Klimaat van Vandaag

Als aftrap van een nieuwe serie van Klimaat van Vandaag bespreken onderzoekers Mark Dekker en René van Westen in deze aflevering gletsjers, ijskappen en zee-ijs. De werking en het ontstaan van deze ijsmassa’s worden besproken en als voorbeeld beschrijven ze het klimaat op twee koude plekken op aarde: Groenland en Antarctica.

CO2 meter (28 november t/m 3 december 2021):
Dit jaar: 416.16 ppm (+0.43%) 
Vorig jaar: 414.36 ppm

Relevante links:

• Elektriciteitsproductie uit steenkool toegenomen en uitstoot per sector
• Het recyclen van zonnepanelen en de prijs en efficiëntie 
• Schadelijkheid van productie van windturbines en zonnepanelen
• Paper Thomas Gibon over levenscyclusanalyse van o.a. zonnepanelen
• IJsboringen in Antarctica
• NASA beelden zeeijs
• Eerste gletsjer dood verklaard door klimaatverandering in IJsland
• Vliegtuigwrak gevonden door smelt van gletsjer

Reageren? Mail naar [email protected]. Je kunt ons ook vinden op Instagram en Twitter.

De klimaatconferentie in Glasgow is afgelopen, tijd voor een terugblik! In deze aflevering van Klimaat van Vandaag lopen onderzoekers Mark Dekker en René van Westen stap voor stap door de klimaatconferentie heen. Naast wat er in het hoofdverdrag van Glasgow staat, worden ook enkele losse afspraken besproken en of deze resultaten bieden in het tegengaan van klimaatverandering. Kortom, de hoofdvraag deze keer is: was Glasgow een succes?

CO2 meter (7 november t/m 13 november 2021):
Dit jaar: 414.97 ppm (+0.48%) 
Vorig jaar: 412.97 ppm

Relevante links:

• Actualiteit: verduurzaming in de zorg, Groningse kunstenares maakt statement over grote hoeveelheden afval bij behandeling borstkanker (februari 2021)
• René over de supercomputer bij programma Atlas
• Ontbossingspact, en later kritiek van Indonesië
• Methaanpact
• Akkoord om kolen uit te faseren
• Akkoord om investeringen in fossiele brandstoffen in het buitenland tegen te gaan
• Akkoord over vrachtwagens fossielvrij vanuit Nederlands initiatief
• Akkoord over licenties olie en gaswinning, de Beyond Oil and Gas Alliance
• Samenwerking VS en China
• Het hoofdakkoord van Glasgow, en een algemeen overzicht van alle uitkomsten van Glasgow
• Informatie over de Emission Gap, en hun hernieuwde berekeningen halverwege de conferentie

Reageren? Mail naar [email protected]. Je kunt ons ook vinden op Instagram en Twitter.

De klimaatconferentie in Glasgow is in volle gang, en een van de hoofdonderwerp is zoals gebruikelijk: de uitstoot van broeikasgassen. In deze aflevering van Klimaat van Vandaag brengen onderzoekers Mark Dekker en René van Westen onze uitstoot in kaart, welke sectoren en processen hierbij relevant zijn en hoe dat verschilt tussen landen en in de afgelopen eeuw.

CO2 meter (31 oktober t/m 6 november 2021):
Dit jaar: 414.17 ppm (+0.54%) 
Vorig jaar: 411.93 ppm

Relevante links:

• Nog geen slotakkoord op klimaatconferentie 
• Verenigde Staten en China trekken samen op om emissies tegen te gaan
• Hoeveel duurzame energie wordt er in Nederland opgewekt?
• CO2 uitstoot infographics van Our World in Data en EDGAR 
• De Klimaat en Energieverkenning (KEV) is een uitgebreid document over de Nederlandse uitstoot. Ontwikkeling in de tijd kan je beter op de CBS website zien.
• Fijnstof en CO2 uit houtkachels
• Uitzending op NPO Radio 1, ook als podcast Focus Wetenschap
• Hoe kan ik mijn retourtje Thailand compenseren? (uit een artikel van de Volkskrant)

Reageren? Mail naar [email protected]. Je kunt ons ook vinden op Instagram en Twitter.

