisty, improwizatora i pedagoga.

(03:36) O podyplomowych studiach „Twórca Muzyki”, czyli o umownych granicach bycia kompozytorem.

(10:36) Jaką drogą Andrzej Karałow dotarł do muzyki improwizowanej?

(14:47) Wolność czy kontrola? O spontaniczności na scenie oraz różnicach w byciu swobodnym solo i w zespole.

(18:43) Szkolne zmagania z improwizacją.

(30:56) Dźwięk, obraz i synestezja. O fotografii, która pomaga Andrzejowi Karałowowi tworzyć krajobrazy dźwiękowe

(43:16) Muzyka przestrzeni Mortona Feldmana. O kompozycjach pozbawionych klasycznej, linearnej narracji.

(47:47) Sztuka odbodźcowania: jak słuchamy muzyki, w której niezbyt wiele się dzieje?

(52:30) Pożegnanie i przypomnienie o FLIS-owej playliście.

📺 W tym odcinku: estetyka i recepcja disco polo, ezoteryczno-baśniowe poszukiwania didżeja Grzyba oraz klubowa nostalgia lat zerowych od didżeja Ducha.

🥟 Cofamy się do przeszłości – do lat 90., a pretekstem do tej podróży w czasie jest książka Moniki Borys Bezwstydne obrazy. Klasy ludowe w polskiej kulturze popularnej po 89 roku. Zastanawiamy się też nad paternalistycznym podejściem polskich elit do muzyki chodnikowej, a także nad nieoczywistymi podobieństwami między teledyskami discopolo a serialem Twin Peaks.

🍄 Następnie przenosimy się w klimaty new age i ezoteryki, słuchając płyty The Return of DJ Grzyb. Dzielimy się wrażeniami z tej baśniowej, samplowanej podróży, w której nagraniu udział wzięli między innymi Milo Kurtis (śpiew, klarnet, okaryna, perkusjonalia), Andrzej Dudek-Dürer (sitar, tanpura) i Marysia Osu (harfa).

💅 Na koniec opuszczamy lata 90. i wkraczamy w erę Y2K. Bierzemy na warsztat album didżeja Ducha, który w ciepły,optymistyczny i ekstatyczny sposób przetwarza polski pop oraz muzykę klubową tamtych lat, sięgając po sample na przykład z utworów Renaty Lewandowskiej czy Eldo. Rozważamy, jak niewiele czasu musi minąć, abyśmy zaczęli bezkrytycznie romantyzować przeszłość.

📖 Przy okazji zapraszamy do lektury wywiadu z Renatą Lewandowską przeprowadzonego przez Maksa Wieczorkowskiego.

🎷 Nieustannie zapraszamy do sprawdzania naszej playlisty, którą uzupełniamy po każdym odcinku i na której tym razem postaramy się umieścić kilka disco-polowych perełek.

⏭️ Rozdziały:

(00:00) Kasety ze Stadionu, Polsat i paternalizm elit, czyli o nowej książce Moniki Borys. 

(22:23) Baśniowa wycieczka na grzybach, czyli ezoteryczne wyprawy didżeja Grzyba. 

(26:40) „Hausowa zawierucha” i romantyzowanie przeszłości z didżejem Duchem. 

👩‍🎤 Autorzy:

• Scenariusz i prowadzenie: Filip Lech, Izabela Smelczyńska
• Dżingiel: Izabela Smelczyńska  
• Nagranie i mastering: Mikołaj Pieniak  
• Grafika: Paulina Ufnal / Hekla Studio

🎤 Trzypłytowy album Maty, półgodzinny mikstejp Young Leosi nagrany w willi w Mombasie i kaseta Joanny Dudy nasłuchująca krajobrazów kenijskiej przyrody. Czyli nowy odcinek podcastu FLIS Filipa Lecha i Izy Smelczyńskiej.

🧱 W tym odcinku skupiamy się na muzyce popularnej i hip-hopowej – ale i tak musimy zacząć od Chopina. To nie tak, że nie potrafimy rozmawiać o czymś innym. Po prostu album #MATA2040 rozpoczyna się od sampla z utworu skomponowanego przez patrona pewnego konkursu pianistycznego, który raz na pięć lat odbywa się w Warszawie.

