تمام زندگی ما مملو از ریسک است. در واقع هر انتخابی که می‌کنیم، هر اقدامی که می‌کنیم و هر تصمیمی که می‌گیریم نشان دهنده ریسک است. نسیم نیکلاس طالب می‌گوید :« زندگی بیش از آنچه که ما فکر می‌کنیم تصادفی است. هزارتویی که ما را در معرض رخدادهای بدون ساختار قرار می‌دهد و اشتباهات ما ناشی از عدم درک ما از این پیچیدگی است.»

بنابراین اولین و مهم‌ترین کاری که باید انجام دهیم این است که خاصیت مدیریت ریسک را متوجه شویم. مدیریت ریسک یک ابزار نیست که با استفاده از آن بتوانیم خود را در مقابل ریسک‌ها مقاوم کنیم. یک ذهنیت است که باید با کمک نه به دنبال کاهش ریسک‌ها بلکه به دنبال زندگی با آنها و پذیرفتن ریسک‌ها باشیم.

در این پادکست سعی کردم که مقوله ریسک را کمی باز کنم. در مورد وجوه مخلف آن صحبت کنم و در نهایت توصیه‌هایی برای زندگی در کنار ریسک‌ها داشته باشم.

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

کارل مارکس دو جمله کلیدی دارد که نحوه رابطه بین دولت و ملت را نشان می‌دهد. جمله اول این است که «ایده‌های طبقه حاکم در هر دوره‌ای ایده‌های حاکم بر جامعه است.» اگر طبقه حاکم در مناسبات خود دزدی را ترویج کند، جامعه دزد می‌شود، اگر طبقه حاکم تجارت را ترویج کند، جامعه تاجر می‌شود.

بحث بعدی مارکس در مورد شیوه تولید مادی است. شیوه تولید مادی و شیوه‌ای که مازاد تولید در جامعه شکل می‌گیرد، به طور کلی زندگی اجتماعی، سیاسی و فکری جامعه را مشروط می‌کند. اگر شیوه تولید در جامعه (چه تولید کالا و چه خدمات) به سمت موقتی سازی جامعه حرکت کند، زندگی اجتماعی، سیاسی و فکری جامعه نیز موقتی می‌شود.

بنابراین کارل مارکس ۲۰۰ سال پیش به خوبی متوجه شده بود که تا چه حد حاکمان می‌توانند بر اخلاق جامعه به طور کلی تاثیر بگذارند. در این اپیزود از پادکست فینسوف قصد دارم در این مورد بحث کنم که چگونه اقدامات دولت و قوانین می‌توانند جامعه‌ای کوتاه مدت ایجاد کنند و چگونه می‌توان با برخی قوانین، اخلاق اجتماعی را به سمت برد که مردم این جامعه به جای اینکه به منافع کوتاه مدت خود فکر کنند، منافع بلندمدت جامعه را ببینند. 

می‌توانید به وبسایت فینسوف هم سر بزنید:

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

چرا مدرسه، زندان و پادگان تا این حد به هم شبیه هستند؟ آلبرت اینیشتین می‌گوید :«هرآنچه بعد از فراموش کردن آنچه در مدرسه آموخته‌ایم، باقی می‌ماند، همان آموزش است». نیچه نیز می‌گوید «مدرسه به جای اینکه بیاموزد چگونه فکر کنیم، به ما می‌آموزد که به چه چیز فکر کنیم.» اما بعد از نزدیک به ۳۰۰ سال که از احداث اولین مدارس مدرن می‌گذرد چرا همچنان مدارس تا این حد شبیه زندان است؟ شاید از ابتدا مدرسه محل یادگیری و تربیت نبوده است. شاید از ابتدا مدرسه برای آن ساخته شده است که جامعه را یکدست کرده و یک جامعه کنترلی ایجاد کند.

شاید مدرسه، زندان و پادگان اشکال مختلف اعمال نظر بر کنش‌های فردی و اجتماعی اعضاء جامعه بوده است. شاید ما از ابتدا داخل یک پیله زیبا از فریب زندگی می‌کردیم که فکر می‌کردیم قرار است زندانی پس از مدت زندان تربیت شود، یا کودک پس از گذراندن مدرسه فرد بهتری شود. در این اپیزود تلاش کردم به این سوالات پاسخ دهم و باب صحبت در مورد مفهوم تنبیه، تربیت و قانون را باز کنم.

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

میشل فوکو در جایی می‌گوید: «قدرت در زبان نهفته است و کسانی که قدرت دارند، زبان را کنترل می‌کنند» از طرفی خود زبان هم به نوعی سازوکار قدرت را شکل می‌دهد، ادبیات باعث ایجاد نوع خاصی از ساختار سیاسی و سازوکار قدرت می‌شود. اما رابطه بین زبان و سیاست چیست؟ چه رابطه‌ای بین فرهنگ زبانی ایرانیان و ساختار سیاسی آن وجود دارد و شاید از آن مهم‌تر، چگونه می‌توان با تغییر زبان، ساختارهای سیاسی را تغییر داد یا با تغییر سازوکار قدرت، زبان را عوض کرد؟

در این پادکست سعی کرده‌ام به این سوالات پاسخ دهم.

