W cyklu Kobiety rządzą spotkaliśmy już 31 niezwykłych kobiet na tronach świata. Dzisiaj poznamy trzydziestą drugą. 4 listopada 1677 r. 15-letnia protestantka Maria Stuart poślubiła starszego o 12 lat Wilhelma III, księcia Oranii, stadhoudera (czyli namiestnika) Republiki Zjednoczonych Prowincji. Czy to małżeństwo było swego rodzaju szantażem wywieranym na ojcu Marii, Jakubie II, który w tajemnicy dokonał konwersji na katolicyzm w protestanckiej Anglii? Córka, jako broń przeciwko ojcu, którego rządy doprowadziły do rewolucji wigów, czyli tzw. Chwalebnej rewolucji?Opowiada nam o tym dr Anna Kalinowska z Instytutu Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk w Warszawie. Współpracuje ze mną Wojciech Ciarka (Polskie Radio)To już 129 podcast z cyklu Klub Ciekawych Wszystkiego, który mogę realizować dzięki waszemu wsparciu, czyli wpłatom dowolnych sum na konto patronite.pl/klcw. Na zakończenie tradycyjnie podziękuję imiennie najhojniejszym Darczyńcom.Zapraszam! Hanna Maria Giza.

Ten tajemniczy kawałek tkanego ręcznie lnianego płótna o wymiarach: 437 cm długości i 113 cm szerokości - od kilku stuleci wywołuje burzliwe dyskusje. Na ważącym 2 i pół kg płótnie widnieje - przypominający negatyw fotograficzny - obraz nagiego mężczyzny zasłaniającego dłońmi genitalia, mającego około 180 cm wzrostu, z długimi włosami i brodą, i z monetami nazamkniętych powiekach. Na jednej połowie materiału odbity jest przód jego sylwetki, na drugiej zaś tył. Jego ciało znaczą rany po biczowaniu oraz rana kłuta między 5. a 6. żebrem. Na nadgarstkach widoczne są ślady po przebiciu gwoździami - na nadgarstkach! - a nie na dłoniach. A także na stopach. Kogo zawinięto w lniane płótna? Czy był to Jezus czy płaskorzeźba? A może zamordowany w średniowieczumężczyzna? Czy najnowsze badania - także przy użyciu AI - potwierdzają te wcześniejsze, chemiczne i medyczne? Dlaczego Watykan unika zajęcia zdecydowanego stanowiska w sprawie Całunu Turyńskiego? Moi goście: prof. dr hab. Idzi Panic - historyk, mediewista, profesor nauk humanistycznych, pracowniknaukowo-dydaktyczny Uniwersytetu Śląskiego;prof. dr hab. inż. Grzegorz Karwasz - kierownik Zakładu Dydaktyki Fizyki, Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej UMK w Toruniu;ks. prof. dr hab. Adam Świeżyński - filozof, profesor nauk humanistycznych w UKSW w Warszawie. Współpracuje ze mną Wojciech Ciarka (Polskie Radio). Drodzy Słuchacze i przyjaciele Klubu Ciekawych Wszystkiego - moje podkasty mogę realizować dzięki waszemu wsparciu, czyli wpłatom dowolnych sum na konto patronite.pl/klcw.Na zakończenie podziękuję imiennie najhojniejszym Darczyńcom. Zapraszam - Hanna Maria Giza.

Powszechnie uważa się, że tę niezwykłą cywilizację unicestwiła hiszpańska konkwista. Ale - czy na pewno? Czy odkrycia ostatnich lat mogą zweryfikować naszą wiedzę na temat cywilizacji Majów? Kim była kobieta pochowana z głową wsadzoną w misę? Czy monument w kształcie krzyża, to rzeczywiście wzorowany na mapie Wszechświata - kosmogram? A Valeriana - ukryta pod gęstą roślinnością i przysypana ziemią, odkryta dzięki użyciu laserowego skanu terenu - czy mogła być stolicą Majów?Matematyka, astronomia, architektura, sztuka - skąd oni to znali?Moim gościem jest kierownik ekspedycji archeologicznej badającej Nakum, czyli pierwszego projektu badawczego realizowanego samodzielnie przez polskich naukowców na terenach kultury Majów - dr hab. Jarosław Źrałka - archeolog i majanista, profesor UJ w Instytucie Archeologii. W kwietniu ukaże się książka pana profesora "Majowie. Na tropie wielkiej cywilizacji Ameryki Środkowej" (wyd. Bo.Wiem).Zapraszam - Hanna Maria Giza

