Gościnnie: Herstorie

Bywa nazywana matką chick-litu (tzw. niepoważnej literatury dla kobiet) i twórczynią komedii romantycznej, ale gdyby zdrapać brokat z tego "żyli długo i szczęśliwie po kilku zabawnych perypetiach", widać wyraźnie, że jej powieści są mniej o miłości, a bardziej o… rynku. Tym matrymonialnym oczywiście, na którym w jej czasach odbywała się wymiana: młodość i uroda za majątek i wygodne życie, posag za tytuł, pieniądze za koneksje. Sama za mąż nigdy nie wyszła, ale była bardzo uważną i wybitnie złośliwą obserwatorką bliźnich. Jej książki weszły do światowego kanonu i są regularnie ekranizowane, ale nasza bohaterka nigdy nawet nie zobaczyła własnego nazwiska na okładce.

W dzisiejszym odcinku Herstorii Wysokich Obcasów Katarzyna Wężyk i Natalia Waloch opowiadają o Jane Austen.

Miała 9 lat, kiedy straciła ojca. Ojca, który dla świata był niemal bogiem i który córkę uwielbiał i spełniał jej zachcianki dokładnie tak, jak robią to zakochani w swoich córeczkach królowie w bajkach. Kiedyś powiedziała, że nigdy nie widziała śniegu, a on natychmiast poleciał z nią do Idaho, by jej go pokazać. Kiedy zmarł, z dnia na dzień stała się dziedziczką ogromnej fortuny i jednocześnie smutną osieroconą królewną, która już nigdy nie miała znaleźć trwałego szczęścia. Jej życie to opowieść o stracie i żalu.

Próbowała sił w muzyce i choć krytycy ją chwalili, świat wolał interesować się jej osobistymi problemami niż tym, co ma do powiedzenia w sztuce. Znalazła jednak niszę, w której jej głos wybrzmiewał silniej niż w piosenkach: jak mało kto umiała mówić o swoich porażkach i lekcjach, jakie z nich wyciągnęła. W najnowszym odcinku Herstorii "Wysokich Obcasów" Natalia Waloch i Katarzyna Wężyk opowiadają o Lisie Marie Presley.

Była dziewczyną z klasy robotniczej, której startu w dorosłe życie nie ułatwiło dosłownie nic. Wychowała się w czasie kryzysu, kiedy w Wielkiej Brytanii na kartki było nie tylko jedzenie i ubrania, ale reglamentowano nawet gumkę do majtek. Do tego została samotną matką dwójki dzieci, dla której work-life balance był sprawą tak nieosiągalną, że raz zostawiła młodsze dziecko na tydzień w żłobku. Przy tym wszystkim jednak tam, gdzie ludzie mają w umysłach zaszyte lęki i bariery, tam ona miała naturalny bunt.

Nigdy nie chciała być projektantką mody, szkołę artystyczną rzuciła, bo nudziło ją rysowanie. Jak mówiła: chciała po prostu czasem uszyć sobie coś fajnego i to nosić. Cóż, wyszło trochę inaczej, bo jej pocięte t-shirty nabite ćwiekami, agrafki i bluzki z wizerunkami dziewcząt z kolorowych magazynów chciało nosić całe pokolenie młodych ludzi. A kiedy zaczęła ubierać Sex Pistols - jej chłopak był ich menedżerem - świat oszalał na punkcie punka. Przez pięć dekad łamała wszystkie granice w modzie: ubierała modelki w ciuchy rodem z porno oraz tradycyjne szkockie kraty, Elżbiecie II spięła usta agrafką, wpuszczała na wybieg osoby na wózkach inwalidzkich i modelki plus size, gdy chudość była bogiem. A przede wszystkim w bomabastycznym, sztucznym, narcystycznym i bezideowym świecie wielkiej mody ona zawsze miała do powiedzenia coś ważnego. "Jedynym powodem, dla którego jestem w modzie, jest zniszczenie słowa «konformizm»"

mówiła Vivianne Westwood, o której w najnowszym odcinku Herstorii Wysokich Obcasów opowiedzą Natalia Waloch i Katarzyna Wężyk.

7 stycznia 1993 roku Sejm uchwalił ustawę antyaborcyjną, która na 30 lat zabetonowała stan praw reprodukcyjnych w Polsce. W dzisiejszym odcinku Herstorii Katarzyna Wężyk i Natalia Waloch opowiedzą, jak wyglądało przerywanie ciąży w Polsce od czasów II RP, jak hartował się tzw. kompromis, jak Kościół przejął język debaty o aborcji, jak feministki go mozolnie odzyskiwały, jak PiS dramatycznie zwiększył poparcie dla aborcji, no i jak Polki radzą sobie dziś, gdy wyrok Trybunału Julii Przyłębskiej niemal zlikwidował aborcję w szpitalach.

Dziś mamy też gościnie specjalne: Wandę Nowicką, Agnieszkę Graff, Natalię Broniarczyk i Kamilę Ferenc. Zapraszamy.

Pisali o niej “gibka bogini”, “pantera”, “czarna Wenus”, ale też “kobieta-guma”. W jednym występie potrafiła kusić i rozśmieszać: wypinać swoją sławną pupę i przewracać oczami. Ucieleśniała białe kolonialne fantazje o (przepraszamy za banał, ale to cytaty) tzw. “egzotycznych pięknościach” z tzw. “Czarnego Lądu” - i kazała sobie słono płacić za przyjemność oglądania jej ciała ubranego tylko w spódniczkę z bananów. W rodzinnych Stanach nie wpuszczano ją do lokali dla białych, po Paryżu spacerowała z gepardem w diamentowej obroży, do łóżka brała następców tronu i maharadżów, i wyprzedawała sale koncertowe. Była symbolem szalonych lat 20., ale jej kariera - i przygody - bynajmniej się wtedy nie zakończyły: w CV ma jeszcze aktywistkę i… szpieżkę. W dzisiejszym odcinku podcastu Herstorie Wysokich Obcasów Katarzyna Wężyk i Natalia Waloch opowiadają o Josephine Baker.

