
Sign up to save your podcasts
Or


Kraków, rok tysiąc dziewięćset siedemnasty: szesnastolatek robi prawo jazdy. Dwa lata później wygrywa pierwszy wyścig, a w latach trzydziestych staje na czele działu motocyklowego Państwowych Zakładów Inżynierii w Warszawie. Tadeusz Rudawski, wyścigowiec i inżynier, stworzył Sokoła 600 RT, czyli „Rudawski Turystyczny”, sportowego Sokoła 500 RS i lekkiego Sokoła 200.
W odcinku: jak powstał ciężki, wojskowy Sokół 1000 nazywany „polskim Harleyem”, dlaczego Sokół 600 palił tylko około czterech litrów na sto kilometrów, jak jeździ się motocyklem z wózkiem bocznym, wjazd motocyklem na Kasprowy Wierch 17 sierpnia 1939 roku, wojenne losy konstruktora, motocykl S-150 zaprojektowany na emigracji w Anglii i powojenny Sokół 125. Mówimy uczciwie, co jest pewne, a gdzie źródła się różnią.
Więcej opowieści o wynalazcach i konstruktorach: https://grzybomaps.pl/podcast/
Źródła: Polskie Miejsca Pamięci (pmp.org.pl), Świat Motocykli, Muzeum Inżynierii i Techniki w Krakowie, Auto Świat, Motovoyager, Jednoślad.pl.
Odcinek przygotował zespół GrzyboMaps z pomocą AI, czyta lektor AI.
Maszyna, która miała pokazywać przeszłość. Nikt jej nie pokazał, więc opowiadamy, jak działa model z prawdziwych części.
Włoski mnich Pellegrino Ernetti twierdził, że zbudował maszynę, która pokazuje przeszłość. Nikt nigdy jej nie pokazał. Dlatego opowiadamy, jak działa model z prawdziwych części: drewniana szafa, trzy anteny (miedź, aluminium, mosiądz), odbiornik radiowy SDR z gałkami, ekran z wodospadem sygnałów, głośnik i zasilanie z akumulatora, oraz przechodzimy przez budowę w skrócie. Przy każdym kroku mówimy wprost, co jest relacją Ernettiego, co nauką, a co naszą rekonstrukcją. Do tego trzy bezpieczne doświadczenia (samoloty, opóźnienie światła, echo) i cztery powody, dla których prawdziwy chronowizor nie jest możliwy. Pełna instrukcja budowy, krok po kroku, z listą części i ilustracjami 3D: grzybomaps.pl, dział Wynalazki, hasło „chronowizor”.
Pełny tekst i instrukcja budowy modelu: https://grzybomaps.pl/podcast/pellegrino-ernetti/
Odcinek przygotował zespół GrzyboMaps z pomocą AI, czyta lektor AI.
Filadelfijski wynalazca przez ćwierć wieku pokazywał maszynę, która miała czerpać nieskończoną energię z odrobiny wody i odpowiednio dobranych dźwięków. Opowiadamy o tajemniczych maszynach z dziwnymi nazwami, działie bez prochu, lewitujących modelach, inwestorach, Clarze Bloomfield Moore i przepowiedni Heleny Bławatskiej. Potem o tym, co znaleziono w pracowni po jego odejściu: trzytonową stalową kulę i mosiężne rurki, o maszynach wywiezionych do Bostonu i o drgaczu Tesli z tego samego roku. Do tego zapieczętowane koło Besslera i prawdziwa nauka o rezonansie. Mówimy wprost, co jest pewne, a co legendą o sile eterycznej. Na koniec trzy bezpieczne doświadczenia z dźwiękiem. Więcej: grzybomaps.pl.
Polski szlachcic z Łukowicy, sekretarz króla Zygmunta Trzeciego i gość cesarza Rudolfa Drugiego w Pradze. Opowiadamy o pożarze Wawelu, złocie z ołowiu przed cesarzem, tajemniczym Szkocie Setonie i jego cudownym proszku, uwięzieniu w Stuttgarcie i pozłacanej szubienicy. Do tego zagadka książki Nowe światło chemiczne: czy napisał ją Sędziwój, czy ukryty Kosmopolita? Dalej Anonim Sarmata wśród dwunastu mistrzów alchemii, różokrzyżowcy, John Dee i seans z aniołami u Stefana Batorego, rękopis Wojnicza i alchemiczny medalion w Wiedniu. Mówimy wprost, co jest pewne, a co legendą, i dlaczego pokarm życia z jego pism tak bardzo przypomina tlen. Na koniec trzy bezpieczne doświadczenia z tlenem. Więcej: grzybomaps.pl.
Mały łotewski emigrant, który nocami, w pojedynkę, wycinał i ustawiał na Florydzie wielotonowe bloki kamienia. Opowiadamy historię Coral Castle: od porzuconej narzeczonej i gruźlicy, przez przeprowadzkę całego ogrodu, po dziewięciotonową bramę, która obracała się od dotyku palca. Mówimy wprost, co jest pewne, a co jest legendą o lewitujących kamieniach i sekretach piramid. Do tego oolit, wielokrążki, dźwignie, kliny, egipskie sanie na mokrym piasku i łożysko z ciężarówki, które zdradziło sekret bramy. Na koniec trzy bezpieczne doświadczenia z dźwignią, sznurkiem i środkiem ciężkości. Więcej: grzybomaps.pl.
Betonowy pierścień w Ludwikowicach Kłodzkich, wirujące cylindry z tajemniczą cieczą i generał SS, który zniknął w maju tysiąc dziewięćset czterdziestego piątego roku. Opowiadamy, skąd wzięła się legenda o Dzwonie, kim był Hans Kammler i jak wygląda prawdziwa historia Ludwikowic: kopalnia Wacław, zakłady zbrojeniowe i obóz dla kobiet. Mówimy wprost, co jest pewne, a co znamy tylko z jednej książki. Do tego chłodnie przemysłowe, podziemia Olbrzyma w Górach Sowich, rakieta V dwa zdobyta przez Armię Krajową, złoty pociąg, rtęć i operacja Spinacz. Na koniec trzy bezpieczne doświadczenia z wirowaniem i magnesem. Więcej: grzybomaps.pl.
Amerykański wynalazca przez pół wieku przekonywał marynarkę wojenną, że jego krążki pod wysokim napięciem sterują grawitacją. Opowiadamy, jak zbudował swój grawitator, jak mierzył grawitację w łodzi podwodnej, jak rozmagnesowywano okręty przed minami i skąd jego nazwisko wzięło się w legendzie o eksperymencie filadelfijskim. Mówimy wprost, co jest pewne, a co znamy tylko z relacji jego rodziny. Do tego wiatr jonowy, liftery, sprawdziany w próżni, elektrofiltry i cichy samolot z Massachusetts. Na koniec trzy bezpieczne doświadczenia z elektrycznością statyczną. Więcej: grzybomaps.pl.
W tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiątym drugim roku rosyjski specjalista od nadprzewodników ogłosił, że przedmioty nad jego wirującym, zamrożonym dyskiem tracą odrobinę ciężaru. Opowiadamy o dymie z fajki, o tajemniczym przecieku do gazet, po którym uczelnia odcięła się od własnego badacza, i o niewidzialnym słupie nad dyskiem. Potem NASA wydała pieniądze na sprawdzenie efektu, a fizyczka Ning Li założyła własną firmę i zniknęła z publicznego życia. Do tego tajny program Greenglow, książka Nicka Cooka, która połączyła Podkletnowa z Brownem, Schaubergerem i nazistowskim Dzwonem, oraz promień grawitacyjny szybszy od światła. Mówimy wprost, co jest pewne, a co znamy tylko z relacji. Na koniec trzy doświadczenia do zrobienia w domu. Więcej: grzybomaps.pl.
Ściany z tysięcy kawałków bursztynu, które król pruski podarował Piotrowi Wielkiemu, a w czasie wojny Niemcy rozebrali i wywieźli do Królewca, gdzie ślad po nich się urywa. Opowiadamy, jak gdańscy i pruscy mistrzowie budowali Bursztynową Komnatę, jak po wojnie odtwarzano ją przez ponad dwadzieścia lat z czarno-białych zdjęć i czego szukano w Mamerkach i pod Wałbrzychem, gdzie w dwa tysiące szesnastym roku kopano w poszukiwaniu złotego pociągu. Mówimy wprost, co jest pewne, a co jest legendą. Do tego: skąd się wziął bursztyn, jak odróżnić go od podróbki, jak szukać go na plaży i dlaczego trzeba uważać na biały fosfor. Na koniec trzy doświadczenia do zrobienia w domu i w lesie. Więcej: grzybomaps.pl.
Trzydziestego czerwca tysiąc dziewięćset ósmego roku nad syberyjską tajgą rozbłysło drugie słońce, a potem w kilka chwil padło około osiemdziesięciu milionów drzew. Opowiadamy, jak Leonid Kulik szukał krateru, którego nie było, skąd wziął się las telegraficzny i jak z tysięcy pomiarów powstała mapa w kształcie motyla. Do tego Czelabińsk nagrany kamerami samochodowymi, polskie meteoryty z Moraska, Pułtuska i Sołtman oraz to, jak dziś ludzkość uczy się spychać planetoidy z kursu. I mówimy wprost, co jest legendą: statek z Marsa, czarna dziura i promień Tesli. Na koniec trzy doświadczenia do zrobienia w domu. Więcej: grzybomaps.pl.
From the publisher's feed