Zimowe Igrzyska Olimpijskie 1936 w Garmisch-Partenkirchen miały być świętem sportu. Stały się jednak perfekcyjnie wyreżyserowanym spektaklem propagandowym III Rzeszy.

W tym odcinku podcastu zabieram Cię do Bawarii, gdzie sport, polityka i historia splotły się w sposób, na igrzyskach wcześniej niespotykany. Opowiadam o zawodach rozgrywanych wśród mistyfikacji, o kulisach decyzji Adolfa Hitlera i Josepha Goebbelsa oraz o świecie, który chciał uwierzyć w „pokojowe Niemcy”.

Poznasz też dramatyczne losy polskich bohaterów – Bronisława Czecha i Stanisława Marusarza. Dwóch wybitnych narciarzy, którzy w 1936 roku rywalizowali z najlepszymi na świecie, a kilka lat później stanęli twarzą w twarz z brutalnością II wojny światowej. Jeden z nich nie wrócił z obozu koncentracyjnego. Drugi uciekł z więzienia i po latach dokonał symbolicznego rewanżu… właśnie w Garmisch.

🎧 To opowieść o sporcie, który nie był niewinny – i o ludziach, którzy potrafili pozostać wierni sobie.

Gdy wygrywała – była dumą ZSRR.
Gdy została sparaliżowana – system o niej zapomniał.

Historia Jeleny Muchiny, mistrzyni świata w gimnastyce sportowej, pokazuje, jak radziecki sport wyczynowy traktował swoich bohaterów. Presja, propaganda i milczenie po tragedii.
To opowieść o cenie medali i o tym, jak łatwo państwo potrafi porzucić człowieka, gdy przestaje być potrzebny...

Kwadrans po piętnastej, Paryż, lato 1924 roku. Dwóch Finów na ostatnim okrążeniu biegu na 5000 metrów walczy bark w bark o złoto. Jeden z nich twarz ma skupioną, posągową. Nie reaguje na rywali, na wrzawę trybun, nie przyspiesza nerwowo. Patrzy tylko na wskazówki, jakby biegł nie przeciwko ludziom, lecz przeciwko czasowi. To Paavo Nurmi – „Latający Fin”, „Wielki Niemowa”, człowiek, który zmienił bieganie z romantycznej szarpaniny w precyzyjnie zaplanowany proces.


W tym odcinku zabieram Cię w podróż przez całe jego życie: od biednego chłopaka z Turku, który ciągnął wózek z chlebem po stromych ulicach, po dziewięciokrotnego mistrza olimpijskiego, którego spokój na bieżni budził u rywali coś pomiędzy podziwem a przerażeniem. Opowiadam o rekordach świata, morderczym crossie w paryskim skwarze, o amerykańskim tourneé, które przyniosło mu fortunę… i kłopoty.


Nie zabraknie też polskiego wątku: wizyty Nurmiego w Warszawie, gdy na Stadionie Wojska Polskiego stanął naprzeciw Stanisława Petkiewicza. To był wieczór, w którym polski biegacz „pokonał Messiego swoich czasów” – i sprawił, że cała sportowa Polska oszalała.
Usłyszysz również, dlaczego Nurmi uchodził za bufona, jak wyglądały jego pionierskie treningi ze stoperem w dłoni i w jaki sposób Finlandia oddała mu hołd, powierzając mu zapalenie znicza olimpijskiego w Helsinkach w 1952 roku.


Na końcu odcinka czeka na Ciebie konkurs, w którym możesz wygrać książkę „Wrogowie” Michała Hasika z autografem autora.


Ten sam temat rozwijam szerzej w artykule na blogu, jeśli po odsłuchaniu będziesz miał niedosyt, zajrzyj tam po jeszcze więcej historii, cytatów i smaczków z życia człowieka, który twierdził:

„Ja tylko biegałem. Inni zrobili z tego legendę”.

Inspiracją to powstania podcastu był artykuł:

https://historiasportu.info/2025/10/02/paavo-nurmi-wielki-niemowa-jeszcze-wiekszy-biegacz/

Zapraszam na swoje social media:

• https://www.facebook.com/historiasportu.info
• https://x.com/historia_sportu
• https://www.instagram.com/historia_sportu/

Powiedzieć, że Dražen Petrović był koszykarzem, to nic nie powiedzieć. Był geniuszem, nazywanym "Mozartem koszykówki". Europejskim odpowiednikiem Michaela Jordana. Lokomotywą, która pociągnęła wagony z graczami ze Starego Kontynentu za Atlantyk. Dla Chorwatów był nadzieją w czasach wojny. Kryzysowym idolem, który odszedł zbyt wcześnie...

