जर तुम्हाला कोणी खोट्या गुन्ह्यात अडकवून जन्मठेपेची शिक्षा सुनावली, तर तुमची रिॲक्शन काय असेल? भीती, रडू आणि नैराश्य ना? पण एकोणीसशे आठ साली मुंबईच्या हायकोर्टात जे घडलं, ते बघून अख्ख्या जगाला घाम फुटला होता. सीन एकदम एखाद्या थ्रिलर सिनेमासारखा होता. कोर्ट खच्चून भरलं होतं. न्यायाधीश दावर यांनी टिळकांवर राजद्रोहाचा ठपका ठेवला होता. ज्युरीने आपला निर्णय दिला होता—'गिल्टी' म्हणजेच गुन्हेगार! कोर्टात एकदम शांतता पसरली. पिन पडली तरी आवाज येईल अशी भयंकर शांतता. न्यायाधीशांनी टिळकांकडे बघितलं आणि विचारलं, 'तुम्हाला स्वतःच्या बचावासाठी काही सांगायचं आहे का?' आता साध्या माणसाने दयेची भीक मागितली असती. पण पिंजऱ्यात कोण उभं होतं? साक्षात लोकमान्य टिळक! ते ताडकन उभे राहिले. त्यांच्या चेहऱ्यावर कसलीही भीती नव्हती, उलट एका सिंहासारखा रुबाब होता. त्यांनी थेट न्यायाधीशांच्या डोळ्यांत डोळे घालून तो ऐतिहासिक डायलॉग मारला. ते अत्यंत खणखणीत आवाजात म्हणाले, 'ज्युरीचा निर्णय काहीही असू दे, पण मला एवढंच सांगायचं आहे की मी पूर्णपणे निर्दोष आहे. या जगाच्या कोर्टापेक्षाही वरती एक परमेश्वराचं कोर्ट आहे! आणि त्या परमेश्वराचीच अशी इच्छा असावी की, मी बाहेर राहून माझ्या देशाची सेवा करण्यापेक्षा, मला जेलमध्ये टाकून या स्वातंत्र्यलढ्याला जास्त बळ मिळणार आहे!' बापरे! हा डायलॉग ऐकून कोर्टातल्या इंग्रज अधिकाऱ्यांच्याही पायाखालची जमीन सरकली. शिक्षा देणारा न्यायाधीश स्वतः थरथर कापत होता आणि ज्याला शिक्षा मिळणार होती तो माणूस छाती काढून देशाचा जयजयकार करत होता! मित्रांनो, मृत्यूला आणि संकटाला असं थेट भिडण्याची ताकद फक्त एकाच माणसाकडे होती. स्वतःच्या शिक्षेचं रूपांतर त्यांनी देशाच्या स्वातंत्र्यासाठी एका 'पॉवर बुस्टर' मध्ये केलं. असा निडर आणि स्वॅग असलेला नेता आपल्या भारतात झाला, ही आपल्या सर्वांसाठी किती मोठी अभिमानाची गोष्ट आहे...