kamusal alanda tabusal konular

Türkiye’de “istediğin gibi doktor” olabilmek ya da “istediğin gibi sağlık hizmeti” alabilmek mümkün mü? Jinekolojik muayene, kürtaj, korunma yöntemlerine erişimin ideali ve Türkiye gerçekleri neler? Vajinal zarla ilişkilendirilen bekaret algısı nasıl değiştirilebilir? Bu bölümün konuğu Doktor Irmak Saraç. Saraç, hizmet verilen kişilerle güven ilişkisi kurabilmenin ve muayene için yeterli vakit ayırabilmenin, Türkiye’de bir şans olduğunu söylüyor ve performans sisteminin hekimler üzerinde kurduğu baskıdan söz ediyor. Ayrıca danışanlar açısından cinsel kimlik ve yönelim, etnik köken, dil, din vb. faktörlere bağlı olarak sağlık hakkının nasıl ihlal edilebildiğini ve kişilerin yasal hakkı olan hizmetlere (kürtaj, korunma, vajinal muayene vb.) ulaşımının nasıl “yasal” fakat “yasak” olabildiğini konuşuyoruz. Dahası da var! Tıbbın heteronormatif ve üstencil yaklaşımına, toplumsal cinsiyet ve cinsel sağlık eğitimi eksikliğinden kaynaklı ayrımcılıklara ve kişilerin bedenleri üzerinde karar alabilme özgürlüklerini tartışıyoruz. Müzik: Palmiyeler. Kurgu: Evren Başer. Editör: Tuğba Gökduman. 

Cinsellikle ilgili çalışmalar yürütmek için seksolog olmak şart mı? Yoksa bambaşka kariyer alanlarında da yolumuzu cinsellikle kesiştirmek mümkün mü? Bu bölümde bu mümkünlüğün olanakları ve sınırları üzerine Evrim Kayataş ile söyleşiyoruz, kendisi aralarında Okey’in de bulunduğu birçok markanın pazarlama ve iletişim faaliyetlerinden sorumlu pazarlama müdürü. Evrim, kendisini bu pozisyona taşıyan kariyer yolculuğundan söz ederken karşılaştığı tabular ve çekinceler ile destekler ve ilhamlardan bahsediyor. “Bir kadın olarak Okey markasının pazarlamasından sorumlu olmak ayıp bir şey mi” ve bu durum yakın çevre tarafından nasıl görülüyor sorusundan çıkıyoruz; içinde cinsel “haz” kelimesi geçen reklam, ürün veya içerikleri erişilebilir kılmak, insanları cinsel ilişki yaşamaya teşvik eder mi sorunu açıyoruz. 2000’lerin başındaki prezervatif reklamından “Okeeeey” sesi kulaklarınızda çınlanıyorsa, Okey’le bir şekilde tanışmışsanız ya da bu işleri merak ediyorum diyorsanız, buyrun sohbetimize! Müzik: Palmiyeler. Kurgu: Evren Başer. Okey’in desteği ile hazırlanmıştır. 

Cinsel özgürlük nedir? Bakire aşağılamanın sürtük aşağılamadan bir farkı var mıdır? Öğrenci olarak ailenin yanından başka bir şehre gitmek bir hareketlilik midir, göç müdür? “Biz seni oraya okumaya gönderdik!” söyleminde ima edilen şeyler neler? Konuğum Tuğba Gökduman ile toplumsal cinsiyet, cinsellik, aile ve göç çalışmaları ile kesişen bu sorular ve daha fazlasını tartışıyoruz. Tuğba, Paris EHESS’te Toplumsal Cinsiyet Çalışmaları alanında yüksek lisansını tamamlamış potansiyel bir doktora öğrencisi ve Kamusal Alanda Tabusal Konular’ın editörü. Kendisiyle üniversite eğitimi kapsamında İstanbul’a giden genç kadınların cinselliğini konu edindiği yüksek lisans tezi üzerine konuşuyor; aile içi güç ve otorite ilişkilerinin belirlenmesinden normatif cinsellik modellerine, cinsel şiddet, cinsel özgürlük ve öğrenci göçünün tanımlarından onay ve sınır kavramlarının cinsel eğitimdeki önemine değin birçok konuyu irdeliyoruz. @clubokey'in desteği ile hazırlanmıştır. Kurgu: Evren Başer. Müzik: Palmiyeler. Editör: Tuğba Gökduman. 

