Kwestie van Centen

Klimaat, stikstof, netcongestie, huizentekort, het zijn geen losse crises, stelt Triodos-hoofdeconoom Hans Stegeman. Volgens hem laten deze problemen zien dat we aan onze grens zitten met de economie, zegt hij tegen Martin Visser in Kwestie van Centen. "We hebben een systeem gecreëerd dat altijd één, twee of drie procent groei nodig heeft om overeind te blijven." Stegeman wil af van de fixatie op groei: "Economische groei heeft ons enorm veel gebracht. Mijn vraag is: wat als het echt niet meer kan?"

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Economische verschillen nemen toe in Nederland, betoogt econoom Rens van Tilburg. "Als je een heel hard werkend dubbeltje bent, kun je in Nederland niet altijd een kwartje worden." In Kwestie van Centen bespreekt hij met Martin Visser hoe ongelijkheid in inkomen, vermogen en kansen volgens hem doorwerkt tot in de politiek. Van Tilburg ziet daarin een belangrijke verklaring voor het steeds radicalere stemgedrag van kiezers. "De opdracht van mijn generatie beleidsmakers was begrijpen wat we met Pim Fortuyn hebben gemist. Die opdracht hebben we nog steeds niet vervuld."

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Econoom Barbara Baarsma is ontzettend teleurgesteld in de kabinetsplannen die op Prinsjesdag zijn gepresenteerd. „De analyse is best oké. Men weet wat het probleem is. De oplossing is dus niet nóg meer analyses, maar: ga aan de slag.” De hoofdeconoom van PWC bespreekt met Martin Visser in Kwestie van Centen hoe onze economie ervoor staat. Ze schrok van een bijeenkomst met buitenlandse bedrijven: “Ik dacht: we krijgen nog wel een zesje. Maar inmiddels hebben we een onvoldoende.” Als de groei niet wordt aangejaagd worden de politieke tegenstelling alleen maar sterker: „Als je de koek niet laat groeien, komen alle verdelingsvragen steeds verder op scherp te staan.”

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Lex Hoogduin is een hartstochtelijk voorstander van een kleinere overheid. Volgens de emeritus hoogleraar en voormalig directeur van De Nederlandsche Bank (DNB) zijn de verzorgingsstaat en de collectieve uitgaven uit de hand gelopen. In Kwestie van Centen bespreekt Hoogduin met Martin Visser de financiële koers van het kabinet. Over minister van Financiën Eelco Heinen is hij opvallend positief: „Ja, ik ben een fan van minister Heinen.” Volgens Hoogduin is Heinen binnen het kabinet de enige die nog serieus werk maakt van begrotingsdiscipline. Hoogduin pleit daarnaast voor één algemene belastingkorting voor iedereen. Daarmee zouden volgens hem het toeslagenstelsel en uiteindelijk zelfs de AOW kunnen worden afgeschaft.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Gezondheidseconoom Xander Koolman vreest een explosie van zorgkosten en een tekort aan verplegend personeel. In de podcast Kwestie van Centen vertelt hij aan Martin Visser hoe de politiek die uitgaven in de tang kan houden. ‘In de ouderenzorg moeten ouderen voor ouderen zorgen.’ Hij wijst op onverwachte effecten van een hoger eigen risico: als sommige mensen specialistische zorg gaan mijden, krikken ziekenhuizen op andere manieren hun omzet weer op.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Oud-europarlementariër en techdeskundige Marietje Schaake is heel kritisch op de macht van grote techbedrijven en de ontwikkeling van AI. Ze vreest voor hun politieke macht, vertelt ze in Kwestie van Centen aan Martin Visser. Als we niet uitkijken komen we in 'een kunstmatige democratie' terecht. Kunnen we zomaar ChatGPT en Grok blijven gebruiken of moeten we overstappen op Europese varianten? Maakt AI ons leven efficiënter en gemakkelijker of worden we juist politiek beïnvloed?

See omnystudio.com/listener for privacy information.

In september voeren de vakbonden nog acties tegen de bezuinigingen van het kabinet. Maar na Prinsjesdag zouden bonden en kabinet nader tot elkaar moeten kunnen komen, denkt CNV-voorzitter Hans van den Heuvel. In Kwestie van Centen vertelt hij aan Martin Visser dat hij nog steeds hoopt een groot akkoord te kunnen sluiten zodra de bezuinigingen van tafel zijn. "Wij willen dan weer invloed en zeggenschap over WW en WIA." Een grote ergernis is het kabinet sociale premies oppot in overvolle fondsen. Vooral de WIA moet anders, zeker nu het UWV vastloopt in de uitvoering daarvan.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Franse begroting dreigt volledig te ontsporen, zo waarschuwt Harald Benink, hoogleraar Banking and finance, in Kwestie van Centen. Met Martin Visser bespreekt hij de grote financiële risico's die ons op dit moment bedreigen. 'Als het misgaat met Frankrijk zal de Europese Centrale Bank te hulp moeten schieten, maar ik hoop wel dat ze dan strenge eisen stellen.' Benink hangt niet de vlag uit over de verkoop van ABN Amro-belangen door de overheid. 'In een systeemcrisis zal er weer geld van de belastingbetaler naar banken gaan.'

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het kabinet en de vakbonden kunnen voor Prinsjesdag een deal sluiten over WW en WIA. Die inschatting maakt oud-topambtenaar en oud-Raad van State-lid Hans Borstlap. In Kwestie van Centen vertelt hij Martin Visser dat het stelsel van sociale zekerheid failliet is. 'De WW en WIA zijn gemaakt in de tijd van grote werkloosheid, nu is de situatie totaal anders.' Hij stelt voor dat de overheid een minimumuitkering garandeert en dat vakbonden en werkgevers daar bovenop eigen regelingen bij werkloosheid en arbeidsongeschiktheid maken. Voor de bezuinigingen ziet hij ook een uitweg: als het extra geld wat trager naar Defensie gaat, is er ook meer tijd om geld op te halen bij WW en WIA.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Waar staan we halverwege het jaar economisch en politiek? In Kwestie van Centen bespreekt Martin Visser dat met ING-hoofdeconoom Marieke Blom. 'Het kabinet heeft de handen vol met hervormingen, de economische investeringen moeten van Europa komen.' Blom vindt dat we optimistisch kunnen zijn: 'Kom op, het glas is halfvol. Het gaat economisch goed, we zijn welvarend en gelukkig.'

See omnystudio.com/listener for privacy information.