İçeriden Bi'olog

Bu bölümde Ağustos Böceği Kanalına konuk oldum. Piyanist Eylül Selamet ile müziğin vagus sinirimiz üzerindeki etkilerini konuştuk.

Neden müzik dinlemek bizi rahatlatır?

Vagus siniri ve işlevi nedir?

Klasik müzik dinlemek vücudumuza nasıl bir etki yapar?

ve çok daha fazlası...

Ses dosyasını buradan dinleyebilirsiniz, video için Ağustos Böceği YouTube kanalına gitmeniz yeterli. Keyifli dinlemeler!

Bu podcast bölümünde, günümüzde giderek popülerleşen bitkisel sütler hakkında kapsamlıca konuştum. Bitkisel sütlerin sağlık açısından sunduğu başlıca faydalar, tüketim avantajları ve potansiyel risklerini detaylı şekilde ele aldım.

Laktoz intoleransı olanlar, veganlar ve çevre bilincine sahip bireyler için ideal alternatif olan bu süt çeşitlerinin, içerdikleri besin değerleri ve hangi durumlarda tercih edilmeleri gerektiği hakkında güncel bilimsel veriler paylaştım. Ayrıca, endüstri üretimi olanlarda dikkat edilmesi gereken şeker ve katkı maddesi içerikleri, zenginleştirilmiş ürünlerin önemi ve sağlıklı yaşam ile sürdürülebilirlik bağlamında bitkisel sütlerin çevresel avantajları da konuşma konular arasında.

Bitkisel sütler konusunda bilgi sahibi olmak, sağlıklı seçimler yapmak ve bilinçli tüketici olmak isteyen herkese hitap eden bu bölümü kaçırmayın. Daha sağlıklı ve bilinçli bir yaşam için bitkisel sütlerin sunduğu alternatifleri derinlemesine anlamak isteyen herkes için..

Bu bölümde sindirim sistemiyle beyin arasındaki bağlantıyı keşfediyoruz! 

Yiyecekleri görüp düşünmenin midemizde nasıl asit salgısını başlattığını, gastrin, histamin ve asetilkolinin bu süreçteki rollerini konuşuyoruz.

Vagus sinirinin mideyi nasıl harekete geçirdiğini, bu karmaşık ama bir o kadar da ilginç biyolojik süreci anlaşılır şekilde anlatıyorum. Sindirim sağlığınızı destekleyecek pratik bilgiler ve bilimsel detaylarla dolu bu sohbeti kaçırmayın!

Bu bölümde sık sık adını duymaya başladığımız doğal kumaşları masaya yatırıyoruz: Pamuk, keten, ipek, yün... Neden son yıllarda daha fazla karşımıza çıkıyorlar? Sadece moda değil, sağlık açısından da neden bu kadar önemli hale geldiler?

Cildimize doğrudan temas eden kıyafetlerin, özellikle sentetik kumaşların vücudumuza etkilerini konuşuyoruz. Alerjiler, mantar enfeksiyonları, kötü kokuya sebep olan bakteriler ve daha fazlası…

Ayrıca bu bölümde şunlardan da bahsediyoruz:

• Bitkisel ve hayvansal liflerin farkı

• Dut ipeği neden bu kadar özel?

• Pamukta "çırçırlama", ketende "çürütme" ne demek?

• Boyama işlemlerinde kullanılan kimyasallar gerçekten zararlı mı?

• Sağlıklı kumaşları nasıl ayırt edebiliriz? Hangi etiketlere dikkat etmeliyiz?

Eğer hassas bir cildin varsa, giysilerin etiketlerine takılanlardansan ya da sadece daha doğal, sürdürülebilir ve sağlıklıyaşamak istiyorsan, bu bölüm tam senlik!

Her gün “yarın uyuyacağım” deyip gece yarısından sonra mı uyuyorsun? Bu bölümde, sirkadiyen ritim dediğimiz biyolojik saatimizin nasıl çalıştığını ve özellikle ergenlerde neden farklı işlediğini konuşuyoruz. Melatonin hormonunun uykuya dalmamızdaki rolünden, gece geç saatlere kadar ayakta kalma alışkanlığının psikolojik sebeplerine kadar pek çok noktaya değiniyoruz. Ayrıca telefon, bilgisayar ve yapay ışıkların uyku düzenimizi nasıl bozduğunu, beynimizi nasıl kandırdığını da ele alıyoruz.

Eğer “neden uykuya dalamıyorum?”, “gece neden uykum açılıyor?” veya “telefon ekranı uykuyu nasıl etkiler?” gibi soruların cevabını merak ediyorsan bu bölüm tam sana göre.