Inspiracją do stworzenia podcastu był artykuł, który ukazał sie na mojej stronie internetowej:

https://historiasportu.info/2025/06/07/drazen-petrovic-mozart-koszykowki/

Źródła:

1. Drażen wraca do Europy w: Trybuna Śląska, 1993, nr 130, s. 8.
2. http://niezwykleopowiescisportowe.pl/2-retro-nba-drazen-petrovic-europejski-michael-jordan/ (dostęp: 7.06.2022 r.)
3. Drażen Petrović – jeden wypadek, trzy osoby, trzy różne losy w: https://sport.onet.pl/koszykowka/nba/drazen-petrovic-27-rocznica-smierci-wspomnienia-i-historia-koszykarza/c0m0vv6 (dostęp: 7.06.2022 r.)
4. Film: Once Brothers, ESPN 30 for 30
5. ’Pozdravili smo se, došao sam kući, a žena kaže: Poginuo je…’ w: https://www.24sata.hr/sport/pozdravili-smo-se-dosao-sam-kuci-a-zena-kaze-poginuo-je-633313 (dostęp: 7.06.2022 r.)
6. https://legendysportu.pl/drazen-petrovic-przerwany-sen-biografia/ (dostęp: 7.06.2022 r.)

Zamów książkę „Gianluigi Buffon. Sztuka upadania”, której historiasportu.info jest patronem medialnym:

https://bit.ly/historia-buffon

W 1990 roku cały piłkarski świat przecierał oczy ze zdumienia, gdy Kamerun pokonał w meczu otwarcia mistrzów świata – Argentynę z Diego Maradoną na czele – i dotarł aż do ćwierćfinału mundialu. Jednym z największych bohaterów tego turnieju był bramkarz Thomas N’Kono. Jego widowiskowy styl, nieprawdopodobne parady i nieustępliwość sprawiły, że stał się ikoną – nie tylko w Afryce, ale też na innych kontynentach. Dla młodego Gianluigiego Buffona był to moment przełomowy, bo oglądając występ N’Kono, postanowił, że zostanie bramkarzem. Włoski mistrz wielokrotnie powtarzał, że to właśnie Kameruńczyk był jego pierwszym piłkarskim idolem.

Historia Thomasa N’Kono jest niezwykła również dlatego, że… początkowo nie planował zostać golkiperem. Zaczynał jako środkowy pomocnik, ale przypadek – kontuzja kolegi – sprawił, że stanął między słupkami. I tam już został. Z czasem stał się symbolem Espanyolu Barcelona, występując w hiszpańskiej La Lidze przez niemal dekadę i zyskując szacunek nie tylko dzięki swoim umiejętnościom, ale też charyzmie. W reprezentacji Kamerunu toczył zaciętą, czasem napiętą rywalizację z Josephem-Antoinem Bellem – innym znakomitym bramkarzem tamtych czasów.

Ten odcinek powstał dzięki książce "Sztuka latania", która barwnie i szczegółowo opowiada o karierze Thomasa N’Kono, jego wpływie na światowy futbol oraz o czasach, w których afrykańscy piłkarze musieli przebijać się przez mur uprzedzeń i stereotypów. To opowieść o talencie, pasji i sile, która pozwoliła Kameruńczykowi zapisać się na stałe w historii futbolu.

Zapraszam na stronę: 

https://historiasportu.info/

W tym odcinku zabieram Was do roku 1924, kiedy Polska po raz pierwszy oficjalnie wystąpiła na igrzyskach olimpijskich. 65 sportowców, jedna kobieta, trzecią klasą do Paryża, kwatery w szkolnych salach i wielki głód sukcesu. Jak wyglądał debiut biało-czerwonych? Kto zawiódł, kto zaskoczył? I jak rodziła się sportowa tożsamość II Rzeczypospolitej?


Usłyszysz m.in. o poruczniku Sławoszu Szydłowskim niosącym polską flagę, dramatycznym biegu Józefa Jaworskiego, pierwszym olimpijskim medalu Adama Królikiewicza i srebrnej niespodziance naszych kolarzy torowych.

Inspiracją do odcinka była książka Daniela Lisa „Pierwsza drużyna”, opowiadająca o pionierach polskiego olimpizmu.

Scenariusz: Dawid Jakubiec

Lektor, montaż: Tomasz Sowa
UWAGA, KONKURS!

Wspólnie z Wydawnictwem AGORA przygotowaliśmy dla Was konkurs na Facebooku, w którym do wygrania są trzy egzemplarze książki „Pierwsza drużyna”.

