De notities, links en bronnen bij dit gesprek met Marianne Lefever vind je hier https://decideforimpact.com/show488-het-omgekeerde-ontwerp-van-de-stad-marianne-lefever/

In aflevering 488 van de Decide for Impact podcast spreek ik met Marianne Lefever, stedenbouwkundig ontwerper en expert in duurzame en gezonde stadsontwikkeling, operationeel directeur bij PosadMaxwan in Den Haag.

Marianne legt het concept “unreasonable innovation” uit: niet blijven hangen in incrementele verbeteringen of crisistunnelvisie (zoals alleen ‘bouwen, bouwen, bouwen’ bij de woningcrisis), maar de volledige opgave—wonen, gezondheid, klimaat, mobiliteit en samenleving—integraal begrijpen om tot systeeminnovatie te komen.

Ze bespreekt woningdruk in Europa en Noord-Amerika, de dalende inwonersdichtheid door kleinere huishoudens, urban sprawl en monofunctionele wijken die autoverslaving en lange pendeltijden veroorzaken, met negatieve effecten op sociale cohesie en gezondheid (o.a. een Zweedse studie over langere commute en hogere scheidingskans).

Het gesprek gaat ook over participatief en inclusief ontwerp, met een voorbeeld uit Dordrecht (De Staart) waar een ‘strandje’-plan weerstand opriep omdat veel bewoners niet konden zwemmen, waarna via gesprekken met diverse groepen en het versterken van bestaande ontmoetingsplekken een andere aanpak ontstond.

Marianne beschrijft haar verschuiving van technologische duurzaamheid naar het centraal zetten van menselijk welzijn naast planetaire doelen, met voorbeelden rond watermanagement, kritiek op grootschalige technologische oplossingen en het belang van natuur voor stressreductie, microbioom en gezondheid.

Ze waarschuwt voor ‘solutionisme’ (zoals filters met toegevoegd microbioom) en pleit voor steden bouwen met natuurlijke principes (biomimicry). Verder bespreekt ze gelijkwaardigheid en het voorkomen van gentrificatie door gemengde woningtypologieën en betaalbaarheid, het in kaart brengen van sociale netwerken en het voorbeeld Regent Park in Toronto met een sociaal charter waaraan ontwikkelaars zich moesten houden.

Ze stelt dat wonen een investeringsproduct is geworden in plaats van een basisrecht, wat structurele betaalbaarheid ondermijnt.

PosadMaxwan werkt volgens “omgekeerd ontwerpen”: starten bij ondergrond, blauw-groene netwerken en sociale structuren, daarna actieve mobiliteit en OV, voorzieningen en pas als laatste woning- en werklocaties.

Tot slot vertelt Marianne dat ze zich vooral een teamspeler en intrapreneur voelt in het leiden van een bureau van bijna 75 mensen.

Wat ik zoal leerde van Marianne:

00:00 intro –

02:45 We worden met z’n allen niet meer gezonder. En gezonde levensjaren gaan achteruit. 03:25 De unreasonable innovation – een systeeminnovatie.

05:55 In de westerse landen krimpt de bevolking, maar we worden alsmaar ouder.

12:00 Als je pendeltijd meer dan 45 minuten is dan heb je meer dan 40% kans op een scheiding (Zweeds onderzoek)

15:10 Een straatje erbij lijkt een snelle oplossing, maar we moeten goed nadenken over welk soort samenleven we aan het creëren zijn.