⁉️ Nasze zdania na temat 33 utworów wypuszczonych przez Matę są podzielone. Bardziej zgodni jesteśmy, słuchając krótkiego mikstejpu nagranego przez Young Leosię. Ze smutkiem zauważamy, że w nowych nagraniach tych dwojga artystów bijących rekordy liczby odtworzeń muzyka schodzi na drugi plan, chociaż swoimi wcześniejszymi poczynaniami pokazali, że byli w stanie tworzyć „muzyczną muzykę”.

🐘 Na deser rozmawiamy o kasecie Silva Regina – elektronicznych eksperymentach nagranych przez Joannę Dudę. Pianistka – znana szerokiej publiczności z kwintetu Wojtka Mazolewskiego – odkrywa coraz to nowe obszary estetyczne i pokazuje, że ambitna muzyka nie musi być trudna i napuszona.

🎺 Nieustannie zapraszamy do sprawdzania naszej playlisty, na której dzielimy się naszymi muzycznymi fascynacjami. Nie tylko tymi, o których mówimy na łamach podcastu.

🏟️Wielka płyta podcastu FLIS powróci za dwa tygodnie. Rozmowa o książce Bezwstydne obrazy. Klasy ludowe w polskiej kulturze popularnej po 1989 roku Moniki Borys będzie pretekstem do przyjrzenia się nagraniom inspirowanymi muzyką lat 90.

Scenariusz i prowadzenie: Filip Lech, Izabela Smelczyńska. Dżingiel: Izabela Smelczyńska. Nagranie i mastering: Mikołaj Pieniak. Grafika: Paulina Ufnal / Hekla Studio

▶️Rozdziały:

(00:00) Chopin, młody Paderewski i Mata (prowadzący podcast nie zgadzają się ze sobą)

(13:01) „To nie było tanie, zapłaciłam dużą cenę”, czyli Young Leosia ze znajomymi śpiewa o wydawaniu pieniędzy.

(19:44) Eksperymentalna a przyjemna, czyli nasłuchując nowej kasety Joanny Dudy.  

W nowym cyklu podcastu FLIS „Wielka płyta” autorzy Filip Lech i Iza Smelczyńska rozmawiają o muzycznych nowościach, nie tylko płytowych.

Nie samymi płytami człowiek żyje. W nowym cyklu FLIS-a będziemy zaglądać do kin, teatrów, galerii i książek poświęconych muzyce. Słowem, wszelkich dzieł kultury, których można w jakiś sposób posłuchać. Nawet jeśli wydaje się to nieoczywiste.

Głównymi bohaterami tego odcinka są: debiutancki materiał zespołu Trzciny Karabachu (Canes of Karabakh), słuchowisko Najpiękniej szumią brzozy Pawła Bartnika (dj sajko) oraz film Nie ma duchów w mieszkaniu na Dobrej w reżyserii Emi Buchwald.

W składzie Canes of Karabakh usłyszymy Stanisława Matysa grającego na duduku, instrumencie dętym pochodzącymz Armenii, Olgierda Dokalskiego na flügelhornie i Pawła Bartnika zajmującego się elektroniką.

W 2023 roku zamieszkana przez Ormian autonomiczna Republika Górskiego Karabachu została siłowo zaanektowana przez Azerbejdżan. Niemal wszyscy mieszkańcy państwa opuścili je, a cały region stracił łączność z Armenią – skąd pochodziły trzciny i drzewa moreli, z których tworzy się najlepszej jakości duduki (a konkretnie: korpus instrumentu, bo ustnik powstaje z trzcin). Medytacyjne pejzaże dźwiękowe, które słyszymy na płycie, stawiają pytania na temat tego, do kogo należą muzyczne tradycje, i na ile swobodnie możemy się nimi posługiwać.

Punktem łączącym muzykę Trzcin Karabachu z Nie ma duchów w mieszkaniu na Dobrej są nagrania terenowe.Stanowią one w filmie (nagrodzonym w 2025 roku za najlepszą reżyserię na Festiwalu w Gdyni) jeden z motywów przewodnich. Przysłuchujemy się udźwiękowieniu imuzyce zawartej w rodzinnej opowieści o duchach. Czy sztuka dźwiękowa wygląda rzeczywiście w taki sposób, w jaki została przedstawiona w filmie Emi Buchwald?