Szczegóły znajdziesz na profilu Historii Sportu – link do posta konkursowego znajdziesz w opisie odcinka.

https://tiny.pl/ndzssx6d

Webster Chikabala był graczem niewielkiego wzrostu. Mikre warunki fizyczne nadrabiał za to ruchliwością i niezłym wyszkoleniem technicznym. Grywał na pozycji ofensywnego pomocnika, albo środkowego napastnika. Uchodził za jednego z najzdolniejszych zambijskich piłkarzy początku lat 90. Pewnie dlatego trafił do Europy. Ale jego kariera nie była historią pełną wzlotów. Nie była opowieścią o biednym chłopcu, który, wyrwany z przytłaczającej codzienności, sięgnął gwiazd. Było raczej odwrotnie. Bo gdy w 1992 roku okazało się, że choruje na AIDS, europejskie kluby zatrzaskiwały przed nim drzwi. Może, gdyby był globalną gwiazdą, postąpiono by inaczej. Może…

Zapraszam na stronę internetową:

https://historiasportu.info/

Henryk Chmielewski jest uważany za najlepszego polskiego pięściarza okresu międzywojennego. W 1938 roku zdecydował się wyjechać do Stanów Zjednoczonych, by walczyć na zawodowych ringach. W ostatnim dniu stycznia 1938 roku na dworcu kolejowym Łódź-Fabryczna zjawił się Stanisław "Zbyszko” Cygankiewicz, popularny w Stanach Zjednoczonych polski zapaśnik.

"Ten chłopak, jak to się u nas mówi, ma "kolor". Ma coś z Dempseya i Schmelinga i jako zawodowiec zajdzie niewątpliwie bardzo wysoko” – oznajmił zgromadzonym reporterom gość zza Atlantyku.

Rozmowy dotyczące wyjazdu i przejścia do boksu zawodowego trwały kilka dni. Ostatecznie Cygankiewicz i Chmielewski ustalili, że wspólną podróż rozpoczną 3 marca 1938 roku, na statku MS Batory, wypływającym z Gdyni…

Tak rozpoczęła się profesjonalna kariera Henryka. Ale i amatorskie boje były niezwykle ciekawe…

Zapraszam na stronę internetową:

https://historiasportu.info/

#boks #sport #historia #boxing #Polacy #nieznane #ciekawostka

Kolumbijczycy uchodzili za „czarnego konia” mistrzostw świata w 1994. W meczach grupowych na amerykańskich boiskach mierzyli się z gospodarzami, Szwajcarami i Rumunami. Z tymi ostatnimi zagrali w meczu otwarcia, w którym przegrali 1:3. Wynik ten sprawił, że starcie z Amerykanami zyskało ogromnie na znaczeniu. Ale i tak nadzieje w kraju były wielkie. Kadra zaś mocna.

Spotkanie rozegrano 22 czerwca 1994 roku na Rose Bowl w Pasadenie, w obecności ponad 93 tysięcy widzów. David Arrowsmith, autor książki „Narcoball. Futbol, kartele i śmierć w Kolumbii Pablo Escobara”, która w polskich księgarniach ukazała się niedawno dzięki Wydawnictwu SQN, szczegółowo opisał moment, który przeszedł do historii nie tylko kolumbijskiej, ale i światowej piłki. Moment, w którym Andres Escobar trafił do swojej bramki…

Zegar wskazywał wówczas 17:10. Nikt jeszcze nie wie, że ten incydent będzie miał katastrofalne konsekwencje. I będzie prawdopodobnym bodźcem wydarzeń, w którym kolumbijski sportowiec traci życie…

Książka „Narcoball” jest dostępna, wystarczy kliknąć poniższy link:

https://bit.ly/historiasportu

Zapraszam na stronę internetową:

https://historiasportu.info/

Życie odmienić może przypadek. Szwed Jan Bokloev szukał sposobu, by poprawić swoje skoki. W Falun dokonał przełomu, rozkładając czubki nart szeroko. Dlaczego początkowo stylu V nie akceptowano? Jak patrzyli na Bokloeva inni zawodnicy? Jak potoczyła się jego kariera? O tym, i nie tylko, w kolejnym odcinku podcastu!

Zapraszam na blog poświęcony historii sportu:

https://historiasportu.info/

Źródła:
1.    M. Chmielewski, Legendarny Jan Bokloev w rozmowie z TVPSPORT.PL: z epilepsją da się żyć, https://sport.tvp.pl/75020713/jan-bokloev-szwed-stworzyl-styl-v-wygral-puchar-swiata-skakal-z-epilepsja-wywiad-skoki-narciarskie 
2.    Archiwalne wydania „Trybuny Robotniczej” i „Trybuny Śląskiej”, nr. 63/1993, 14/1992, 4/1989.    
3.    Echo Krakowa. 1989, nr 4.
4.    D. Grundkowski, W Lake Placid miał miejsce historyczny przełom. Skoki już nigdy nie były takie same, https://www.sport.pl/skoki/7,65074,29454186,w-lake-placid-mial-miejsce-historyczny-przelom-skoki-juz-nigdy.html