Geloof & Cultuur

‘Victoria’ is een liefdesverhaal geschreven op het einde van de 19e eeuw. Onze gespreksgast Anna Kostyleva belicht deze roman die het tragisch verhaal vertelt van de liefde tussen Johannes en Victoria. Trots en het verschil in sociale afkomst gooien daarbij roet in het eten, al evolueren de gevoelens van Victoria voor Johannes in positieve zin. De schrijfstijl is scherp, maar de gevoelens van de personages en ook de natuur worden erg mooi beschreven. Het verhaal blijft actueel, aldus Anna Kostyleva. Thema’s als de relatie tussen trots en berouw, liefde (God als liefde en liefde tussen mensen) en opoffering staan centraal in de roman en spreken onze interviewgast ook als christen aan.

(foto: Anna Kostyleva © David Put)

An Hermans bouwde dankzij haar internationaal beroepsleven en talloze engagementen een nauwe band op met heel wat mensen. Stilaan moet ze sommigen onder hen laten gaan. Het gedicht ‘Afscheid’ van Cees Nooteboom bracht bij haar heel wat herinneringen naar boven: ze vertelt wat overledenen voor haar betekenen en welke rol haar geloof speelt in het afscheid nemen. Tegelijk keert onze gespreksgast stilaan terug naar haar eigen, kleinere kring. Dat stemt haar dankbaar en laat haar toe te genieten. Een positief gesprek over een gevoelig onderwerp.

(foto: An Hermans © ESU)

Hacksaw Ridge is een film uit 2016 van Mel Gibson. De prent is gebaseerd op het waargebeurde verhaal van Desmond Doss, een pacifistische legerarts die tijdens de Tweede Wereldoorlog weigerde een wapen te dragen. Zijn geloof, en meer specifiek de tien geboden, speelden een belangrijke rol in die keuze. Tijdens de Slag om Okinawa in 1945 redde hij de levens van 75 Amerikaanse soldaten. De film intrigeert Alicia Vermeulen en bevestigt haar mening dat we als christenen veel van elkaar te leren hebben. Het verhaal sterkt haar ook in haar keuze voor een leven van hoop, dienstbaarheid en gemeenschap.

(foto: © Alicia Vermeulen)

Paul Van der Stuyft, priester van het Aartsbisdom, legt zich reeds lang toe op mystiek, in het bijzonder op Ruusbroec. Voor hem staat het spirituele niet los van het lichamelijke. Zijn keuze voor deze podcast hoeft dan ook niet te verbazen: ‘Goddelijke gerechten. Smullen van religieus erfgoed’. Het boek kwam uit naar aanleiding van de honderdste verjaardag van het Ruusbroec genootschap in 2025. Het bevat vooreerst 26 (voor een stuk herwerkte) recepten uit het verleden, die teruggaan op christelijke feesten en verhalen. Verder duidt de publicatie de godsdienstige wortels of betekenis van culinaire items als cappuccino, bisschopswijnen, pretzels en hutsepot. Paul Van der Stuyft belicht zelf een wel heel bijzonder recept voor geestelijke gezondheid uit ‘Goddelijke gerechten’. Het boek kan volgens hem hoe dan ook heel wat mensen bekoren.

Wie meer wil vernemen over de Ruusbroec vereniging van onze gespreksgast kan terecht op deze link.

(foto: © Valerie Rive)

Christophe Busch is een Belgische criminoloog en historicus, gespecialiseerd in de Holocaust. In zijn boek ‘De duivel in elk van ons. Van holocaust tot terrorisme: hoe gewone mensen in staat zijn tot buitengewoon kwaad’ schetst hij het leven van enkele mensen die tijdens de Tweede Wereldoorlog het gezicht van de duivel vormden. Nadien vernoemt hij verschillende factoren van het mechanisme dat gewone mensen brengt tot het volbrengen van buitengewoon kwaad. Het boek deed Anke Vandermeersch nadenken over de manier waarop mensen, soms zonder het zelf goed te beseffen, kunnen afglijden in het meewerken aan zo’n mechanisme. In die zin houdt ‘De duivel in ons’ haar alert. Tegelijk blijft Christophe Busch wel geloven dat mensen kunnen deugen. Vanuit haar geloof deelt onze gespreksgast die hoop. Meer nog: het heeft een positieve impact op haar vrijwilligerswerk met gedetineerden.

(foto: Anke Vandermeersch)

Noor De Baere is ongeveer sinds één jaar een geëngageerde katholiek. ‘Conclave’ hielp haar op een constructieve manier om te gaan met geloven. De film van Edward Berger leerde haar immers dat twijfelen in je geloof niet noodzakelijk slecht is, dat je er niet beschaamd over hoeft te zijn. We zijn immers zoals God ons heeft gemaakt. Bovendien toont twijfel een openheid voor het Mysterie. 