W odcinku opowiadamy też o słuchowisku Najpiękniej szumią brzozy autorstwa Pawła Bartnika, jednego z członków grupy Canes of Karabakh. To opowieść o chodzącym własnymi ścieżkami Szymonie, któremu w poznawaniu otaczającego go świata przeszkadza niekiedy nadmiar bodźców.

Nowemu cyklowi podcastów FLIS towarzyszy playlista z muzyką polecaną przez Filipa Lecha i Izę Smelczyńską. Trafiłyna nią nie tylko tytuły omawiane w audycji – zestawienie jest aktualizowane wraz z każdym kolejnym odcinkiem. Przypominamy również o naszej muzycznej selekcji poświęconej Konkursowi Chopinowskiemu (właśnie pojawiły się w niej świeże utwory).

Wielka płyta ukazuje się będzie co dwa tygodnie,w czwartki. W kolejnym odcinku opowiemy o albumach zupełnie od siebie różnych, ale nagranych przez polskie artystki w… Kenii. Young Leosia z ekipą znajomychnagrała nowy mikstejp, siedząc w wynajętej willi w Mombasie. Zaledwie kilkadziesiąt kilometrów dalej, pomiędzy plażami Oceanu Indyjskiego a lasemdeszczowym rezerwatu Shimba Hills, materiał na kasetę Regina Silva zbierała improwizatorka i kompozytorka Joanna Duda. Opowiemy też o nowej płycie Maty, która nie została nagrana w Kenii.

Autorzy:

Scenariusz i prowadzenie: Filip Lech, Izabela Smelczyńska

Dżingiel: Izabela Smelczyńska

Nagranie i mastering: Mikołaj Pieniak

Grafika: Paulina Ufnal / Hekla Studio

Rozdziały:

(00:00) Czego ostatnio słuchaliśmy?Piosenki Pawła Malinowskiego i Prince’a, a także brazylijskie instrumenty uMilesa Davisa.

(06:48) Trzciny Karabachu, czyliPolacy grają na duduku.

(14:44) Czy Nie ma duchów wmieszkaniu na Dobrej otworzyło nam serce?

(22:40) Serdeczny pszczelarz iodgłosy miasta, czyli słuchowisko w spektrum.

🇷🇴 🇵🇱 Opowieść o współpracy zespołu Dagadana z rumuńskim kolektywem hip-hopowym Subcarpați jest dla nas znakomitym pretekstem do opowieści o rumuńskiej kulturze, nie tylko ludowej i nie tylko muzycznej.

🎻 FLIS tym razem pozdrawia z Bukaresztu, gdzie zaglądamy za kulisy koncertu grupy Subcarpați, podczas którego na scenie dołączyli do nich muzycy z polsko-ukraińskiego zespołu Dagadana.

🐑 Historia spotkania dwóch zespołów inspirujących się muzyką ludową, to początek opowieści o kulturze rumuńskiej – począwszy od wątków związanych z folklorem i tradycją przez muzykę współczesną (tajemniczy rumuński spektralizm!) po architekturę Bukaresztu i tematy kulinarne.

🎹 W naszej opowieści nie zabrakło również Fryderyka Chopina i (prawie) polskiego kompozytora Cipriana Porumbescu. 🔗 https://culture.pl/pl/artykul/golab-gruzlik-i-genialny-kompozytor-czyli-o-polsko-rumunskich-zwiazkach-muzycznych 🔗

W odcinku występują:

• Dagadana, czyli Daga Gregorewicz i Dana Winnycka (Dana Vynnytska) – artystki tworzące od 2008 roku zespół, który bierze na warsztat melodie ludowe, przede wszystkim polskie i ukraińskie. Interpretują je z jazzową swobodą, spajając je z elementami muzyki popularnej i elektronicznej.
• Marius Alexe (MC Bean) – założyciel rumuńskiego Subcarpați, grupy łączącej hip-hop z rumuńską muzyką tradycyjną. Bukareszteński skład rapowy prowadzi również Centrul Cultural Subcarpați – centrum organizujące liczne warsztaty poświęcone rumuńskiej kulturze ludowej.
• Maciej Filipczuk – skrzypek, animator, autor i wykonawca muzyki do spektakli teatralnych oraz filmów. Współtworzył m.in. Lautari, Radical Polish Ansambl i Tęgie Chłopy.
• Michał Mendyk – publicysta muzyczny, kurator i producent. W serii płytowej New Music From Eastern Europe prowadzonego przez niego Bôłt Records znalazło się wiele nagrań muzyki rumuńskiej.
• Krzysztof Pietraszewski – kurator, dziennikarz muzyczny i menadżer kultury. Od 2016 roku dyrektor krakowskiego festiwalu Sacrum Profanum, na którym wielokrotnie rozbrzmiewała muzyka rumuńskich spektralistów.

📖 W podcaście wykorzystaliśmy fragmenty Zeszytów 1957–1972 Emila Ciorana w tłumaczeniu Ireneusza Kani (Warszawa, 2016, wyd. Aletheia). Zostały one przeczytane głosem wygenerowanym przez sztuczną inteligencję.

Zapraszamy do lektury tekstów o związkach polskiej i rumuńskiej kultury na Culture.pl:

• Agnieszka Warnke o buczeniu owiec i rumunizmach w polszczyźnie.
• Mikołaj Gliński przygląda się realnym i symbolicznym miejscom wspólnym łączącym polską i rumuńską kulturę, od wpływów polskich w Mołdawii po buty “rumuny”.

Rozdziały:

(00:00) Wstęp: dzień dobry, bună ziua.

(01:07) Pozdrowienia z Bukaresztu i od razu: tajne więzienia CIA i dźwięk jako narzędzie tortur. Oraz zaproszenie do podcastu Teren Zabudowany.

(03:11) Znikający XIX-wieczny Bukareszt, gentryfikacja i kulinarny spór o rumuński napój sana (nie mylić z sanah).

(07:53) Sezon kulturalny Polska-Rumunia i relacja z próby, która przypominała wielkie, rodzinne granie.

(11:10) Alexe Marius, czyli MC Bean, o zespole Subcarpați. Mówimy również o skreczach i szerokich spodniach.

(14:35) Dagadana o wymianie dobrodziejstw ludowych: asymetryczne rytmy z Rumunii oraz nauka higieny dźwięku.

(21:04) Rumuński folklor w cieniu historii. Od komunistycznej propagandy po warsztaty budowania fletów i pieśni Arumunów.

(23:15) Maciej Filipczuk o pokrewieństwie muzycznym na osi Polska-Rumunia i kulturze wołoskiej.

(25:18) O pogodnym fatalizmie w balladzie Miorița i rumuńskości.

(31:01) W tajemniczym świecie rumuńskiego spektralizmu.

(45:12) Radu Jude zakochany w Andrzeju Wajdzie i polsko-rumuńskie współprace w kinematografii.

(47:55) I jeszcze o związkach Fryderyka Chopina z Rumunią

(51:33) Zapowiedź płyty winylowej zespołu Błoto z rumuńskim producentem Ionem D.

Autorzy:

Scenariusz, nagranie i prowadzenie: Filip Lech, Izabela Smelczyńska

Dżingiel: Izabela Smelczyńska

Grafika: Paulina Ufnal / Hekla Studio

🇬🇧 Tym razem nadajemy z Wielkiej Brytanii, z Huddersfield –czyli z samego serca brytyjskiej muzyki nowej. Przyglądamy się historii hcmf// i wschodnioeuropejskim wątkom historii festiwalu. Przede wszystkim zadajemy pytanie: czego właściwie szukamy w muzyce współczesnej?

🥁 W tym odcinku znajdziecie nie tylko wrażenia z koncertów i opowieści o przeszłości, ale też próbę odpowiedzi na pytanie: czego oczekujemy od muzyki współczesnej? O zdanie zapytaliśmy kuratorów i artystów.

