जेव्हा तुमच्यावर कोणी खोटा आरोप करतं किंवा तुम्हाला अडचणीत पकडतं, तेव्हा तुमची पहिली रिॲक्शन काय असते? साहजिकच, आपण स्वतःचा बचाव करायला लागतो आणि कारणं द्यायला लागतो. पण राजकारणात आणि कोर्टात 'बचाव' करण्यावर लोकमान्य टिळकांचा अजिबात विश्वास नव्हता! त्यांची लढण्याची स्टाईल एकदम आक्रमक आणि 'माईंड ब्लोइंग' होती. इंग्रज सरकार नेहमीच टिळकांना कोणत्या ना कोणत्या केसमध्ये अडकवण्याचा प्रयत्न करत असे. कधी राजद्रोह, तर कधी आणखी काही. एकदा एका मोठ्या वकिलाने टिळकांना विचारलं की 'तुमच्यावर एवढ्या केसेस चालू आहेत, तुम्ही कोर्टात स्वतःचा डिफेन्स कसा करणार? तुमची बचावाची स्ट्रॅटेजी काय आहे?' तेव्हा टिळकांनी जे वाक्य उच्चारलं, ते आजच्या काळातल्या कोणत्याही मोठ्या कॉर्पोरेट बॉसला किंवा मिलिटरी जनरलला सुद्धा लाजवेल असं होतं. टिळक अगदी शांतपणे पण ठाम आत्मविश्वासाने म्हणाले, 'कायद्याच्या लढाईत आणि राजकारणात, सर्वात चांगला बचाव म्हणजेच समोरच्यावर थेट हल्ला करणे होय! मी कधीच बॅकफूटवर जाऊन स्वतःला वाचवण्याचा प्रयत्न करत नाही. मी नेहमी इंग्रज सरकारच्याच कायद्यातील आणि त्यांच्याच युक्तिवादातील चुका शोधून काढतो आणि त्यांनाच आरोपीच्या पिंजऱ्यात उभं करतो!' मित्रांनो, हे नुसतं बोलणं नव्हतं. त्यांनी कोर्टात खरोखरच हे सिद्ध करून दाखवलं होतं. ते इंग्रजांच्या प्रश्नांना अशी काही उलट आणि धारदार उत्तरे द्यायचे की स्वतःला जगातले सर्वात हुशार समजणारे गोरे न्यायाधीश सुद्धा घामेघूम व्हायचे. 'बेस्ट डिफेन्स इज अ गुड ऑफेन्स' ही म्हण तुम्ही क्रिकेट किंवा फुटबॉलमध्ये ऐकली असेल, पण टिळकांनी हीच टॅक्टिक वापरून संपूर्ण ब्रिटिश साम्राज्याला सळो की पळो करून सोडलं होतं. संकटाच्या वेळी रडत बसण्यापेक्षा, थेट शत्रूच्या डोळ्यांत डोळे घालून त्याच्यावरच उलटा वार करण्याची ही हिंमत, म्हणूनच त्यांना भारताचा सर्वात मोठा आणि स्मार्ट लीडर बनवते...