Czy była piękna? Była, Czy była mądra? Była.Jej syn, król Ludwik XIV Wielki powiedział o niej: „nie tylko była wielką władczynią, ale zasługuje na to, by ją zaliczono w poczet wielkich królów”.Anna była tylko o 5 dni starsza od swojego męża, Ludwika XIII.Od zawarcia związku małżeńskiego i niezbyt udanej nocy poślubnej czternastolatków - do przyjścia na świat pierwszego dziecka upłynęły 23 lata! Ludwik spędzał czas ze swoimi faworytami i kardynałem Richelieu. Kardynał podobno próbował podstępem zdobyć łoże królowej. Bez powodzenia. Angielski książę Buckingham próbował ją zgwałcić. Kardynał Jules Mazarin właściwie Giulio Raimondo Mazzarini, Sycylijczyk, pierwszy minister Francji, który królową bardzo wspierał, był posądzany o to, że delfin - późniejszy Król Słońce - jest jego dzieckiem. Niełatwe było życie kobiet na tronach. Jaka naprawdę była Anna z Domu Habsburgów?Moim gościem jest dr hab. nauk historycznych Jerzy Pysiak - historyk, mediewista, prof. Wydziału Nauk o Kulturze i Sztuce UW, obecnie w Paryżu na Wydziale Literatury Sorbony.Drodzy Słuchacze i przyjaciele, słuchaliście moich audycji Klub Ludzi Ciekawych Wszystkiego w radiowej Trójce, potem Dwójce. Od sierpnia 2021 roku, kiedy odnaleźliśmy się w internecie, znów jesteśmy razem. I możemyrozmawiać np. o kobietach, które rządziły światem.Dzięki waszemu wsparciu, czyli wpłatom dowolnych sum na konto patronite.pl/klcw mogę zapraszać Was do słuchania moich podcastów.Do usłyszenia! Hanna Maria Giza

Amerykańska firma Anthropic PBC – zajmująca się sztuczną inteligencją - przeprowadziła eksperyment, czyli testy stresowe, z udziałem 16 sieci neuronowych, m.in. Claude, Gemini, ChatGPT, Grok. Programy zostały skonfrontowane z hipotetyczną sytuacją, w której człowiek zamierza odłączyć je od zasilania, ale - zostaje zamknięty w serwerowni o niskim poziomie tlenu i wysokiej temperaturze. I wiecie, co się stało? Większość programów była gotowa skazać na śmierć człowieka, który groził im wyłączeniem. Czy sztuczna inteligencja pozbędzie się człowieka na zawsze?Moim gościem jest prof. dr hab. inż. Jarosław Arabas - inżynier informatyk, prof. doktor habilitowany nauk inżynieryjno-technicznych. Specjalizuje się w optymalizacji globalnej i sztucznej inteligencji. Jest profesorem Wydziału Elektroniki i Technik Informacyjnych Politechniki Warszawskiej.Dzięki waszemu wsparciu, czyli wpłatom dowolnych sum na konto patronite.pl/klcw mogę realizować audycje w podcaście Klub Ciekawych Wszystkiego. Wszystkim, absolutnie wszystkim, serdecznie dziękuję. Wybrane przez siebie sumy możecie wpłacać na konto: patronite.pl/klcw Zapraszam serdecznie - Hanna Maria Giza