🎩 W odcinku występują:

• 🎷 Graham McKenzie – kurator zajmujący się muzyką współczesną i eksperymentalną, współzałożyciel Glasgow Improvisers Orchestra. Od 2006 roku jest dyrektorem artystycznym i wykonawczym hcmf//.
• 💂 Andrew Burke – dyrektor naczelny i artystyczny London Sinfonietta, istniejącej od 1968 roku orkiestry kameralnej specjalizującej się w wykonawstwie muzyki nowej. Odpowiada za strategię, kuratorowanie sezonów i zamawianie nowych dzieł dla Sinfonietty.      
• 🎶 Geoffrey Patterson – dyrygent urodzony w Yorkshire, zwycięzca Leeds Conductors Competition (2019). Jest cenionym specjalistą od muzyki współczesnej, blisko związanym z London Sinfoniettą.
• 🛐 Krzysztof Pietraszewski – kurator, dziennikarzmuzyczny i menadżer kultury. Od 2016 roku dyrektor krakowskiego festiwalu Sacrum Profanum. Prowadzi audycję Muzykoteka w Radiu Kraków Kultura.
• 🪗 Rafał Łuc – wszechstronny akordeonista, sięgający zarówno po repertuar z dawnych epok, jak i utwory najnowsze. Występuje solo, z zespołami kameralnymi i orkiestrami (m.in. London Sinfoniettą, BBC Symphony Orchestra i Orkiestrą Narodowego Forum Muzyki). Jest członkiem wrocławskiego Ensemble Kompopolex (z perkusistką Aleksandrą Gołaj i kompozytorem Jackiem Sotomskim) oraz Duo van Vliet (z altowiolistą Ianem Andersonem).

🚂 Huddersfield, to niewielkie miasto położone w malowniczym hrabstwie West Yorkshire. Od 1978 roku odbywa się tutaj Huddersfield Contemporary Music Festival (hcmf//) – najważniejszy festiwal muzyki współczesnej w Wielkiej Brytanii. Transmisje festiwalowych koncertów możnausłyszeć na falach BBC, a ich omówienia przeczytać w prasie, zarówno w tytułach zajmujących się muzyką, jak i w brytyjskich dziennikach.

🔎 Tak jak Warszawska Jesień była oknem na świat dla ciekawych muzyki współczesnej zza żelaznej kurtyny, tak w Huddersfield od zawsze obecna była muzyka z krajów Europy Wschodniej i Środkowo-Wschodniej. Dość powiedzieć, że koncertem zamykającym pierwszy festiwal, był występ Warsztatu Muzycznego, podczas którego zespół kierowany przez Zygmunta Krauzego zaprezentował program polsko-czesko-węgiersko-rumuńsko-NRD-owski.

Rozdziały:

(00:00) O Huddersfield, małym mieście, w którym odbywa sięnajwiększy brytyjski festiwal muzyki współczesnej.

(03:42) Czego szukamy w muzyce współczesnej? – stawiamypytanie.

(05:22) O tym, czego szuka w muzyce współczesnej, opowiada Graham McKenzie, dyrektor artystyczny hcmf//.

(06:30) „Poszukujemy utworów zaskakujących i ekscytujących” – mówi Andrew Burke, dyrektor generalny i artystyczny London Sinfonietty.

(07:09) „Piękna” – odpowiada Geoffrey Patterson, dyrygentzwiązany z London Sinfoniettą.

(08:00) „To zależy” – twierdzi Krzysztof Pietraszewski,dyrektor krakowskiego festiwalu Sacrum Profanum.

(08:30) „To bardzo trudne pytanie” – broni się przed odpowiedzią Rafał Łuc, akordeonista specjalizujący się w wykonawstwie muzyki współczesnej.

(09:03) Czy w ogóle w muzyce współczesnej trzeba czegośszukać? O wartościach, brzmieniu i bałtyckim post-minimalizmie.

(11:58) O historii brytyjskiego festiwalu, który od samegopoczątku pokazywał muzykę polską i środkowoeuropejską

(17:05) „Jest mokro, zimno i ciemno” – mówi Graham McKenzie o festiwalowej rzeczywistości.

(19:43) Czy muzyka współczesna jest hermetyczna?

(25:45) Apel o rozszczelnienie świata nowej muzyki.