Eén van de kardinalen die in de film moet mee beslissen over de keuze van een nieuwe paus worstelt ook met de keuzes die hij moet maken. In de film gaat het er wel eens dramatisch aan toe; tijdens een echt conclaaf is dat minder het geval, zo vernam Noor van een verrassende bron. Maar dat vindt ze niet erg: een sober conclaaf met veel gebed bevordert introspectie. ‘Conclave’ is overigens gebaseerd op een gelijknamig boek uit 2016. Onze gesprekgast vergelijkt dan ook boek en film in deze podcast. Opgelet: er zit een spoiler alert in! Maar dat hindert niet, want Noor geeft duizend-en-één redenen om de film te gaan bekijken.

(foto: Noor De Baere © Wim Corbeel)

Stijn Vanwijnsberghe is reeds lang vertrouwd met de persoon en het werk van de Antwerpse avant-garde kunstenaar Floris Jespers. Deze schilder uit de eerste helft van de 20e eeuw is een echte synthesist: hij staat open voor een hele waaier aan stijlen. ‘De boodschap’ is wellicht zijn belangrijkste werk: geïnspireerd door de Vlaamse primitieven brengt hij het tafereel van de boodschap van de engel Gabriel aan Maria in een voor hem eigentijdse setting tot leven. Cruciaal is daarbij dat Maria zelf haar voet in het Goddelijk licht zet. Jespers was niet gelovig, maar hij tracht hier wel de essentie van het christelijk geloof uit te drukken en tegelijk trouw te blijven aan zichzelf. Voor hem is ‘respect’ een sleutelwoord. In die zin vormen Jespers’ werk en levenshouding ook een oproep naar ons vandaag. Alleen door respect kan het Verbond van God met de mens, waarnaar Jespers in ‘De boodschap’ verwijst, vlees of realiteit worden in vreugde, vrede en eenheid.
 
(foto: Stijn Vanwijnsberghe met 'L'annontiation' of 'De Boodschap' van Floris Jespers © Wim Corbeel)

Mieke Van Wassenhove vindt aandachtig zijn erg belangrijk op alle domeinen van haar leven. Boeken over gedragspsychologie en het brein boeien haar bijzonder: zo krijgt ze beter zicht op hoe we denken en ons gedragen. ‘Het verborgen leven van bomen’ intrigeert haar omdat auteur Peter Wholleben het heeft over het ‘mycelium’, een ondergronds netwerk van zwammen waardoor bomen met elkaar en hun omgeving kunnen communiceren. Onze gespreksgast ziet zichzelf ook als zo’n netwerk: door mensen te durven vragen hoe het met hen gaat, kan ze verbondenheid en gemeenschap creëren of bevorderen. Dat is ook voor de kerk erg belangrijk: we zijn als gelovigen geroepen om elkaar te beluisteren in wat er diep in ons leeft, in wat ons treft in verhalen en gebeurtenissen. Net zoals bij bomen is deze manier van verbondenheid niet zozeer rationeel van aard, maar heeft ze alles te maken met een aanvoelen van wat er in de ander omgaat.

(foto: Mieke Van Wassenhove)

Op zoek naar geloofsverdieping leerden Ria en Bob Verlackt uit Pulderbos de drie boeken van paus Benedictus XVI over Jezus van Nazareth kennen. Ze ontdekken er steeds weer nieuwe dingen in, in het bijzonder over de Oudtestamentische verhalen die hun vervulling vinden in het Nieuwe Testament. Ook de verwondering over Jezus en de oproep tot een persoonlijke relatie met God treffen Ria en Bob in de boeken. Die zijn stevig theologisch onderbouwd, maar helpen hen ook concreet in hun leven als gehuwden, onder andere bij het uitpraten van conflicten. Er zitten ook heel wat verrassende passages in de boeken: denk maar aan de suggestie van de voormalige paus om het Onze Vader eens in omgekeerde volgorde te bidden! De trilogie kan tenslotte in het bijzonder in de Kersttijd, de Paastijd en met Pinksteren inspireren. Onze interviewgasten doen heel wat kennis op bij het lezen van de trilogie; ze lezen luidop voor elkaar voor, denken erover na en vragen naar elkaars mening.

(afbeelding: © Ria en Bob Verlackt)

Xenia Geysemans zingt zelf en leerde al op jonge leeftijd de band ‘Systems Of A Down’ kennen. Het nummer ‘Aerials’, letterlijk vertaald ‘Antennes’, verwijst voor haar naar een verwondering, een gevoeligheid voor schoonheid en het zoeken naar betekenis. Het leven is immers vaak een waterval waarin we met zijn allen zitten. De essentie ligt echter in de liefde, voor het hogere en voor onszelf. Voor Xenia Geysemans is metal overigens een onderschat muziekgenre vol katholieke metaforen. Net zoals geloof mag schuren, brengt ook metal ons bij de rauwe kanten van het leven. Geloof is geen kant-en-klaar verhaal, het moet kunnen groeien. 

(afbeelding: Xenia Geysemans)