Binnenkort begint de grote klimaatconferentie Glasgow waar je ongetwijfeld in het nieuws al over hebt gehoord. Hoe de conferentie in elkaar zit, wat er besproken gaat worden en wat de verwachtingen zijn bespreken onderzoekers Mark Dekker en René van Westen in deze aflevering van Klimaat van Vandaag.

CO2 meter (17 oktober t/m 23 oktober 2021):
Dit jaar: 414.36 ppm (+0.65%)
Vorig jaar: 411.70 ppm

Relevante links:

• Algemeen over de conferentie: officiële brochure en agenda.
• De COP in Nederland: Briefing kamer door Planbureau voor de Leefomgeving, de Klimaatnota 2021 en de kamerbrief van Staatssecretaris Yeşilgöz-Zegerius (EZK/ Klimaat en Energie)
• Over de beloften van verschillende landen: leuke online tool om ze te vergelijken, publicatie over de klimaatplannen.
• Reviews van de recente plannen van Australië (hier te vinden) en China
• Overzicht wetenschappelijke publicaties van ons Nederlandse Planbureau voor de Leefomgeving t.b.v. Glasgow
• Publicatie over wolken feedback
• Achtergrond over het Parijs rulebook (komt wel uit juni 2019, dus enkele zaken kunnen zijn geüpdate)
• Klimaattrein naar Glasgow

Reageren? Mail naar [email protected]. Je kunt ons ook vinden op Instagram en Twitter.

Het zeeniveau gaat op en neer door allerlei factoren zoals getijden en wind. Maar gemiddeld gezien meten we een langzame maar relevante stijging op veel plekken op de aarde. Waar dat door komt en waarom dit belangrijk is hoor je in deze vijfde aflevering van Klimaat van Vandaag. Onderzoekers Mark Dekker en René van Westen bespreken hoe het zeeniveau gemeten wordt, welke factoren de hoogte bepalen en hoe sterk het aan het groeien is.

CO2 meter (10 t/m 16 oktober 2021):
Dit jaar: 413.89 ppm (+0.62%) 
Vorig jaar: 411.33 ppm

Relevante links:

• Over de snelheid van zeespiegelstijging: wetenschappelijke artikel en dashboard NASA
• Smelten van Antarctica
• Smelten van Groenland
• Zeespiegelstijging zorgt voor uitsterven Mozaïekstaartrat

Reageren? Mail naar [email protected]. Je kunt ons ook vinden op Instagram en Twitter.

Het Parijs-akkoord: je hoort er veel van op het nieuws en het raakt ons allemaal. Alhoewel het een nieuwe stap is in het tegengaan van klimaatverandering, is dit akkoord niet zonder context. Er is een flinke geschiedenis aan voorafgegaan, en die 1.5 graad is niet voor niets gekozen.

In de vierde aflevering van Klimaat van Vandaag gaan onderzoekers Mark Dekker en René van Westen in op het klimaatakkoord van Parijs. De geschiedenis van klimaatconferenties komt aan bod, waarin ook de rol van het IPCC wordt besproken. Wat het Parijs-akkoord uniek maakt, de consequenties ervan en het verschil tussen 1.5 en 2 graden temperatuurstijging worden uitgelegd.

CO2 meter (26 september t/m 2 oktober 2021):
Dit jaar: 413. 37 ppm (+0.51%)
Vorig jaar: 411.26 ppm 

Relevante links:

• Klaus Hasselmann wint voor zijn onderzoek de Nobelprijs 
• Nederland haalt het Kyoto protocol
• De ‘Earth Summit’ in 1992
• De zesde versie van het IPCC rapport en de Summary for Policymakers 
• De Europese ‘Green Deal’
• Extra IPCC rapport (2018) over de 1,5C
• Montreal protocol

Reageren? Mail naar [email protected]. Je kunt ons ook vinden op Instagram en Twitter.

