Karlos Renedo batu zaigu saiora eta, berarekin batera, hiriak azken hiru hamarkadotan izan duen eraldaketa aztertu dugu. Industria hiria izateari utzi zionetik ez da etenik izan. 90eko hamarkadaren hasieran hasi ziren benetako eraldaketarekin: eraikin industrialak eraitsi eta Bilbo berri bat eraikitzeko apustua egin zuten instituzioek.Gaur, 30 urte geroago, eraldaketa hori guztia sinbolizatzen duten bi irudi paregabe ditugu: Iberdrola dorrea eta Guggenheim museoa. Hiri industrial hura atzean utzi, eta zerbitzu hiria bihurtu da Bilbo. Itxura aldaketa hori aztertu dugu Karlos Renedo arkitekto eta zinegotziarekin.

Deskargatu hemen.

Edizio bakoitzean, URBANBATfest-ek hiri-fenomeno garaikide baten ikerketan jartzen du arreta. Hirian gertatzen dena behatuz horren inguruko hausnarketarako ekintzak antolatzen dituzte Urban Bat jaialdian. Edizio berri honetan elikadura izango dute  jo muga. Sekulako jatunak izenburupean.

Deskargatu hemen.

Gaurkoan Mike Davis soziologoa ekarri digu hizpidera Josu Larrinagak. Kalifornian sortutako urbanista eta ezkerreko ekintzailea izan zen, soziologiaren ikuspuntutik urbanismoa ikertu zuena. Davisek 20 liburu baino gehiago idatzi zituen: City of Quartz (Kuartzozko hiria), Planet of Slums (Mundua Txabolategi), Ecology of Fear (Izuaren Ekologia), The Monster at Our Door: The Global Threat of Avian fllu (Munstroa gure atarian: Hegazti gripearen mehatxua) eta beste hainbat. Pandemiak, superkapitalismoa eta biharko gatazkak hortik etorriko direla iragarri zuen, COVID-19 pandemiaren aurretik, bete-betean iragarri ere. Bere ekarpenik behinenak ezagutzen saiatu gara gaur, gainetik bada ere.

Deskargatu hemen.

Bihar berriro ere protesta deitu du Stop Tala Deusto auzokideen mugimenduak. Bilboko Udalak aginduta, Agirre Lehendakariaren etorbideko zuhaitzak mozten jarraitzen dute, dagoeneko 60 zuhaitz baino gehiago moztu dituzte. Herritarren haserrea adierazteko, Stop Tala Deusto auzo mugimenduak manifestazioa antolatu du ostegunerako. Haserre eta kezkaz berba egin digu Silvia plataformako kidea. Zuhaitzen egoera txarra eta sustraien ahulezia dira mozketa egiteko udalak eman dituen arrazoiak. Bestelakoa da Stop Tala Deusto auzo mugimenduko kideen iritzia, biologian eta hiriko arboletan adituak direnak  baieztatu baitute zuhaitzak egoera onean daudela.

Deskargatu hemen.

1977an Sex Pistols talde britainiarrak No Future esamoldea zabaldu zuen God save the Queen abestian. lana eta ongizatea lortzeko promesak hautsi egin ziren 70. hamarkadako neoliberalismoarekin, eta gazte belaunaldi bat sistemak abandonatu zituelako sentsazioarekin, eta enplegua edo etxebizitza lortzeko aukerak galdu zituelako sentsazioarekin hazi zen. Testuinguru horretan baina XXI. Mendean No Future goiburua du Urban Bat fest jaialdia, izan ere gaur egun prekarietatea, krisia, gerra.. testuinguru ezkor batean gaude. Hamaikagarren edizioa du jaialdiak beste urte betez hiriaren errealitateak eta errealitate horiek gizartearekin sortzen dituzten kezken inguruan jardungo dute. Azaroa bukaera arte luzatuko da jaialdia, eta hainbat gai izango dituzte hizpide esaterako hiri digitalak.

Informazioa https://11festival.urbanbat.org/eu/#programa

Deskargatu hemen.

Open House Bilbao 2022 jaialdia urriaren 1ean eta 2an egingo da, “Zentzumenen hiria” izenburupean, eta hiriko eraikin esanguratsuenetako batzuen ateak irekiko ditu berriro.  Arkitektura eta hirigintza uztartzen dituen jaialdia da, asteburu batez 60 eraikin baino gehiago bisitatu ahal izango dira eta horien bitartez hiriaren historia ezagutzeko aukera izango dugu. Andoni  Pombo Open Houseko kidea izan da gurean.

Deskargatu hemen.

Bilbo Hiria irratiaren 25. urteurrena ospatzeko zuzeneko emanaldi berezia egin genuen Azkuna Zentroan 17:00etatik 19:00etara. 25 urte 25 ikuspegi izan genituen aztergai: hizkuntza, hirigintza, kultura, biztanleria, gazteak, auzoak… Lehenengo irratiaren urteurrenera begira jarri ginen, izan ere, 25 urte bete dira 1997an Zenbat Gara elkarteak Bilbo Hiria irratia martxan jarri zuenetik, 25 urte Bilbo erdigunetik euskaraz informazioa zabaltzen. Irratiaren ibilbidearen errepasoa belaunaldi gazteenek egin zuten Jon Castañedak eta Amaia Arostegik, aldamenean Xabier Monasterio eta Jabi Zabala izan dituzte.

25 urteotan euskarak gure hirian izan duen bilakaera eta egin beharreko hizkuntza politikak izan zituzten mintzagai Iker Martinez de Lagos eta Isabel Isazelaiak.

