หากจะกล่าวถึงแวดวงศิลปิน...ศิลปากร เชื่อว่าศิลปินชาวลำพูนเชื้อสายยอง นามว่า "อินสนธิ์ วงศ์สาม" จะเป็นท่านหนึ่งที่อยู่ในทำเนียบนาม ที่หลายๆ คนรู้จักและจดจำ ในโลกแห่งมนุษย์มีหยินและหยางฉันใด ในโลกของศิลปะท่ามกลางบรรดาเหล่าลูกศิษย์ของอาจารย์ฝรั่งก็เช่นกัน หากจะกล่าวว่า "บ้านดำ" ที่เชียงราย เป็นแหล่งชมงานศิลป์อหังการ ของศิลปินแห่งชาติรุ่นใหญ่อย่าง ถวัลย์ ดัชนี ผู้ได้รับการขนานนามว่า จักรพรรดิบนผืนผ้าใบ โดยท่านได้รับมีเกียรติคุณในฐานะศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์ (จิตรกรรม) แล้วไซร้ ที่ลำพูนก็มีแหล่งชมงานศิลป์ อันสงบในท่ามกลางแนวคิดแห่งสัจธรรมอันเป็นคำสอนของพระพุทธองค์ เฉกเช่น "หอศิลป์ อุทยานธรรมมะ" ของศิลปินแห่งชาติในรุ่นราวคราวเดียวกันอย่าง อินสนธิ์ วงศ์สาม ศิลปินผู้รังสรรค์ผลงาน อันสร้างให้เกิดความสงบสุขแก่ผู้มีปณิธานแรงกล้าในการเรียนรู้และปฏิบัติตามแนวทางที่พระพุทธองค์ทรงสั่งสอน ศิลปินผู้ซึ่งได้รับเกียรติคุณในฐานะศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์ (ประติมากรรม) ท่านนี้ หากจะกล่าวโดยเปรียบเทียบ ก็จะไม่เป็นการกล่าวที่เกินเลยทีเดียวว่า ท่านเป็นจักรพรรดิบนประติมากรรมนามธรรมอันเรียบง่าย อันมีที่มาจากการสั่งสมประสบการณ์จากการผจญภัย การใช้ชีวิตอย่างอิสระบนโลกกว้าง ผ่านร้อน หนาว มายาวนาน หล่อหลอมให้ท่านเข้าสู่ปัจฉิมวัยด้วยวิถีชีวิตสมถะเรียบง่ายในบั้นปลาย พร้อมดวงใจที่เปิดกว้างอย่างเข้าใจในโลก และความเป็นมนุษย์อย่างสมบูรณ์

อินสนธิ์ วงศ์สามชีวิตการเดินทาง และผลงานสร้างสรรค์ โดย พรรณฤวรรณ จันทร์บัวลา

เปิดบ้าน “อินสนธิ์ วงศ์สาม” ศิลปินแห่งชาติคนลำพูน โดย จักรพงษ์ คำบุญเรือง