Kinh Pháp Cú – Phẩm 12: Tự Ngã (Atta Vagga)

Lời dẫn:

Phẩm Tự Ngã dạy ta quay về chính mình — người là chủ nhân của nghiệp, tự làm, tự chịu, không ai thay thế được. Khi biết tự gìn giữ thân, khẩu, ý, ta tự mở đường cho an vui và giải thoát. Nghe và hành trì phẩm này giúp ta sống có trách nhiệm, không ỷ lại, và nuôi dưỡng trí tuệ tỉnh thức trong từng hành động.

Kinh văn:

Nếu biết yêu quý chính mình,

Hãy canh giữ mình thật kỹ,

Người trí trong ba canh đêm,

Luôn tỉnh thức, không buông lung.

Trước khi dạy người khác,

Hãy tự sửa mình cho ngay;

Khéo dạy chính mình trước,

Rồi mới khuyên người, không lỗi lầm.

Hãy tự làm điều mình dạy,

Đừng chỉ nói suông mà không hành;

Ai tự điều phục chính mình,

Là người khó tìm trong đời.

Tự mình là chủ nhân của mình,

Không ai khác có thể thay thế;

Tự mình điều phục chính mình,

Như người cưỡi điều con ngựa dữ.

Ác do chính mình gây,

Do chính mình tạo ra,

Tự mình làm ô nhiễm,

Tự mình gột sạch được thôi.

Như hoa bị sâu ăn từ trong,

Người ngu bị chính mình hại,

Không do kẻ thù, không do ai khác,

Tâm mê muội là nguồn khổ đau.

Làm ác thật dễ,

Làm điều hại mình, hại người,

Làm lành mới là khó,

Chỉ người trí mới kiên trì làm được.

Người ngu nhờ hiểu chút pháp,

Tự cao, xem thường bậc trí,

Như con bò non đứt dây,

Rồi rơi vào vòng khổ não.

Ác do ta làm, ta chịu;

Thiện do ta làm, ta hưởng;

Không ai gánh thay nghiệp mình,

Mỗi người là chủ của chính mình.

Chớ bỏ việc lợi ích mình,

Mà mải lo cho người khác;

Hiểu rõ lợi mình và lợi người,

Người trí chọn điều dẫn đến giải thoát.

Hết Phẩm 12.

Trì niệm phẩm Tự Ngã, ta hiểu sâu đạo lý tự chủ và nhân quả. Không đổ lỗi, không ỷ lại, chỉ chuyên tâm tu sửa chính mình — đó là con đường của bậc trí. Người thường nghe và hành theo phẩm này sẽ có tâm vững vàng, ý chí sáng suốt, biết tự soi lại mình, sống chánh trực, an vui và dần thoát khỏi mọi khổ lụy.

Mời bạn nghe tiếp Phẩm 13 – Thế Gian (Loka Vagga)