Klimaatverandering is van alle tijden. Toch zijn veranderingen die we nu zien anders dan normaal. Komt dit dan door de mens? En wat betekent die 1 graad temperatuurstijging eigenlijk?

In deze derde aflevering van Klimaat van Vandaag gaan onderzoekers Mark Dekker en René van Westen in op klimaatverandering. In het eerste deel worden mogelijke oorzaken van klimaatverandering besproken: natuurlijke factoren die temperatuur beïnvloeden en de rol van de mens. Het tweede deel bevat een kort overzicht van gevolgen van klimaatverandering.

CO2 meter (19 september t/m 25 september 2021):
Dit jaar: 413.30 ppm (+0.50%) 
Vorig jaar: 411.27 ppm

Relevante links:

• Klimaatveranderingen in de laatste 2000 jaar zijn voornamelijk lokaal
• Hoge stofconcentraties door een vulkaanuitbarsting in het jaar 536.
• Schommelingen in de zonnestraling
• Zeespiegelstijging
• Impact 1.5 en 2 graden (komen we nog vaker op terug).
• Link tussen klimaatverandering en de hittegolf in Canada
• 200 medische tijdschriften benadrukken gezondheidseffecten van klimaatverandering

Het broeikaseffect en CO2 roepen waarschijnlijk negatieve associaties op, toch zijn ze onmisbaar voor ons huidig klimaat. Ze zijn onderdeel van een veel groter geheel dat we de koolstofcyclus noemen.

In de tweede aflevering van Klimaat van Vandaag gaan onderzoekers Mark Dekker en René van Westen in op het broeikaseffect en alles wat daarmee samenhangt. Stap voor stap worden het broeikaseffect en de koolstofcyclus uitgelegd. Onderwerpen als het belang van koolstof, hoe CO2 gemeten wordt en het broeikaseffect op andere planeten komen langs.

Nieuw in deze aflevering… de CO2 meter! Vanaf nu wordt er elke week de huidige CO2 concentratie weergegeven, zoals gemeten op Mauna Loa (waarom daar? luister daarvoor de podcast).

CO2 meter (12 september t/m 18 september 2021):
Dit jaar: 413.09 ppm (+0.35%) 
Vorig jaar: 411.65 ppm

Relevante links:

• Urgenda doelstellingen toch gehaald
• Zonnecyclus 11 jaar
• Plaatje koolstofcyclus IPCC (= Intergovernmental Panel for Climate Change, een belangrijk internationaal orgaan dat vaker langs gaat komen). Meer uitleg over de koolstofcyclus, zie hier (Engels).
• Achtergrond geschiedenis Venus, en de eventuele leefbaarheid op die planeet.
• Metingen CO2 op Mauna Loa

Reageren? Mail naar [email protected]. Je kunt ons ook vinden op Instagram en Twitter.

Het woord ‘klimaat’ kom je bijna iedere dag tegen: op het nieuws, op social media en gewoonweg om je heen. Toch is het niet altijd duidelijk wat dit begrip precies omvat.

In deze introductie aflevering van de nieuwe podcast Klimaat van Vandaag introduceren onderzoekers Mark Dekker en René van Westen het begrip ‘klimaat’. Na een historische achtergrond over de oorsprong van het woord ‘klimaat’, worden de rol van metingen en de moderne definitie van ‘klimaat’ uitgelegd. Ook biedt deze aflevering een kort overzicht van klimaattypen en factoren die klimaat beïnvloeden, waar in volgende afleveringen dieper op wordt ingegaan.

Relevante links:

• Voorbeeld klimaatgordels in de wereldkaart van Ptolemeüs (2e eeuw n. Chr.)
• Quote van de Reis van Jan van Mandeville via de Digitale Bibliotheek van Nederlandse Letteren, uitgave 1998 (origineel 1462)
• Eerste meteorologische metingen in Nederland
• Definitie klimaat zoals gegeven door het KNMI
• Berichtgeving over weerextremen in Canada en Limburg 

Reageren? Mail naar [email protected]. Je kunt ons ook vinden op Instagram en Twitter.