“Pieniądze są środkiem i celem mojej wyrachowanej egzystencji”, mawiała. Dla pieniędzy napisała powieść, w której sportretowała siebie i swoje siostry, ale w wersji przykrojonej do obowiązującej moralności i oczekiwań wobec kobiet - w wersji, która się sprzeda. Nieoczekiwanie dla wszystkich, z autorką włącznie, “Małe kobietki” - opowieść o siostrzeństwie i babskiej solidarności, o marzeniach i kompromisach, o dorastaniu, no i o pieniądzach - stały się nie tylko hitem, ale ponadczasową dziewczęcą klasyką. I ulubioną lekturą/filmem na świąteczne wolne: w końcu zaczyna się od nieśmiertelnego “Gwiazdka nie będzie Gwiazdką bez prezentów”.

W dzisiejszym odcinku podcastu Herstorie Wysokich Obcasów Katarzyna Wężyk i Natalia Waloch opowiadają o Louisie May Alcott.

W sztuce wyprzedziła epokę oraz przerosła swojego mistrza i przy okazji kochanka. Jej talent, sposób życia oraz osobowość przerosły z kolei jej rodzinę. 10 marca 1913 r. dwóch rosłych mężczyzn siłą zapakowało ją do kibitki i zawiozło do tzw. szpitala dla obłąkanych. Wtedy ostatni raz widziała Paryż, ludzi, ulice, drzewa i sprzedawców pieczonych kasztanów. Przez kolejnych 30 lat oglądać będzie tylko szpitalne mury.

Wcześniej była żywiołową, dziką dziewczynką od małego zdradzającą rzeźbiarski talent. Matkę jej natura odrzucała, ojciec zawiózł do Paryża, by mogła się kształcić. Pod okiem mistrza dłuta Auguste'a Rodina doskonaliła styl, a potem wywindowała go na takie wyżyny kunsztu, że historycy sztuki do dziś spierają się, czy to ona więcej zaczerpnęła od niego - jak zwykło się przez dziesięciolecia uważać, czy też może to Rodin żywił się w swoich pracach geniuszem swojej uczennicy.

W najnowszym odcinku Herstorii Wysokich Obcasów Natalia Waloch i Katarzyna Wężyk opowiadają o wybitnej rzeźbiarce Camille Claudel

Trzeba przyznać, że od małego miała zadatki na podróżniczkę, choć pierwszy rok życia spędziła w niewoli w japońskim obozie. Zanim skończyła sześć lat, okrążyła z rodzicami-misjonarzami Ziemię dwa razy. Jako dziewczynka postanowiła wyprawić się piechotą do Chin, by sprawdzić, czy na pewno jest tam noc, gdy w Stanach świeci słońce. Potem postawiła zostać badaczką kosmosu. Dodajmy: w czasie, gdy ludzkość jeszcze żadnego człowieka nie wysłała na orbitę okołoziemską. Jak powiedziała, tak zrobiła. Okrążyła Ziemię rekordową ilość razy, na stacji kosmicznej Mir jadła liofilizowany barszcz i przeczytała 50 nudnych książek. Poleciała w kosmos z 40 szczurami oraz płodami w jajkach przepiórczych, by zbadać, jak nieważkość wpływa na organizm. Ach, i to wszystko jako matka trojga dzieci: "Kiedy byłam w kosmosie, nie zrzędziłam im, a one nie musiały jeść tego, co ugotowałam". W najnowszym odcinku Natalia Waloch i Katarzyna Wężyk opowiadają Shannon Lucid, kosmicznej rekordzistce, która otworzyła kobietom drzwi astronautycznej kariery w NASA.

Odludek. Dziecię natury wędrujące z rozwianym włosem po wrzosowiskach. Jedna z trzech słynnych sióstr. Samorodna geniuszka, której przypadkiem wyszła jedna z najlepszych - i do dziś namiętnie czytanych - powieści XIX wieku. A może uparta intorwetyczka, którą interesował wyłącznie świat jej wyobraźni, a rzeczywistość, w tym obowiązki wobec kogokolwiek i czegokolwiek poza swoim talentem, konsekwentnie ignorowała? “Wolność była dla Emily jak powietrze; bez niej więdła", napisała jej siostra, Charlotte.

W dzisiejszym odcinku Herstorii Wysokich Obcasów Katarzyna Wężyk i Natalia Waloch opowiadają o autorce “Wichrowych Wzgórz”, Emily Brontë.

Nazywano ją „dorosłą w pokoju”, „królową skalowania”, „nową twarzą feminizmu”, wreszcie „tyfusową Mary”. To ona pomogła Markowi Zuckerbergowi z obiecującego startupa zrobić społecznościowego giganta - i zmienić jego użytkowników i użytkowniczki w towar, którego dane sprzedawane są reklamodawcom. Zachęcała kobiety, by „włączyły się do gry”, ale jej nie zmieniały, tylko grały na męskich zasadach. I z uśmiechem, nikt wszak nie lubi niesympatycznych kobiet. Nawet żałobę potrafiła sprzedać jak okazję do „rozwoju osobistego”.

W dzisiejszym odcinku Herstorii Wysokich Obcasów Katarzyna Wężyk i Natalia Waloch opowiadają o Sheryl Sandberg.