(30:10) IS z FLIS o charakterze polskich i brytyjskichfestiwali muzycznych. FL z FLIS o śpiewaczce mdlejącej w czasie wykonania Rytisa Mažulisa. Show must go on!

🎶 W tym odcinku podcastu FLIS Filip Lech i Iza Smelczyńska goszczą Martę Śniady i Pawła Malinowskiego – kompozytorów współpracujących ostatnio z London Sinfonietta. Wyniki ich pracy mogliśmy usłyszeć na Warszawskiej Jesieni i Huddersfield Contemporary Music Festival (hcmf//uk) – największym festiwalu muzyki współczesnej w Wielkiej Brytanii.

🎻 Rozpoczynamy od najprostszego pytania: na czym właściwie polega ich praca? Następnie pochylamy się nad ich warsztatem i refleksjami o przebytej drogi edukacyjnej. Dzisiaj sami wykładają, pytamy więc, jak wygląda ich podejście do studentek i studentów Akademii Muzycznej? Lepiej pokazywać im seriale, czy katować III Symfonią Szymanowskiego? Rozmawiamy też o ich inspiracjach twórczych, doświadczeniach z różnymi wykonawcami i rzeczach inspirujących ich do tworzenia. Nie zabraknie również – a jakże – tematu Konkursu Chopinowskiego: dowiemy się, który z uczestników Konkursu był faworytem babci Pawła.

🎹https://open.spotify.com/playlist/1MmSQsOc505JZwOelyrZMJ 🎹

Skoro mowa o Konkursie, czy pamiętacie o opublikowanej przez nas niedawno playliście? Jeśli jeszcze nie mieliście okazji, gorąco zapraszamy do odsłuchu zestawienia FLIS: Chopin na bis. Skoro nasi goście wspominają o łączeniu klasyki z polskim rapem i tęsknocie za słuchaniem płyt od deski do deski, to nasza kuratorska selekcja będzie idealnym dopełnieniem tego odcinka. Znajdziecie tam etiudy, nokturny, a nawet fugę.

🎤 Autorzy: Scenariusz, nagranie i prowadzenie: Filip Lech, Izabela Smelczyńska

📢 Dżingiel: Izabela Smelczyńska

🖍️ Grafika: Paulina Ufnal / Hekla Studio

(00:00) Wstęp.

(01:34) Na czym – tak właściwie – polega praca kompozytorska? (06:01) Dzieci transformacji i milenialsi. O nadziei, która „trochę nas rozjechała” i strachu przed zaszufladkowaniem.

(08:45) Czy to prawda, że twórca musi uciec z domu?

(12:11) Paweł Malinowski i Marta Śniady: osoby profesorskie nowej generacji.

(16:49) Czym jest krakowska Spółdzielnia Muzyczna?

(18:14) Rozważania o siwych włosach i systemach grantowych, czyli do kiedy jest się „młodym kompozytorem”?

(21:17) Wspomnienia o pandemii.

(29:28) O cieple, pięknie i tym, dlaczego wizualność czasem przeszkadza.

(33:22) Tęsknota za płytami CD i słuchanie albumów od deski do deski. Dlaczego Paweł Malinowski łączy klasykę XXI wieku z polskim rapem?

(42:09) Współpraca z London Sinfonietta.

(47:37) Konkurs Chopinowski okiem (uchem?) osób tworzących muzykę nową. Eric Lu jednak zasłużył na zwycięstwo?

LINK DO PLAYLISTY: https://open.spotify.com/playlist/1MmSQsOc505JZwOelyrZMJ

Zgodnie z polskim zwyczajem, narzekamy trochę na miniony rok i na to, jak wygląda świat. Znalazło się jednak też miejsce dla pochwały, a przede wszystkim dla gorącego zaproszenia do słuchania naszej autorskiej playlisty chopinowskiej. Oraz zapowiedź nadchodzących odcinków (i regularnej serii).

