Kako je vajar koji je tri puta odbijen na Akademiji postao otac moderne skulpture?

Zašto su njegove figure delovale „previše stvarno“ i zbog čega su izazivale skandal?

Analiziramo njegova najpoznatija dela i govorimo o telu kao izrazu unutrašnjeg konflikta, o napetim mišićima koji postaju psihologija, o fragmentu kao modernoj formi.

Kako je Roden razbio akademske kanone 19. veka?

Kakav je bio njegov odnos sa učenicom i ljubavnicom Kamil Klodel?

I zašto se njegova dela danas smatraju prekretnicom između klasične i moderne umetnosti?

U epizodi otkrivamo:

Zašto je realizam u skulpturi bio revolucionaran

Kako je nastao „Mislilac“ i šta zapravo predstavlja

Zašto su „Vrata pakla“ bila njegov životni projekat

Kako je Roden otvorio put modernizmu 20. veka

Ukoliko vam se dopada šta radimo, možete postati deo zajednice i pogledati dodatne epizode na našem Patreon kanalu, na kom možete predložiti teme za naredne epizode: 🔗 https://www.patreon.com/c/Izvoliteusalonu

Nemanja Nikolić je umetnik koji se podjednako izražava u crtežu, slici i animaciji. Njegova umetnička praksa može se podeliti na dva segmenta: on paralelno stvara slike u stilu geometrijske apstrakcije i figurativne crtane video animacije. Još od svojih prvih video animacija, polazišna tačka Nemanjinih crteža je aproprijacija filmskih kadrova iz kinematografskih ostvarenja sredine 20. veka, kao što su film noar, opus Alfreda Hičkoka i naučna fantastika. Nemanja u svom radu preuzete scene iseca, prespaja i rekontekstualizuje stvarajući nove narative koji su praćeni namenski komponovanom filmskom muzikom, a uz same animacije uvek izlaže i crteže od kojih su one nastale. Iako su njegove rane animacije bile bez pozadine, on ih kasnije uvodi tako što crtež po crtež stvara kadrove na različitim štampanim izdanjima. Od rada „Panic Book” (2015), preko „Uncontained Images” (2017–18) do monumentalnog „The Plot” (2017–21), podlogu crteža su činile knjige, mape, enciklopedije, koje su izdavane u vreme SFRJ.Tokom pandemije nastaje serija "Psihopolitika" u kojoj umetnik sukobljava kadrove iz "Zone sumraka" sa naslovnim stranama najstarijeg dnevnog lista na Balkanu, otvarajući pitanje istine i njene "delotvorne" snage u onom smislu o kom je tako slikovito pisao Nikolo Makijaveli.Poslednji ciklus pod nazivm "Povratak crnog kvadrata" kroz animirani crtež uvodi čuveni Maljevičev crni kvadrat kao element drugosti i inkorporira ga u kadrove hladnoratovske holivudske produkcije, čime problematizuje upotrebu straha i kontrole medijskih narativa, na simboličkom i geometrijskom nivou dovodeći maljevičevski kvadrat u sukob sa sferom (u habermasovskom smislu).Nemanja Nikolić (1987) je diplomirao 2010. godine na Fakultetu likovnih umetnosti u Beogradu, na odseku slikarstvo, gde je 2019. godine završio i doktorske umetničke studije. Radi kao vanredni profesor na istom fakultetu i jedan je od inicijatora Umetničkog prostora U10, nezavisne umetničke platforme za podršku mladim savremenim umetnicima. Od 2010. godine imao je samostalne izložbe u Likovnoj galeriji Kulturnog centra Beograda, galeriji Dix9 Hélène Lacharmoise u Parizu, Muzeju savremene umjetnosti Crne Gore u Podgorici, ERD galeriji u Seulu, galeriji Rima u Beogradu i Kragujevcu, B2 galeriji u Beogradu, Umetničkom prostoru U10, itd. Učestvovao je i na brojnim grupnim izložbama, između ostalog u Caixa Forumu u Madridu i Barseloni, Kunsthal KadE u Amersfortu, Künstlerhausu u Beču, na 56, 57. i 60. Oktobarskom salonu u Beogradu, 20. Bijenalu u Pančevu, Francuskoj kinoteci u Parizu i dr.Dobitnik je više nagrada, među kojima su Specijalna nagrada 60. Oktobarskog salona za grupni projekat Prostori za umetnike (2024), Nagrada za crtež Udruženja likovnih umetnika Srbije (2021), kao i Nagrada za crtež Fondacije Vladimira Veličkovića (2011). Radovi Nemanje Nikolića nalaze se u brojnim privatnim i javnim kolekcijama kao što su ABN AMRO kolekcija (Amsterdam), Lucas Museum of Narrative Art (Los Anđeles), WAP Foundation (Seul), Ekard Collection (Hag), JMS Collection (Pariz), Kolekcija Oktobarskog salona (Beograd), Wiener Städtische Collection i Telenor Collection (Beograd).Zahvaljujemo se Nemanji Nikoliću na ustupanju reprodukcija radova za potrebe ove epizode. Sva prava pripadaju umetniku i njegova su intelektualna svojina.Ukoliko vam se dopada šta radimo, možete postati deo zajednice i pogledati dodatne epizode na našem Patreon kanalu, na kom možete predložiti teme za naredne epizode: 🔗 https://www.patreon.com/c/Izvoliteusalonu

„Ako ti fotografije nisu dobre, nisi dovoljno blizu“. U ovoj epizodi analiziramo život i delo jednog od najuticajnijih fotografa u istoriji ratne fotografije. Od Španskog građanskog rata do iskrcavanja na Dan D u Normandiji 1944. godine,

Robert Kapa je bio tamo gde je istorija nastajala, često na korak od metaka i eksplozija.

Ko je zaista bio Robert Kapa? Ratni fotograf, mit 20. veka, avanturista ili čovek koji je živeo opasnije nego što je svet mogao da podnese?

Poseban fokus stavljamo na njegove fotografije sa Dana D, objavljene u magazinu Life, koje su postale simbol haosa, pokreta i nesigurnosti modernog rata, kao i na čuvenu fotografiju „Pali vojnik“ iz Španskog građanskog rata koja je otvorila debatu o istini, inscenaciji i granicama dokumenta.

Govorimo o ljubavi i profesionalnom partnerstvu sa Gerdom Taro, prvom ratnom fotografkinjom koja je poginula na frontu i čija je smrt duboko obeležila Kapin život.

O prijateljstvu sa Ernestom Hemingvejem, sa kojim je delio iskustvo rata, opasnosti i razumevanje hrabrosti kao egzistencijalnog izbora, ali i o ljubavi sa Ingrid Bergman, i kako je Hičkok zaštitio njihovu privatnost.

Robert Kapa je bio i osnivač agencije Magnum Photos, revolucionarnog kolektiva koji je promenio položaj fotografa u medijima i omogućio autorima veću kontrolu nad sopstvenim radom. Kapa nije bio samo svedok istorije, već jedan od ljudi koji su redefinisali način na koji je posmatramo.

Da li je Robert Kapa dokumentovao rat ili je stvorio novu estetiku rizika? Da li je bio posmatrač ili učesnik? I koliko košta život proveden na korak od smrti?

Ako vas zanima istorija fotografije, ratna fotografija, Dan D, Magnum Photos i umetnici koji su pomerali granice između života i umetnosti, ova epizoda donosi detaljnu analizu jednog od najuzbudljivijih biografskih narativa 20. veka.

Ukoliko vam se dopada šta radimo, možete postati deo zajednice i pogledati dodatne epizode na našem Patreon kanalu, na kom možete predložiti teme za naredne epizode:

🔗 https://www.patreon.com/c/Izvoliteusalonu

Edvard Hoper je jedan od najvažnijih američkih slikara 20. veka, koji je inspirisao generacije slikara, ali i druge umetnike poput Alfreda Hičkoka, Dejvida Linča, Vima Vendersa i Toma Vejtsa. Govorimo o njegovom umetničkom razvoju, najpoznatijim slikama i analiziramo kako je uspeo da dočara atmosferu samoće, urbanu melanholiju i aemričku otuđenost. Ko je bio Edward Hopper i kako je postao simbol američkog modernizma? Govorimo o njegovim najpoznatijim delima kao što su Nighthawks, New York Movie, Automat, Gas i drugim slikama koje su oblikovale vizuelni identitet nekoliko generacija. Analiziramo njegov stil, upotrebu svetla i senke, kompoziciju, arhitekturu, kao i psihologiju prostora u njegovom slikarstvu.Zašto su Hopperove slike i danas relevantne? Da li je Edward Hopper slikao samo usamljenost ili dublju egzistencijalnu napetost modernog života?Ukoliko vam se dopada šta radimo, možete postati deo zajednice i pogledati dodatne epizode na našem Patreon kanalu, na kom možete predložiti teme za naredne epizode: 🔗 https://www.patreon.com/c/Izvoliteusalonu

Šta zapravo znači „Vrt zemaljskih uživanja“ Jeronimusa Boša?Da li je ova čuvena slika prikaz greha, pakla i kazne, ili složena vizuelna šifra srednjovekovnog sveta?U ovoj epizodi analiziramo „Vrt zemaljskih uživanja“ Jeronimusa Boša i pokušavamo da odgovorimo na pitanje: kako se čita Boš?Kroz detaljnu analizu simbola, figura, životinja i neobičnih prizora, ulazimo u šifrovani svet jednog od najzagonetnijih slikara zapadne umetnosti. U epizodi saznaj:kako su srednjovekovni gledaoci razumeli Bošove slikešta znače fantastična bića, gole figure i bizarne sceneda li je Boš bio moralista, heretik ili vizuelni filozofzašto je „Vrt zemaljskih uživanja“ i danas jedna od najtumačenijih slika u istoriji umetnostiOva epizoda je namenjena svima koje onima koje zanimaju istorija umetnosti, simbolika, srednji vek, renesansa, pakao u umetnosti, vizuelne šifre i čitanje slika.Jeronimus Boš nije slikar koga gledamo, već umetnik koji zahteva da ga čitamo.

Milena Pavlović Barili je bila rastrzana između Evrope i Amerike, slikarstva i poezije, modernizma i mita.

Podjednako dobra kao slikarka, pesnikinja i modna ilustratorka časopisa Vogue i Harper's Bazaar, Milena je svoju umetnost stvarala na raskršću kultura i identiteta.

Nakon tragične smrti iza nje je ostao zadivljujući opus koji je smešta u društvo najznačajnijih umetnica i umetnika u našoj istoriji.

Od rodnog Požarevca, preko Rima, Pariza, Londona, pa sve do Njujorka, Milenina umetnost je istovremeno bila intimna i simbolička, krhka i uznemirujuća, pa je Milena u istoriju otišla kao jedna od najintrigantnijih umetnica 20. veka.

Govorimo o njenom slavnom poreklu i porodici, odnosu sa raditeljima i stalnoj nostalgiji;

O tome da li njeno slikarstvo pripada nadrealizmu ili je pak u pitanju vešto poigravanje sa žanrom i pokušavamo da naslutimo visine visine dosegla da nije tragično nastradala u trenutku kada se od nje očekivalo najviše.

Ovo nije klasična biografija, već pokušaj da se razume umetnica koja kao da se celog života vodila onom rečenicom MIloša Crnjanskog da nema smrti, već samo seoba.

Ukoliko vam se dopada šta radimo, možete postati deo zajednice i pogledati ekskluzivne epizode na našem Patreon kanalu na kom možete predložiti teme za naredne epizode:

🔗 https://www.patreon.com/c/Izvoliteusalonu

Sava Šumanović jedan je od najznačajnijih slikara srpske moderne i jedan od najtragičnijih umetnika jugoslovenske umetnosti 20. veka. U ovoj epizodi podkasta se bavimo se njegovim životom, umetničkim razvojem i razvojem njegovog slikarstva, počev od školovanja u Zagrebu, preko tri odlaska u Pariz i konačnog povratka u Šid u kom je odrastao.

Za to vreme suočio se sa osporavanjem, slavom, pritiscima francuskih vlasti i teškim mentalnim oboljenjem koje je decenijama nakon njegovog ubistva bilo nepoznanica.

Analiziramo Šumanovićevo slikarstvo kroz ključne faze: njegov odnos prema kubizmu, opsesiju čistom formom, ljubav prema aktu i pejzažima i evoluciji koja je doprinela da možda najbolje od njegovog slikarstva nagovesti tek pred svoj tragični kraj.

Epizoda se bavi i istorijskim kontekstom: političkom i kulturnom klimom Kraljevine Jugoslavije, kao i tragičnim okolnostima Šumanovićeve smrti 1942. godine.

Umesto mitologizacije, pokušavamo da razumemo Šumanovića kao umetnika, dendija i čoveka koji je umnogome bio ispred svog vremena.

U ovoj epizodi podkasta Izvolite u salon razgovaramo sa Marinom Marković, savremenom vizuelnom umetnicom čiji se radovi kreću između instalacije, performansa i istraživanja tela, prostora i rodnih politika.Razgovaramo o tome zašto je ovladavanje sopstvenim telom jedan od ključnih postupaka za odmicanje od korpo-realnosti i kako je žensko telo postalo teren za borbu protiv patrijarhata. Sa Marinom govoirmo o njenoj umetnosti koja proizilazi iz: trauma ženskog odrastanja u patrijarhatupritiska najužeg kruga porodice da se "ostvari kao majka"kože, kao graničnog organa između sopstvenog tela i korporativnog kapitalaGovorimo o tome zašto Marininu umetnost najbolje opisuje rečenica teoretičarke Marije Ratković da„nema relanosti sem korpro-realnosti, budući da je žensko telo prag na kom se priroda i nauka suprotstavljaju kulturi i politici." Marina Marković je rođena u Beogradu 1983. godine. Diplomirala je na Fakultetu likovnih umetnosti u Beogradu. Trenutno pohađa doktorske studije Novih medija na Univerzitetu u Beogradu. Od 2006. godine izlagala je na raznim festivalima, sajmovima umetnosti, grupnim i samostalnim izložbama širom Srbije, Sjedinjenih Država, Velike Britanije, Japana, Italije, Meksika i šire. Marković je učestvovala u programima umetničke rezidencije u okviru ISCP-a (Međunarodni studio i kuratorski program) u Njujorku i Q21 MuseumsQuartier-a u Beču. Dobitnica je nagrade "Dimitrije Bašičević Mangelos" za 2011. godinu, kao i nagrade za crtež "Vladimir Veličković" za 2021. godinu. Njeni radovi se nalaze u raznim privatnim i javnim umetničkim kolekcijama širom sveta.Godine 2022, njen rad je dodat u Sekundarnu arhivu, platformu za žene umetnice iz Centralne i Istočne Evrope (https://secondaryarchive.org/artists/marina-markovic/) i izložen je na Manifesti 14. Suosnivačica je Naked Art Residency, međunarodnog programa umetničke rezidencije u Goloj Glavi, Srbija, i gostujuća profesorka na Univerzitetu RUFA u Rimu, Italija. Ukoliko vam se dopada šta radimo, možete postati deo zajednice i pogledati ekskluzivne epizode na našem Patreon kanalu na kom možete predložiti teme za naredne epizode: 🔗 https://www.patreon.com/c/IzvoliteusalonuPogledajte ostale epizode iz našeg serijala o savremenoj umetnosti: https://www.youtube.com/watch?v=2B_T7-FQxds&list=PLknev6LgFE3dxEnNCCfVFZCaUZ4PmxMMa*Zahvaljujemo se Marini Marković na ustupljenom vizuelnom materijalu. Sva prava pripadaju umetnici.

U ovoj epizodi bavimo se razvojem i formiranjem predstave Hrista u umetnosti: od prvih, skrivenih simbola ranog hrišćanstva do monumentalne figure Hrista Pantokratora.Da li ste znali da je prva predstava Hrista ikada zaprao grafit?Zašto prvi hrišćani nisu prikazivali Hrista kao čoveka?Kako su krst, riba, paun i rotas-kvadrat nosili značenja koja su zamenjivala sliku?Kada se pojavljuje lik mladog Hrista — pastira, učitelja, dečaka?I kako dolazimo do moćne, frontalne figure Pantokratora koja i danas oblikuje naše razumevanje svetog?Kroz umetnost ranog hrišćanstva i srednjeg veka pratimo kako se vizuelna predstava Hrista postepeno gradi, ne samo kao religijska slika, već kao teološka i politička poruka.Ukoliko vam se dopada šta radimo, možete postati deo zajednice i pogledati ekskluzivne epizode na našem Patreon kanalu na kom možete predložiti teme za naredne epizode: 🔗 https://www.patreon.com/c/Izvoliteusalonu

Temu ove epizode su odabrali članovi naše Patreon zajednice, a mi vam je poklanjamo za srećnui 2026.

Razgovaramo o slikarskom geniju Mikelanđela Buonarotija. Iako je istorija umetnosti Mikelanđela najčešće slavila kao vajara i arhitektu, njegovo slikarstvo je ništa manje revolucionarno. Ni pre ni posle Mikelanđela se nije pojavio umetnik koji do te mere nije voleo da slika, da je bio spreman da izazove i diplomatski skandal kako bi izbegao slikarske porudžbine, a koji je istovremeno bio i ostao nedostižni uzor za svakog slikara do današnjih dana. Kroz pažljivo vođenu analizu govorimo o njegovim ključnim delima: od ranog Iskušenja svetog Antonija, preko intimnog Polaganja Hrista u grob i dirljive Mančesterske madone, do vrhunaca ljudskog stvaralaštva – monumentalnih fresaka u Sikstinskoj kapeli i Strašnog suda. U ovoj epizodi otkrivamo kako su lična duhovna borba, politički konteksti, filozofske ideje i rivalastva sa Leonardom, Rafaelom, ali i prezir prema Peruđinu, oblikovali Mikelanđelovu umetnost, ali i zašto je za života zasluženo poneo epitet "božanski" Buanaroti. Pridruživanjem našoj zajednici ne dobijate samo pristup ovoj epizodi, već i priliku da zajedno gradimo jedinstven prostor za razgovor o umetnosti.