Wpadła mi w ręce fascynująca książka "Bóg, człowiek, Wszechświat", która ukazała się nakładem wydawnictwa Copernicus Center Press. Autorem jest Jerzy Surdykowski -publicysta, dziennikarz, pisarz i dyplomata. W tej niezwykłej książce Autor przywołał trzy fundamentalne rzeczywistości:- teologię - według której Bóg jest Stwórcą wszystkiego, który Słowem powołał do istnienia Wszechświat iczłowieka, - naukę - która penetruje i bada Wszechświat, - i egzystencjalizm, czyli człowieka i jego wolność działania.Rodzi się pytanie: Kim jest Bóg? Czym jest Wszechświat? Czy możliwe jest pogodzenie tych rzeczywistości - racjonalnej nauki z nieracjonalną wiarą? Poza Autorem, Jerzym Surdykowskim, w rozmowie uczestniczą dwaj badacze reprezentujący współczesną naukę, astrofizykę i teologię/filozofię: prof. Wojciech Hellwing - astrofizyk, kosmolog, profesor Instytutu Centrum Fizyki Teoretycznej PAN i ks. prof. dr hab. Adam Świeżyński -duchowny rzymskokatolicki, filozof, profesor nauk humanistycznych w UKSW w Warszawie. Współpracuje ze mną Bartosz Panek (Polskie Radio). Klub Ciekawych Wszystkiego jest kontynuacją moich radiowych audycji w Trójce, potem w Dwójce, czyli Klubu Ludzi Ciekawych Wszystkiego. Mogę je realizować dzięki waszej współpracy i pomocy, czyli wpłatom dowolnych sum na konto patronite.pl/klcw.Na zakończenie, tradycyjnie podziękuję imiennie najhojniejszym Darczyńcom.Do usłyszenia - Hanna Maria Giza

Pierwszy kandydat na męża królowej – młody biseksualny Francuz – nocami opuszczał Wawel i bawił się w towarzystwie swoich minionków. A ona po nocach płakała!Drugi – koronowany i poślubiony, o 10 lat młodszy Węgier – spędził z nią w łożu małżeńskim tylko trzy noce w ciągu całego małżeństwa. Podobno wiele razy widziano, jak 53-letnia królowa całą noc bezskutecznie czekała pod drzwiami sypialni na przybycie męża.Podobno cierpiał na uremię, obniżającą jego możliwości seksualne. Podobno jednak miał trzy kochanki, a z jedną z nich spłodził syna.Czy – nawet jeśli to prawda, że była stara, brzydka, chimeryczna i zakompleksiona - nie mogła oczekiwać niczego innego, poza lekceważeniem i pogardą? Czy nie miała żadnych zasług dla kraju?450 lat temu, 15 grudnia 1575 roku Anna – ostatnia z rodu Jagiellonów - okrzyknięta została królem Polski. Naszym gościem jest dr hab. Marek Janicki - z Wydziału Historii Uniwersytetu Warszawskiego. Współpracuje ze mną Bartosz Panek (Polskie Radio). Klub Ciekawych Wszystkiego jest kontynuacją moich radiowych audycji w Trójce, potem w Dwójce, czyli Klubu Ludzi Ciekawych Wszystkiego. Podcasty mogę realizować dzięki waszej hojności, czyli wpłatom dowolnych sum na konto patronite.pl/klcw. Do usłyszenia - Hanna Maria Giza