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

نیچه در کتاب فراسوی نیک و بد می‌گوید: «شما دانشمندان، هنگامی که به اعماق چیزها می‌نگرید، همیشه به خودتان می‌نگرید» آیا نیچه نمی‌خواهد بگوید که علم به جای اینکه به جهان خارج اشاره کند به اراده دانشمند اشاره دارد؟ نیچه در غروب بتان، به دنبال شکستن بت علم نیز هست. اما شاید کمی با دقت اینکار را می‌کند. شاید خود نیچه هم می‌داند شکستن بت علم چقدر سخت‌تر از شکستن بت‌های دیگر است. چرا که بت علم در دل خود فریبی دارد. فریب علم آن است که خود را در لباس منطقی‌ترین گزاره‌های جهان پنهان می‌کند. منطق علیت.

در این پادکست قصد دارم در این مورد صحبت کنم که فریب بزرگ خدای دنیای مدرن چیست و چرا آن چیز که قرن‌های پس از رنسانس همه آن را یگانه راه رسیدن به حقیقت می‌پنداشتند جز فریبی نبوده است.

این پادکست رو گوش کنید و برای دوستان خودتون هم بفرستید.

آدرس وبسایت فینسوف:

https://finsoph.ir/

کانال تلگرام فینسوف:

https://t.me/Ahmadsobhani

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

احتمالا در مورد تسلا و ادیسون زیاد شنیدید. اما در مورد جنگ جریان‌ها هم چیزی شنیده بودید؟ توی این اپیزود خیلی خلاصه در مورد زندگینامه تسلا و ادیسون صحبت کردم و سعی کردم بعضی اسطوره‌ها در مورد این دو شخصیت رو کنار بزنم. همینطور در مورد جنگ جریان‌ها و روند این جنگ هم صحبت کردم.

وبسایت فینسوف:

finsoph.ir

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

بعد از انتخابات سال ۱۴۰۳ و مشارکت ۴۰ درصدی مردم، خیلی ها تلاش کردن این مشارکت پایین رو تفسیر کنن. اما تا این لحظه تفسیر درستی از این مشارکت پایین ندیدم.

توی این اپیزود تلاش کردم تبیین و تفسیر خودم از این مشارکت پایین رو بیان کنم. محتوای این اپیزود ابدا سوگیری سیاسی نداره.

متن‌های مرتبط با اپیزود:

خودفرمانی چیست و سوژه خودفرمان کیست؟

https://finsoph.ir/3288/

نگاهی به اتفاقات اخیر: آیا انقلابی در راه است

https://vrgl.ir/KiaN8

خیزش پانزده ساله‌های: داستان فروپاشی یک رویا

https://vrgl.ir/AwhRe

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

شاید این جمله براتون عجیب بیاد. از زمانی که یادتونه بهتون گفتن که تاریخ ۲۵۰۰ ساله دارید اما من توی این اپیزود می‌خوام بگم که چرا ما تاریخ نداریم بلکه مجموعه‌ای از رویدادهای ناپیوسته در طول تاریخ داریم. ما یک فهم مشترک و یک روایت منسجم از تاریخ نداریم بلکه صرفا چند رویداد جزیره‌ای از تاریخ‌های مختلف داریم.

تاریخمندی به این معنی هست که گذشته و آینده انسان در حال حضور داشته باشه. یعنی فرد تمام تجربیات گذشته رو جمع‌آوری کرده باشه و آینده رو هم در حال حاضر کنه تا بتونیم بهش بگیم موجود تاریخ مند.

اما چرا ما نتونستیم تاریخ داشته باشیم یا بهتر بگم، چرا ما موجوداتی تاریخمند نیستیم؟ توی این اپیزود سعی کردم به این سوال پاسخ بدم.

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

توهم «سیاست درست» یکی از بدترین توهماتی هست که سیاستمدارها و مردم می‌تونن دچارش بشن. توهم اینکه یک سیاست درست وجود داره که اگر اون سیاست اتخاذ بشه یا یک قانون استثنایی و جهانشمول وجود داره که اگر اون پیاده بشه همه چیز حله.

کاندیداهای ریاست جمهوری توی مناظرات انتخاباتی مدام میخوان به شما بگن که اگر اونها رای بیارن چوب جادوشون رو حرکت میدن و با قوانینی که میذارن همه ایرانی ها به یک اندازه خوشبخت میشن. اما واقعا اینطور نیست. سیاست درست و غلط نداره.

توی این اپیزود در این مورد صحبت کردم و تلاش کردم موضوع رو تا حد امکان فرمول بندی کنم تا مردم عادی هم بتونن اون رو متوجه بشن و تفکراتشون کمی به تفکرات منطقی نزدیک‌تر بشه.

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

مدرنیته یکی از مهم‌ترین مفاهیمی هست که دنیای ما رو احاطه کرده. معماری مدرن، آموزش مدرن، تکنولوژی مدرن. همه اینها رو ما شنیدیم. اما واقعا مدرنیته چیه؟ آیا اگه مدرنیته نبود، ما دیگه ماشین نداشتیم؟ اینها سوالاتی هست که باهاش مواجهیم. در واقع مدرنیته همه چیز هست. هرچیزی که توی این دنیا وجود داره به نوعی به مدرنیته متصله. ما در جهان مدرن همه چیزمون مدرنه. حتی دین و مذهبون هم مدرنه.

بنابراین بهتره سوال بهتری بپرسیم. مدرنیته چه چیز نیست؟ توی این اپیزود تلاش کردم کمی نزدیک بشم به این سوال.

متن من در مورد مدرنیته:

https://finsoph.ir/3127/

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.