Drag queen kimdir, nasıl olunur? Trans oyuncular hangi rolleri oynar? Sanat sektörü transfobiyi nasıl üretir ve çoğaltır? Bu bölümde oyuncu, drag queen ve LGBTİ+ aktivisti Seyhan Arman’ı ağırlıyorum. Kendisiyle performans sanatının cinsel kimliği ile kesiştiği noktaları ve translık ile ilgili tabuları konuşuyoruz. Drag queen olmanın bireysel, sanatsal ve politik anlamları ve alanları, trans oyuncuların nitelik ve nicelik bakımından görünürlüğü ile zaman içerisinde LGBTİ+ kişilerin edindiği kazanımları tartışıyoruz. Seyhan, “trans olmak = seks işçiliği yapmak” önyargısının transları hayatın ve sanatın farklı alanlarından nasıl dışladığının altını çiziyor ve trans birinin başarısını ispatlamak için girmek zorunda bırakıldığı mücadelenin güçlüklerini hatırlatıyor. Shakespeare’in zamanında sahneleri yalnızca erkekler doldurmuş olabilir, fakat artık öyle olmayacak! @clubokey'in desteği ile hazırlanmıştır. Kurgu: Evren Başer. Müzik: Palmiyeler. Editör: Tuğba Gökduman. 

Pelvik taban fizyoterapisi nedir, ne işe yarar veya kimler tarafından, neden uygulanır? Konuğum “uçan fizyoterapist” olarak da anılan pelvik taban uzmanı Alime Büyük. Ağrılı cinsel birleşme, idrar kaçırma, ağrılı regl, ereksiyon sorunları, organ sarkmaları ve orgazmların pelvik taban kasları ile olan ilişkisini konuşuyoruz. Olumsuz durumların nasıl normalleştirilmeye ve önemsizleştirilmeye çalışıldığını, nasıl hep heteronormatif değerler ve cinsiyet ikilikleri üzerinden ele alındığını, danışanların konumunun nasıl belirlendiğini tartışıyoruz. Pelvik taban fizyoterapisi de dahil tıbbi birçok alanın toplumsal cinsiyet perspektifi dahil edilerek nasıl yenileniyor? Pelvik taban ağrıları, kegel egzersizleri ve başka yöntemlere yönelik doğru bilinen yanlışlarla nasıl mücadele edilebilir? Pelvik tabanlarımıza sahip çıkmak üzere sohbetimize bekleriz. Kurgu: Evren Başer. Müzik: Palmiyeler. Editör: Tuğba Gökduman. @clubokey sunar.

Ruh sağlığı söz konusu olduğunda hiçbir ehli yetkinliği olmamasına karşın bu alan hakkında ileri geri konuşan, tedavi öneren ve yasal açıklardan faydalanarak insanları maddi/manevi suistimal etmeye çalışan kişiler var. Oysa asıl ihtiyacımız konuyu, konunun uzmanından dinlemek. Konuğum Dr. Arzu Erkan Yüce, psikoterapi alanında çalışan, eğitimler veren, yazılar kaleme alan ve akademik araştırmalar yürüten bir uzman. Kendisiyle psikoseksoloji ve psikoterapi alanlarında uzmanlaşmanın ne tür gereklilikleri olduğunu, kimin, ne koşullarda ve hangi kriterlere dayanarak tedavi uygulayabileceğini konuşuyoruz. Bu sırada cinsel işlev bozukluklarına ve bunların en çok konuşulanlarından olan vajinismusa değiniyoruz. “Vajinismus tedavisinde amaç penisin vajinaya girmesini mi sağlamaktır?” sorusuna politik bir cevap arıyor; cinsel travmaların sebep olabileceği sorunları tartışıyoruz. Ayrıca cinsellik eğitimi hangi yaştan itibaren başlar ve nasıl uygulanır?, cinsel travmalar cinsellik dahilinde ve haricinde nasıl ortaya çıkar?, bir terapist bütün bu cinsel travmalarla bireysel olarak nasıl mücadele edebilir? gibi bir sürü soruya ışık tutmaya çalışıyoruz. Kurgu: Evren Başer. Müzik: Palmiyeler. Editör: Tuğba Gökduman. @clubokey sunar.

Aslı Karataş, avukatlık mesleğine toplumsal cinsiyet perspektifini ve hassasiyetini mükemmeliyetle aktaran bir hukukçu ve aktivist. Aslı, “hukukta cinsiyetçilikten bahsedilebilir mi?” sorusuna, kişisel cevaplar ve kamusal örnekler vererek bizi bu iki alanın kesiştiği yerlerde dolaştırıyor. Asıl konumuz Medeni Kanunun 132. Maddesi, yani “iddet süresi” olarak bilinen ve kadınların boşanmalarını takip eden 300 gün içerisinde yeniden evlenmelerini yasaklayan yasa. Bu az konuşulan yasanın ne tür detayları olduğuna bakıyor; boşanmanın kadın tarafından maddi/manevi nasıl deneyimlendiğini, boşanma kararlarının nasıl küçümsendiğini, “korumacı” ve “ahlakçı” kanatların kadında nasıl bir tahakküm kurmaya çalıştığını tartışıyoruz. Velayet davasından, nafakaya, soybağının reddi davasından, beyana uzanan sohbetimize bekleriz. Kurgu: Evren Başer. Müzik: Palmiyeler. Editör: Tuğba Gökduman. @clubokey sunar.

