කෙලෙස් විතර්ක ධර්ම විචාර සහ කුසල විතර්කමෙම ධර්ම දේශනාවේදී කෙලෙස් විතර්ක, ධර්ම විචාර සහ කුසල විතර්ක පිළිබඳව ගැඹුරු ධර්මානුකූල පැහැදිලි කිරීමක් සිදු කරනු ලබයි.
දේශනාවේදී සාකච්ඡා වන ප්රධාන කරුණු:
- තණ්හා නිමිති ඔස්සේ සිත නැවත නැවත ගමන් කිරීම මගින් කෙලෙස් විතර්ක සහ කෙලෙස් විචාර හටගන්නා ආකාරය.
- කෙලෙස් සහගත අරමුණු නිසා හටගන්නා සාමිස ප්රීතිය සහ කාම භූමිය තුළ සිතේ පවතින ක්රියාකාරීත්වය.
- ධර්ම ශ්රවණය සහ ධර්මය කෙරෙහි මනස යොමු කිරීමෙන් කෙලෙස් විතර්ක වෙනුවට ධර්ම විතර්ක සහ ධර්ම විචාර ගොඩනගා ගන්නා ආකාරය.
- ආනාපානසති භාවනාව ඇසුරෙන් ආශ්වාස ප්රාශ්වාස අරමුණෙහි සිත රඳවා තබමින් කුසල විතර්ක සහ කුසල විචාර වර්ධනය කිරීම.
- විතර්ක, විචාර, ප්රීති, සුඛ, ඒකග්ගතා යන ප්රථම ධ්යාන අංග පහ හඳුනාගැනීම.
- එම ධ්යාන අංග පදනම් කරගෙන අනිත්ය, දුක්ඛ, අනත්ත වශයෙන් විදර්ශනා වඩා චතුරාර්ය සත්ය අවබෝධ කරගන්නා ආකාරය.
📌 දේශනාවේ ප්රධාන මාතෘකා:(00:00:00) ආරම්භය සහ දායක අනුමෝදනාව - වැඩසටහන ආරම්භ කිරීම සහ දේශනාවේ දායකත්වය දැක්වූ පින්වතුන් පිළිබඳව හැඳින්වීම.
(00:01:30) නමස්කාරය සහ දේශනාවට ආරම්භක ආශීර්වාදය - සමන්නතා චක්කවාලේසු ගාථා රතනය සහ නමස්කාරය ගායනා කිරීමෙන් අනතුරුව දේශනාව ආරම්භ කිරීම.
(00:02:53) කෙලෙස් විතර්ක යනු කුමක්ද? - ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය ඔස්සේ සිත මෙහෙයවීම සහ තණ්හා නිමිති හේතුවෙන් සිත නැවත නැවත අකුසල අරමුණට යන කෙලෙස් විතර්ක හඳුනාගැනීම.
(00:06:08) කෙලෙස් විචාරය සහ සාමිස ප්රීතිය - අකුසල අරමුණෙහි සිත පැතිර පැවතීම (කෙලෙස් විචාරය) සහ ඒ ඇසුරෙන් හටගන්නා සාමිස ප්රීතිය පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීම.
(00:14:20) කාම භූමියේ මනසේ ක්රියාකාරීත්වය - පෘථග්ජන මනස අකුසල අරමුණු තුළ ඇලෙමින් පවතින ආකාරය සහ අනිත්යතාවය නොපෙනී යාමේ ස්වභාවය.
(00:14:57) ධර්ම විතර්ක සහ ධර්ම විචාරය - කෙලෙස් විතර්ක වෙනුවට ධර්ම ශ්රවණය මගින් සිත තුළ ධර්ම විතර්ක සහ ධර්ම විචාර ගොඩනගා ගන්නා ආකාරය.
(00:18:05) ධර්ම ශ්රවණයෙන් ලබන නිරාමිස ප්රීතිය - ධර්මය නැවත නැවත මනසිකාර කිරීමෙන් සිත තුළ හටගන්නා ධර්ම ප්රීතිය සහ මනසේ ඇතිවන ශාන්ත බව.
(00:23:01) කුසල විතර්ක සහ ආනාපානසති භාවනාව - ආශ්වාස ප්රාශ්වාස අරමුණෙහි සිත නැවත නැවත තැබීම මගින් කුසල විතර්ක වර්ධනය කරන ආකාරය.
(00:33:33) කුසල විචාරය සහ කයේ සැහැල්ලුව - ආනාපානසති අරමුණෙහි සිත පැතිර පැවතීම සහ ඒ හරහා කය හා සිත තුළ ඇතිවන පස්සද්ධිය.
(00:37:40) කුසල සහගත ප්රීතිය සහ ප්රථම ධ්යාන ලක්ෂණ - කුසල අරමුණ පදනම් කරගෙන හටගන්නා ප්රීතිය, සුඛය සහ චිත්තේකග්ගතාවය යන ධ්යාන අංග පැහැදිලි කිරීම.
(00:38:48) ගිහි සැප සහ ධ්යාන ප්රීතිය අතර වෙනස - ලෞකික කාම සම්පත්වලට වඩා ධ්යාන සමාපත්තියෙන් ලබන ප්රීතියේ ඇති උතුම් බව බුද්ධ චරිතය ඇසුරෙන් පැහැදිලි කිරීම.
(00:46:18) ප්රථම ධ්යානයේ අංග 5 හඳුනාගැනීම - විතර්ක, විචාර, ප්රීති, සුඛ, ඒකග්ගතා යන ප්රථම ධ්යාන අංග පහේ ස්වභාවය විග්රහ කිරීම.
(00:47:14) ධ්යාන අංග උපයෝගී කරගෙන විදර්ශනා වැඩීම - ධ්යාන අංගයන්ගේ හටගෙන නිරුද්ධ වන ස්වභාවය දකිමින් අනිත්ය, දුක්ඛ, අනත්ත ලෙස විදර්ශනා වඩා මාර්ග ඵල අවබෝධ කරගන්නා ආකාරය.
(00:50:34) පින් අනුමෝදන් කිරීම සහ අවසාන ආශීර්වාදය - දේශනාවේ දායක පින්වතුන්ට, දෙවියන්ට සහ සියලු සත්වයන්ට පින් අනුමෝදන් කරමින් ආශීර්වාද කිරීම.
පූජ්ය හසලක සීලවිමල ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Hasalaka Seelawimala Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.
Pragna TV | Ven Hasalaka Seelawimala Thero | 2026-08-27 | 09:00 PM Telecast