Nie zliczę, ile razy czytałam i słyszałam o chińskim Jedwabnym Szlaku. A tu taki szok! Jestem pod ogromnym wrażeniem książki, która burzy dotychczasową, chyba powszechną wiedzę."Złoty Szlak" Williama Dalrymple'a ukazał się nakładem wydawnictwa Noir sur Blanc w tłumaczeniu Bereniki Janczarskiej. Otóż, proszę Państwa, słynny Jedwabny Szlak prowadzący z Chin do Arabii i Europy, nie był chińskim systemem dróg handlowych! Cytuję: "Towary z Chin docierały do Rzymu jedynie jako egzotyczny dodatek do szeroko zakrojonego handlu z Indiami, a ich droga wiodła przez indyjskie porty". Teoria chińskiego Jedwabnego Szlaku podobno nie znajduje potwierdzenia w żadnych starożytnych ani średniowiecznych źródłach. Ani razu tej nazwy nie wymienia Marco Polo! Idealądowego szlaku handlowego prawdopodobnie została zawłaszczona przez Chiny. Zaprosiłam dwoje wybitnych specjalistów - indologów i sanskrytologów, żeby wyjaśnili ten niesamowityprzewrót w postrzeganiu historii świata. Są nimi: dr Monika Nowakowska i dr Andrzej Babkiewicz z Wydziału Kultur Azji i Afryki Uniwersytetu Warszawskiego. Współpracuje ze mną red. Bartosz Panek (Polskie Radio). Klub Ciekawych Wszystkiego jest kontynuacją moich radiowych audycji w Trójce, potem w Dwójce, czyli KlubuLudzi Ciekawych Wszystkiego. Podcasty mogę realizować dzięki waszej hojności, czyli wpłatom dowolnych sum na konto patronite.pl/klcw. Zapraszam serdecznie Hanna Maria Giza

1 lipca 2025 roku astronomowie z zespołu badawczego ATLAS w chilijskim Río Hurtado natknęli się na tajemniczy obiekt kosmiczny. Nazwano go - na cześć teleskopu, który go odkrył - 3I/ATLAS. Szybko okazało się, że to tajemniczy przybysz spoza naszego Układu Słonecznego, który leciał do nas około 10 mld lat z zawrotną prędkością około 210 tysięcy km/godz. Ale - uwaga! - czasami tę prędkość zmienia! Podobno to kometa. Dlaczego więc zmienia kolor? I to już kilkakrotnie w ciągu czterech miesięcy - najpierw czerwony, potem zielony, ostatnio niebieski!Na dodatek nie ciągnie za sobą typowego warkocza kometarnego! A zatem - czy to na pewno kometa?Niektórzy naukowcy sugerują, że może to być statek kosmiczny obcej cywilizacji. Ale - kto i gdzie mógł go zbudować? Skąd przybywa? Czym jest? Dokąd zmierza?Gościem Klubu Ciekawych Wszystkiego jest dr hab. Wojciech Hellwing - astrofizyk, kosmolog, profesor Instytutu Centrum Fizyki Teoretycznej PAN.Współpracuje ze mną Bartosz Panek (Polskie Radio).Na zakończenie audycji tradycyjnie podziękuję imiennie najhojniejszym Darczyńcom i przywitam nowych Patronów. Wszystkim, absolutnie wszystkim, jestem bardzo wdzięczna za wsparcie przekazywane na konto patronite.pl/klcw Zapraszam - Hanna Maria Giza.

Zapraszam do Klubu Ciekawych Wszystkiego naspotkanie z niezwykłą władczynią. Nie wiemy, czy była piękna. Ale na pewno była mądra.Miała ogromny wpływ na historię północnej Europy. 30 sierpnia 1387 r. została wybrana przez Landsting w Skanii na "suwerenną panią, gospodynię i opiekunkę całego Królestwa Danii". Podobno nikt wcześniej nie nosił takiego tytułu. Na tym nie koniec. Semiramida Północy ogrodów wiszących nie zakładała, ale doprowadziła do zawiązania przez Danię, Norwegię i Szwecję Unii Kalmarskiej. Ato było polityczne arcydzieło kobiety żyjącej w tamtych czasach. Kim była Małgorzata Duńska i co my w ogóle o niej wiemy? Moim gościem jest dr hab. nauk historycznych - Jerzy Pysiak, historyk, mediewista, profesor Wydziału Nauk o Kulturze i Sztuce UW, obecnie na paryskiej Sorbonie. Współpracuje ze mną  Bartosz Panek (PolskieRadio). Klub Ciekawych Wszystkiego jest kontynuacją moich radiowych audycji w Trójce, potem w Dwójce, czyli Klubu Ludzi Ciekawych Wszystkiego. Mój Klub mogę prowadzić w podcastach dzięki waszej pomocy, czyli wpłatom dowolnych sum na konto patronite.pl/klcw Zapraszam - Hanna Maria Giza