Spor, dans veya bedenin kullanıldığı herhangi bir hareket, toplumsal cinsiyet, ırk ve etnik kökene dayalı ayrımcılık ve şiddetten muaf mıdır? Bu bölümde Bomovu, Sosyal Güçlendirme için Spor ve Beden Hareketi, ekibinden üç harika kadınla söyleşiyoruz; Nil Delahaye, İlknur Hacısoftaoğlu ve Nazlı Durak. Kendilerinden Bomovu’nun nasıl ve neden kurulduğunu ve yollarının Bomovu ile nasıl kesiştiğini dinliyoruz. Deneyimleri, akademi ve saha, alana dair fırsatlar ve güçlükler, dayanışma, direniş ve güçlenme etrafında şekillenerek bütün bir tablo çiziyor dinleyenlere. Güçlendirmenin ve özgürleştirmenin, tek taraflı ve tepeden inmeci bir yardım algısı ve “kurtarıcı” söylemiyle, katı çerçevelere sıkışmış eğitim biçimleriyle, bedenin araçsallaştırıldığı politikalarla ve inkara dayalı tutumlarla yaratılamayacağını tartışıyoruz. Sporu, sanatı ve bedeni, katılıklar üzerinden düşünmeyi bırakıp bir zevk ve dayanışma alanı olarak düşünmenin zamanı geldi de geçiyor. Kurgu: Evren Başer. Müzik: Palmiyeler. 

Türkiye’de Yahudiler ve Yahudi olmak hakkında çok konuşan ve boş konuşan epey insan var. Yahudiliği konunun öznesi/öznelerinden dinlemek nasıl oludu? Bu bölüme konuğum Nesi Altaras eşlik ediyor. Kendisi İstanbullu bir Yahudi ve Kanada McGill Üniversitesi’nde Yahudi tarihi, Van Yahudileri, kimlik siyaseti, Türkiyelilik gibi konular üzerine çalışan bir yüksek lisans araştırmacısı. Bu bölümde Yahudiliğe ilişkin sorular, Türkiyeliliğe ilişkin başka soruları kovalıyor: “Önce Türk müsün, Yahudi misin?”, “Musevi mi diyeceğiz, Yahudi mi?” gibi sık sorulan sorulardan Türkiye’de antisemitizm ve ayrımcılığa, “azınlık” ya da “misafir” olarak görülmenin siyasetinden, Varlık Vergisi'ne, savaş döneminde tasdik belgeleri yüzünden kaybolan hayatlara, inkar romantizmine, kesişen kimliklere ve daha nicesine değiniyoruz. Aidiyet, görünürlük ve hafıza konularını yalnızca bireysel ve kolektif travmalar üzerinden değil, yaratılmakta olan ve güçlendirilmesi beklenen bir dayanışma ruhu ve ağı üzerinden de konuşuyoruz. Sizi de bekleriz! Kurgu: Evren Başer. Müzik: Palmiyeler. 

Oryantalizm, İslam dünyası ve Orta Doğu coğrafyasındaki renkliliği nasıl göz ardı ediyor? Toplumsal cinsiyet eşitliği İslami değerlerin neresinde duruyor? Bu sorular ve daha fazlasına konuğum İrem Aydemir ile cevap arıyoruz. İrem, meraklı bir gezgin ve Orta Doğu’da sanatsal ve kültürel direniş üzerine çalışan bir araştırmacı. “Sanatla uğraşıp da ne olacaksın?” sorusundan, sanatın politik çatışmalardaki dönüştürücü gücüne; İslamiyet öncesi toplumsal pratiklerden, İslamofobi, terör örgütleri, antisemitizm, sekülerleşme, “mindfulness”, cinsiyet ikiliği ve Orta Doğu’da yaşama uzanan bir sohbet sizi bekliyor. İslam mı radikalleşiyor, radikal mi İslamlaşıyor? sorusuyla, İslamofobi ve Müslümanlara yönelik önyargıların ve günlük yaşamın politika ve din ile olan ilişkisinin anlaşılmasına ışık tutuyor. Bu durumda aynı anda hem Müslüman, hem feminist, hem de queer olabiliyor muyuz peki diyorsanız, buyrun sohbete! Müzik: Palmiyeler. Kurgu: Evren Başer.