Podczas Konkursu Chopinowskiego niektórzy narzekali na przesyt muzyką Fryderyka Chopina, ale to przecież było kilka miesięcy temu (a w naszych czasach oznacza to: całe wieki). Teraz nie jest już jej tak dużo, prawda? Posłuchałoby się jakichś dobrych mazurków? Może chciałoby się wrócić nawet do Poloneza-fantazji? I trochę nokturnów na koniec dnia? W takim razie zapraszamy do posłuchania playlisty zatytułowanej FLIS: Chopin na bis (przeżyjmy to jeszcze raz). Przygotowaliśmy ją oczywiście my, czyli Filip Lech i Iza Smelczyńska, czyli autorzy podcastu FLIS.

Zgodnie z obietnicą zawartą w zamieszczonym wyżej nagraniu, wymieniamy skąd pochodzą pianiści i pianistki, których możecie posłuchać: Argentyna, Bułgaria, Brazylia, Czechy, Chorwacja, Japonia, Łotwa, Norwegia, Polska, Rosja, Stany Zjednoczone, Turcja, Węgry i Wietnam.

Zapowiadamy również trzy kolejne odcinki, a przede wszystkim anonsujemy nasze regularne odcinki poświęcone nowościom wydawniczym (niekoniecznie płytowym), które zaczną ukazywać się w lutym. Dziękujemy osobom, które słuchały naszych odcinków poświęconych Konkursowi Moniuszkowskiemu i Konkursowi Chopinowskiemu. Jeśli ktoś ich nie słuchał – warto nadrobić! Rozmawialiśmy o sprawach dość uniwersalnych, konkursy już minęły, ale nasze odcinki wciąż są aktualne.I jeszcze, w ramach rocznego podsumowania i kronikarskiego obowiązku – serdeczne podziękowania! Wymieniamy wszystkie gościnie oraz wszystkich gości, których głos zawitał w naszych audycjach. Osoby wymienione są w kolejności chronologicznej: Beata Klatka, Izabela Kłosińska, Mariusz Kwiecień, Olga Pasiecznik, Ziszin Tang, Hubert Kowalczyk, Salvador Villanueva, Rozalia Kierc, Samuel Stopford, Arpi Sinanyan, Mariana Poltorak, Wiktoria Szymańska, wolontariuszki Konkursu Moniuszkowskiego, John Allison, Aneta Bartnicka-Michalska, Michał Mendyk, Marcin Bogucki, Aleksandra Przegalińska, Ewa Chamczyk, Anna Chęćka.

LINK DO PLAYLISTY NA YOUTUBE: https://www.youtube.com/watch?v=ia_H33-lDC8&list=PLMOS_zT6NThWD8DQzY4MOiQriZjZtXvky

LINK DO PLAYLISTY NA TIDAL: https://tidal.com/playlist/a6c9b1b2-3038-4d15-9355-7f8a188cbbc2

(00:00) Powitanie słuchaczy w nowym roku.

(01:30) Czemu nie lubimy podsumowań roku w muzyce? Albo: oproblemach prowadzących podcast.

(05:02) Filip Lech deklaruje szalone rzeczy i opowiada ofilmie Wartość sentymentalna w reżyserii Joachima Triera z muzyką HaniąRani.

(08:34) Iza Smelczyńska cieszy się z międzynarodowychsukcesów kultury polskiej i pozdrawia Radzimira Dębskiego.

(09:34) Benito Antonio Martínez Ocasio (Bad Bunny) a sprawapolska.

(14:44) Kilka słów o estoy chillando paszki, jednej zniewielu płyt wspomnianych w podsumowaniu podcastu FLIS (ponieważ, w gruncierzeczy, nie jest to podsumowanie)

(16:26) „Konkurs Chopinowski zdominował część mojego życia”– wyznaje muzykolożka cytowana przez portal Plotek.pl.

(18:10) W końcu! Zaproszenie do playlisty: FLIS: Chopinna bis.

(20:30) O trzech najbliższych odcinkach, ale i o nowej(ukazującej się regularnie) serii odcinków FLIS.

(21:38) Autorzy podcastu dziękują sobie nawzajem. Potemdziękują innym.

(23:25) Czego oczekujemy od muzyki w 2025 roku?

Autorzy: Scenariusz, nagranie i prowadzenie: Filip Lech, Izabela Smelczyńska

Dżingiel: Izabela Smelczyńska

Grafika: Paulina Ufnal / Hekla Studio