Bilbok izandako eraldaketak aztertzen gabiltza, atzera begira eta aurrera ibili ginen, ertz ugari aztertzen. Hiri handia dugu Bilbo eta, askotan, erdiguneari bakarrik begiratzen diote bisitariek, baina bertokoa badakigu Bilbo auzoek osatzen dutela era. Bilboko auzo elkarteen federazioan hainbat elkartek osatzen dute, Atxurri gorri elkartetik hasita Zorrotzara. Batzuk ibilbide luzekoak eta beste batzuk gazteagoak baina denak helburu komunarekin hiritarrentzako izango den hiriaren alde lan egitea.

Saioan zehar  hainbat ahots batu ditugu, gure hiriaren eraldaketa aztertuz herritarrak nola bizi garen aztertzeko. Gazteak etorkizuna direla esan ohi da, baina nolakoa da gazteen errealitatea? Bizitza proiektuak garatzeko aukerak eta baliabideak dituzte? Galdera hauen eta beste askoren inguruan berba egin dugu Unai eta Uxuerekin.

Bilbo Bizkaiko hiriburua eta Euskal Herriko hiririk jendetsuena da. 2021. urtean 346.405 biztanle zituen, askoz gehiago Bilbo Metropolitarra edo Bilboaldea deritzona kontuan hartzen badugu. Azken urteotan biztanleria behera doa, oraindik 1970eko krisialdiaren eraginagatik eta etxebizitzen prezioak garestitzeagatik. 1980 inguruan biztanleriak mailarik gorena jo zuen, 430.000 biztanle inguru. Hala ere, oraindik ere Euskal Herriko hiririk handiena izaten jarraitzen du. Hala ere, berriki emandako datuen arabera, jaiotza tasa behera ari da, etengabe. Bilakaera hori aztertu dugu Xabier Aierdi soziologoarekin.

Urriaren 18an 25 urte beteko ditu Bilboko Guggenheimek. Frank Gheryren eraikin metaliko ikonikoa polemika giroan sortu zen, baina denboraren poderioz, hiriaren iruditeriarekin bat egin duela dirudi, turismoarentzat erakargarri bihurtuta. XX. mendearen amaieran, birmoldaketa industrialaren eraginez, Bilbok erabateko aldaketa egin behar izan zuen bere ekonomian. Ziurgabetasun ekonomikoko urte batzuen ostean, hiriak bere dinamismoa berreskuratu eta zerbitzuen hiri bihurtu zen, baina nolako eragina izan du hiriaren bizitza kulturalean? Azken 25 urteotan kultura arloan izandako aldaketa aztertu dugu, argi dago titaniozko erraldoiaz harago. Duela 25 urte kultur eredu konkretu batean egindako inbertsioak izan ziren azpiegitura handi hauenak. Hori guztia aztertu dugu Haizea Barcenilla EHUko irakaslearekin eta Fermin Etxegoien idazle eta kazetariarekin.

Denetariko ahotsak batu ditugu gaurko saioan, baita herritar xumeenak ere. Itziar Etxebarriak 76 urte ditu, Zamudion jaioa, 8 urte zituela etorri zen Bilbora eta botxoa nola aldatu den kontatu digu bere esperientziatik.

1997an nolakoa zen Bilbo? Guggenheim museoa zabaltzear dago, Euskalduna jauregia forma hartzen ari da eta bi urte lehenago Bilboko Metroa inauguratu zen. Bilboko kolore grisa galtzen zihoan, eta azpiegitura handiak azaltzen ari ziren. Gaur egun ezagutzen dugun Bilbo azalarazten zihoan. Hiriaren birmoldaketa horri buruz eta baita erdigunearen eta auzoen arteko harremanez hitz egiteko Karlos Renedo Otxarkoagar arkitektoa izan da.

Saio osoa hemen entzungai:

Deskargatu hemen.

Zer ekarriko du 2022. urteak urbanismoaren eta arkitekturaren arloetan? Ula Iruretagoiena arkitektuaren arabera, bi berrikuntza datoz, post-pandemiaren markoan ulertu daitezkeenak: alde batetik, NextGenerationEU europar funtsak eta bestetik, kalitatezko arkitekturaren lege proiektua. Hauek izan ditugu hizpide, izan ere, 2030 Agenda eta agenda urbanoa Europako parlamentuan definitu dira, eta horretarako diru inbertsio batzuk antolatu dira helburu horiek erdiesteko. Klima aldaketa, trantsizio energetikoa, kohesio sozialean oinarritzen da etorkizunaren abiapuntua.

Deskargatu hemen.

Duela aste pare bat irakurri genuen Berria egunkarian Iñigo Astiz kazetariak eginiko artikulua EAEko Ingurumen eta Hirigintza fiskalak tramiterako onartu du Bilboko Arte Ederren Museoa handitzeko proiektua geldiarazteko eskaria. Iñaki Uriarte arkitektoa buru, herri mugimendu batek salatu du ustezko irregulartasun eta lege hauste multzo bat egon dela Norman Fosterren proposamenean eta hura onartzeko prozesuan. Deia egunkariak berriz, urrian argitaratu zuen Luis Maria Uriarte arkitektoari egindako elkarrizketa bat, proiektuari buruzko zehaztapenak emanez. Ula Iruretagoiena arkitektoarekin aztertu dugu auzia.

Deskargatu hemen.

Martxoaren 17an, 2021ko Arkitekturako Pritzker Sariaren irabazlea publikoa egin zen, Anne Lacaton eta Philippe Vassal arkitekto frantziarrak izan dira aurten sarituak. Iaz egin genuen bezala, sari honen inguruan eta sariak suposatzen duenaz hitz egingo dugu Ula Iruretagoiena arkitektoarekin.

Deskargatu hemen.