Կյանքը ճանապարհին

Գրաֆիկ դիզայներ Անայիս Զատիկյանի հայկական գույներով, նախշերով, տարազներով ու գեղեցիկ գրառումներով իլուստրացիաները նվիրված են Հայաստանին ու Արցախին։ Բրազիլիայի Սան Պաուլո քաղաքում է ծնվել Անաիսը, պատմում է, որ ընտանիքում հայկական մշակույթը մշտապես պահպանել են, ծնողներն ամեն ինչ արել է, որ իրեն Հայաստանի մի մասնիկը զգա։ Մեծանալով հասկացել է՝ հայրենիքի հետ շփումը պետք է ավելի սերտ լինի ու 21 տարեկանում որոշել մշտական բնակություն հաստատել Հայաստանում։ Սկզբում քույրերն են եկել, հետո՝ ինքը, մի քանի ամիս առաջ էլ ծնողները միացան։ Հայրենդարձության իր ճանապարհն Անայիսը բաժանում է փուլերի՝ նախ Գեղարվեստի ակադեմիա ընդունվելը, ապա «Վերադարձ» ազագագրական պարի խմբին միանալը։ Անայիսի անգամ փոքրիկ խզբոզոցը Հայաստնանի մասին ու Հայաստանին է նվիրված։ Թե ինչ պատկերի կամ, ինչ գրառում տեղադրի ինստագրարմի իր էջում ինքն է որոշում։ Ասում է՝ դրական արձագանքները ոգևորում են ավելի շատ ու գեղեցիկ ստեղծագործել, բայց առավել շատ է ուրախանում, երբ իր աշխատանքներն են ոգեշնչման աղբյուր դառնում երիտասարդների համար։

Արցախյան երեք պատերազմների հետևանքներն են կրում Նարեկ Մանուչարյանի «Արմեն» կինովիպակի հերոսները։ Գրքի էջերը թերթելով Նարեկը պատմում է հադրութցի Աբգար պապի և Սուսան բաբոյի մասին, որոնք 90–ականներին կորցրել են միակ որդուն՝ Տիգրանին, ներկայացնում Ապրիլյան քառօրյա ու 44 օրյա պատերազմների մասնակակիցների մտորումներն ու ապրելու համար նրանց մղած պայքարը:

Արդեն մեկ տարի է ինչ Պուշկին–Փարպեցի խաչմերուկի շենքերից մեկի պատին շշերի խցաններից պատրաստված Վիլիամ Սարոյանի դիմնակարն անտարբեր չի թողնում անցորդներին։ Արտ–օբյեկտի հեղինակ, միջավայրի դիզայներ Արման Ստեփանյանը մոտ 4000 խցան է օգտագործել արվեստի գործը ստեղծելու համար։ Սարոյանի 113–ամյակին նվիրված խճանկարը բնապահպանական ձևաչափով Արմանի առաջին աշխատանքն է Երևանում։ Տարրաների ու շշերի խցանները, թե՛ինքն  է հավաքում, թե՛ ընկերներն ու անծանոթներն են տալիս։

«Մարզերի երեխաները մարզերում» ՀԿ–ի Արմավիրի մասնաճյուղի համակարգողն է 18–ամյա Ժաննա Հարությունյանը։ Սովորել է Գեղակերտի «Արամթ» ինժեներական լաբորատորիայում, այժմ ինքն է դասավանդում Վաղարշապատի 2–րդ դպրոցի Արմաթում։ Պատմում է՝ երբ մեկ տարի առաջ, որպես կամավոր միացավ նախաձեռնությանն այդ ժամանակ չէր պատկերացնում, թե ինչպես է փոխվելու իր կյանքն ու մտածելակերպը, որ սկսելու է ավելի շատ հետաքրքրվել համայնքի խնդիրներով ու դրանց լուծման համար ուղիներ հենց ինքն է փնտրելու։ Ժաննան իր առջև նպատակ դրեց՝ Գեղակերտում երիտասարդական կենտրոն ստեղծել և մի քանի ամիս անց` իրականացրեց։

