ทรงทำลายความขลาดก่อนตรัสรู้

ความฝันครั้งสำคัญก่อนการตรัสรู้

ปัญจวัคคีย์หลีกไป

ทรงกลับพระทัยฉันอาหารหยาบ

ทรงแน่พระทัยว่าไม่อาจตรัสรู้เพราะการทำทุกรกิริยา

ทรงประพฤติ อัตตกิลมถานุโยค_วัตรของเดียรถีย์

บำเพ็ญทุกรกิริยา

อุปมาปรากฏแจ่มแจ้ง 1)ไม้สดชุ่มด้วยที่เค้าตัดลงแช่น้ำไว้

2) ไม้สดชุมด้วยยาง วางอยู่บนบกไกลจากน้ำ

3) ไม้แห้งสนิททั้งวางไว้อยู่บนโบกไกลจากน้ำ

ทรงพบสถานที่ประกอบความเพียร_ ภูมิภาคนี้น่ารื่นรมย์จริง ชัฏป่าเยือกเย็น แม่น้ำไหลใสเย็น จืดสนิท มีท่าน้ำราบเรียบเป็นอันดีน่าเพลินใจ ทั้งที่โคจรก็ตั้งอยู่โดยรอบ

เสด็จสำนักอุทกดาบส