Kararlarımızı gerçekten biz mi veriyoruz, yoksa beynimiz ve çevremiz çoktan bizim yerimize seçti mi?

Bu bölümde özgür irade kavramını beyin, psikoloji ve toplumsal etkenler ışığında masaya yatırıyoruz.

Benjamin Libet’in deneylerinden Daniel Kahneman’ın Sistem 1 ve Sistem 2 teorisine, priming etkisinden algoritmaların seçimlerimizi nasıl şekillendirdiğine kadar birçok bilimsel ve düşünsel katmanı keşfediyoruz.

Bilinçaltının gücü, karar yorgunluğu (decision fatigue), kültürel normlar ve özgürlük yanılsaması...

Hepsi bu bölümde!

Aynı ilişki biçimleri, aynı hatalar, aynı kaçışlar…
Peki ya tüm bunların ardında beynimizin enerji tasarrufu yapma çabası, tanıdık olanı seçme arzusu ve çözülmemiş travmalar varsa?

Bu bölümde:

Doğanın kendi döngülerini,

Doğanın aynı döngülere neden sıkıştığını,

Kötü olsa bile tanıdık olanı seçmek... bir savunma mı, bir tuzak mı?

“Döngüyü fark etmek, dönüşümün ilk adımıdır” diyorsan bu bölüm senin için.

Bir neşter darbesiyle gelen rahatlama... Bir sülüğün ısırığıyla arandığı şifa...
Ama asıl soru şu:
Bunlar gerçekten işe yarıyor mu, yoksa biz öyle mi hissetmek istiyoruz?

Bu bölümde;
📜 Binlerce yıllık hacamat ve sülük tedavisinin ardındaki hikâyeyi,
🧬 Modern bilimin bu yöntemlere nasıl baktığını,
⚠️ Ve pek konuşulmayan komplikasyonları konuşuyoruz.

Bazı soruların cevabı keskin olabilir.
Belki de bu, o sorulardan biri.

"Şekersiz", "fit", "form" ya da "proteinli" gibi etiketlerle sunulan ürünler gerçekten düşündüğümüz kadar masum mu? Bu bölümde market raflarında “sağlıklı atıştırmalık” olarak pazarlanan granola barlar, proteinli ürünler ve diyet krakerler gibi gıdaların içeriklerini mercek altına alıyoruz. Şekerin farklı adlarla nasıl gizlendiğini, katkı maddelerinin ne işe yaradığını ve ambalajların arkasındaki asıl gerçeği birlikte keşfediyoruz.

Aynı zamanda bu bölümde bağırsak florasının ne kadar kritik bir rol oynadığını da konuşuyoruz. Sindirim sistemimizde yaşayan trilyonlarca bakterinin; bağışıklık sistemimizden ruh halimize, inflamasyondan enerji dengesine kadar birçok alanda nasıl etkili olduğunu bilimsel verilerle açıklıyoruz. Özellikle sık tüketilen işlenmiş ve katkı maddesi dolu atıştırmalıkların bağırsak mikrobiyotası üzerindeki olası zararlarını ele alıyor, “iyi bakterileri” destekleyen gerçek besinleri tartışıyoruz.

Granola gerçekten sağlıklı mı? Diyet krakerler kilo verdirir mi? Protein barlar bağırsak dostu mu? Etiket okurken nelere dikkat edilmeli? Tüm bu sorulara detaylı yanıtlar arıyor ve market alışverişi sırasında daha bilinçli kararlar almanı sağlayacak bilgiler sunuyorum.

“İnce görünüyorum ama göbeğim var…”
“Temiz besleniyorum ama hâlâ kaslı değilim…”
“Zayıfım ama formda hissetmiyorum…”

Bu cümleler size tanıdık geliyorsa, bu bölüm tam size göre.

Bu bölümde, dışarıdan zayıf ama içeriden sağlıksız olma hali olarak bilinen “skinny fat” kavramını ele alıyoruz.
Peki bir insan nasıl aynı anda hem zayıf hem de yağlı olabilir? Kas kaybı, yanlış diyetler ve toplumun zayıflık takıntısı bu tabloyu nasıl besliyor?

“Zayıf olmak mı sağlıklı olmak mı?” sorusunun peşine düşüyor, görünüşün değil iç yapının belirleyici olduğu bir sağlık anlayışına yaklaşıyoruz.

Bu bölümde konuşulan bazı konular:

• Skinny fat nedir, neden olur?

• Visseral yağlar ve içten gelen tehlike

• Kas kütlesi neden sadece sporcular için değil de herkes için önemli?

• Sosyal medya vücut algımızı nasıl bozuyor?

• Yetersiz beslenmenin görünmeyen tehlikeleri