Արդեն կես տարի է, ինչ ՄԵՄ–ում ձևավորված թիմով միացել են Ռեարմենիա համագործակցության հարթակին և իրականացրել «Լաբորատորիաներ Սյունիքի դպրոցներին» նախագիծը։ Հանգանակված գումարով այժմ աշխարագրության, կենսաբանության, քիմայի լաբորատորիաներ են կառուցվում Սյունիքի սահմանամերձ  դպրոցներում։ Այս նախագիծը հաջողությամբ իրականացնելուց հետո ստեղծել են «Տեր եմ, հայրենատեր» նախագծերի աջակցության հիմնադրամը։

Արդեն երկու ամիս է, ինչ հոլանդահայ Սևան Բալիկչյանն ապրում է Հայաստանում։ Ժպիտով նկատում է՝ ճիշտ է արտաքինը հայկական չէ, հայերեն այնքան էլ լավ չի խոսում, բայց ներքուստ իրեն հայ է զգում։ Պատմում է, որ տարիներ առաջ հայրիկի հետ մեկ–երկու շաբաթով որպես զբոսաշրջիկ են եկել Հայաստան, շրջել տեսարժան վայրերով, բայց հիմա, երբ ապրում է այստեղ, զգացողություններն այլ են։Սևանը սովորել է Ամստերդամում, մասնագիտացել բիզնեսի, մարքեթինգի և միջազգային մենեջմենթի որոտում, 6 տարի աշխատել իր մասնագիտությամբ։ «Դեպի Հայք» ծրագրով երկու ամիս է, ինչ որպես կամավոր ներգվված է «Գագարին» նախագծում։ Ասում է՝ շատ էր ցանկանում Հայաստան գալ և իր գիտելիքներն ու փորձը ծառայեցներ ի նպաստ հայրենիքի։

Արագածոտնի մարզի Արագածավան համայնքից է 19–ամյա Տաթև Սահակյանը։ Ասում է՝ գյուղում մշակութային հուշարձանները շատ չեն, դրանցով համայնքի ճանաչելիությունը չես բարձրացնի, բայց կա երիտասարդական մեծ ներուժ, որը պետք է ճիշտ օգտագործել։ «Ուսանողի տուն» ծրագրի շրջանակում Արագածավնում թիմ է ձևավորել ու համայնքային զարգացման ծրագրեր են իրականացնում: Պատմում է, որ սկզբում դժվարություններ շատ են եղել, բայց առաջին միջոցառումից հետո աշխատանքներն ավելի արդյունավետ են դարձել: Արագածավանի մշակույթի տան սենյակներից մեկում այժմ շինարարական աշխատանքներ են ընթանում։ Շուտով այնտեղ կբացվի գյուղի երիտասարդական կենտրոնը, որտեղ կանցկացվեն հանդիպում– քննարկումներ, սեմինարներ, կլինեն նաև դասեր կրթության առանձնահատուկ կարիքներ ունեցող երեխաների համար։

«Զինվորի տան» տղաներից Հայկ Ժամկոչյանն իր և ընկերների թիթեռներից պատրաստված կոմպոզիցիաներն է ներկայացնում ու պատմում, թե ինչքան բարդ ու մանրակրկիտ աշխատանք է պահանջում յուրաքանչյուր ստեղծագործություն, քանի որ անզգույշ մի շարժումը կարող է վնասել թիթեռին ու փչացնել կոմպոզիցիան։ Հայկի հետ հանդիպել ենք սեպտեմբերի 27–ին, Հայրենիքի պաշտպանի վերականգնողական կենտրոնի Գեղեցկություն զինվորներից նախագծի աշխատասենյակում, որտեղ տղաների անավարտ և պատրաստի աշխատանքներն են գտնվում: Հայկն ասում է՝ թիթիեռների հետ աշխատելիս կտրվում է առօրյա հոգսերից, հանգստանում, թե՛ հոգեպես, թե՛ ֆիզկապես։ Թեև սկզբում այնքան էլ լավ չէր ստացվում թիթեռների հետ աշխատանքը, բայց ժամանակն ամեն ինչ իր տեղը գցեց. հիմա իր օրը չի պատկերացնում սկզբում հոբբի՝ հիմա արդեն սիրելի աշխատանք դարձած թիթեռային կոմպոզիցիաների: