Yeni Fikirler

Günümüzün “Dijital” Ebeveynleri


Listen Later

Ebeveyn olmak… Senin bakımına, sevgine ve ilgine muhtaç bir varlığı koruyup yetiştirmek…

Kulağa ne kadar korkunç geliyor değil mi? Sen daha kendini büyütmeye çalışırken artı biri(leri) kucağına veriliyor ve kimliğine anne ya da baba olarak bir rol daha ekleniyor. Hele ki günümüzde çocuk sahibi olmak…! Ekonomik sıkıntılar mı dersin, siyasi sıkıntılar mı yoksa adalette ve eğitimdeki sorunlar mı derken “Ben bu dünyada nasıl çocuk yetiştirebilirim ve sorumluluğunu nasıl üstlenebilirim?” soruları kimimiz için hemen devreye giriyor. Kimimiz diyorum çünkü çağımızın popüler bilinçli ebeveynleri için bu soruları cevaplamak çocuk oyuncağı. 2 tane kişisel gelişim kitabı, 3 tane belgesel ve annesinden gördüğü yetiştirmeyle oldu mu sana çocuk büyütmek. Tabii Instagram ve TikTok’taki “eğitici videoları” da unutmayalım! Sonuçta anne olmak kolay değil ama bunu bu kadar kutsallaştırmak ve göze sokmak niye? Çocuğu olmayan kadın eksik mi? Çocuğu olan kadın her şeyi ile tam mı? Bir kadını illa bir çocuk mu tamamlar? Çocuğun yokken anne olamaz mısın? Ne zaman Instagram’da çocuklarını çeken anneler görsem veya mutlu aile tablosu izlesem bu gibi sorular beynime şimşek gibi çakılıyor. Bir videoda kadın çocuğundan poz vermesini isteyip açıklamada onsuz eksik olduğunu, onunla tam olduğunu ve anneliğin ne kadar kutsal olduğunu yazmıştı. Varın gerisini siz düşünün. Ayrıca günümüzde bu kadar teknoloji çılgınlığı içerisinde büyümeye maruz bırakılan çocukların gelişimleri erken yaşlardan beri negatif etkilenmektedir. Örneğin, 0-3 yaş arası çocukların gelişimleri açısından kritik bir dönemde iken ellerine telefon vb. verilen çocuklarda DEHB (Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu) oluşumu daha fazladır (3). DEHB’nin oranı dünya genelinde %8 ile %12 arasında görülürken (4); Türkiye’de bu oran yapılan çalışmalarla %12,7 saptanmıştır (2). Buna göre ülkemizde DEHB’nin görülme oranı dünya genelinden daha fazladır ve bu oran gün geçtikçe daha çok artmaktadır (1).

Dijital dünya ile erkenden tanışan çocukların olumsuz etkilenen gelişim süreçlerinden biri de mahremiyettir. Daha kendi bilinci gelişmemiş ve mahremiyet alanını koruyamayan bir çocuğun görüntüleri yakın çevresi tarafından çekilip yabancı bireyler tarafından izlenmesi ve yorum yapılması tartışmaya açık ve değerdir. Bu biraz da bayramlarda tanımadığı insanların eli zorla öpülen ve kucaklarına oturtulan çocukların modernleştirilmiş versiyonudur. Çekilen videolarda ebeveynleri tarafından onay ihtiyacının karşılanması için öğrenilmiş çaresizlikten nem alan çocuklar da görülür. Daha fazla dikkat çekmek için manipülatif davranışlarda bulunan dijital ebeveynlerimizin hakkını da yememek gerekir. Sonuçta rekabet duygusu ve konuşulan kişi olmak insanın egosunu okşar! Buna bakarak videolarda ve resimlerde hep görülen gülümseyen mutlu aile tabloları ve polyannacı açıklamaların da gerçeklikleri sorgulanır diyebiliriz. Çünkü kimsenin her zaman mutlu olamayacağı gibi aile hayatı da mükemmel olmaz. Zaten mükemmel diye bir şey yoktur ve bu hayatın gerçekliği ile uyuşmaz. Anne olmak ve baba olmak kolay olmayabilir ama herkesin hayat yolu farklı olduğu gibi ebeveynlik süreci de herkes için farklı geçer. Herkesin yetiştiği ortam ve ailesi farklı iken günümüzde çocuk yetiştirme düşüncesi de herkes için farklıdır. Çoğunluğun önerdiği ve popüler olan çocuk büyütme kılavuzları kimileri için doğru olmayabilir. Bu yüzden sosyal medyada içerik üretip paylaşım yaparken hayal dünyasından çıkıp biraz da gerçeklerden mi bahsetsek Sayın Günümüz “Dijital Ebeveynleri”?

KAYNAKLAR 

  1. Children and Adults with Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder (CHADD). (2024, December 11).General prevalence of ADHD. https://chadd.org/about-adhd/general-prevalence/
    1. Ercan, E. S., Bilaç, Ö., Uysal Özaslan, T., & Akyol-Ardıç, U. (2015). Prevalence of psychiatric disorders among Turkish children: The effects of impairment and sociodemographic correlates. Child.Psychiatry & Human Development, 47, 35-42. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25846701/
      1. Ko, C. H., Liu, G. C., Yen, J. Y., Chen, C. Y., Yen, C. F., & Chen, C. S. Brain correlates of craving for online gaming under cue exposure in subjects with Internet gaming addiction and in remitted subjects.AddictBiol. 2013, 18(3), 559-569. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22026537/
      2. Özyurt, G., Akay, A. P., Öztürk, Y., Baykara, B., & Emiroğlu, N. I. (2016). DEHB’li çocuklarda ve annelerinde duygu düzenlemenin araştırılması. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 17(5), 393-402.https://doi.org/10.33631/sabd.1309317
      3. ...more
        View all episodesView all episodes
        Download on the App Store

        Yeni FikirlerBy Yeni Fikirler