En nia elsendo, temas pri la stranga kaj terura danc-epidemio, kiu trafis la urbon Strasburgo en la jaro mil kvin cent dek ok.

Imagu varmegan tagon en julio de la jaro mil kvin cent dek ok. La urbo Strasburgo, kiu tiam estis parto de la Sankta Romia Imperio, suferis pro sufoka somera varmo. La loĝantoj okupiĝis pri siaj ĉiutagaj taskoj en la mallarĝaj, pavimitaj stratoj. Subite, virino nomata Frau Troffea paŝis el sia domo kaj komencis danci. Ne temis pri gaja danco dum festo aŭ nupto. Ŝi dancis sola, sen muziko, en la mezo de la strato. Ŝiaj movoj estis sovaĝaj, strangaj kaj tute senripozaj.

La najbaroj rigardis kun miro kaj kreskanta maltrankvilo. Frau Troffea ne ĉesis. Ŝi dancis dum horoj, ĝis la suno subiris, kaj eĉ tiam ŝi ne haltis. Ŝia vizaĝo ne montris ĝojon, sed male, ĝi estis masko de profunda elĉerpiĝo kaj preskaŭ terura devigo. Ŝi dancis tra la tuta nokto, kaj kiam venis la sekva mateno, ŝiaj piedoj sangis, sed ŝia korpo rifuzis ripozi. Ĉi tiu ununura ago de Frau Troffea estis la komenco de unu el la plej strangaj kaj dokumentitaj fenomenoj en la homa historio.

Post ses tagoj da senĉesa dancado, la situacio fariĝis eĉ pli bizara. Aliaj homoj komencis aliĝi al ŝi. Unue estis nur manpleno, sed baldaŭ la nombro kreskis rapide. Fine de la unua semajno, proksimume tridek kvar homoj dancis kune kun Frau Troffea en la stratoj de Strasburgo. Ili ne parolis unu kun la alia. Ili ne manĝis, ne trinkis, kaj ŝajne ne povis regi siajn proprajn membrojn. La sceno estis koŝmaro en plena taglumo. La sono de centoj da piedoj frapantaj la pavimon resonis tra la urbo, miksite kun la peza spirado de homoj, kiuj estis sojle de kolapso.

La paniko komencis disvastiĝi inter la loĝantaro kaj la urbaj gvidantoj. Kio povus kaŭzi tian konduton? En la deksesa jarcento, la limoj inter medicino, religio kaj superstiĉo estis tre malklaraj. Multaj kredis, ke tio estas dia puno aŭ eble malbeno de Sankta Vito, sanktulo, kiu laŭdire povus puni pekulojn per deviga dancado. Tamen, kiam la nombro de dancantoj atingis centojn dum la monato aŭgusto, la urba konsilantaro decidis, ke ili devas agi. Ili ne povis permesi, ke la urbo falu en totalan kaoson. La nombro de trafitoj fine atingis proksimume kvar cent homojn. Viroj, virinoj kaj eĉ infanoj estis kaptitaj de ĉi tiu neebla danco, kaj la urba vivo tute haltis dum la epidemio disvastiĝis kiel incendio.

Kiam la urba konsilantaro de Strasburgo vidis, ke la situacio eskapas de ĉia kontrolo, ili serĉis la helpon de la plej famaj kuracistoj en la regiono. Tiuj medicinistoj de la jaro mil kvin cent dek ok ekzamenis la dancantojn, kiuj estis trempitaj de ŝvito, kun ŝvelintaj artikoj kaj vitrecaj okuloj. Post longa debato, la kuracistoj venis al surpriza konkludo. Ili deklaris, ke la dancado ne estas rezulto de demonoj aŭ supernaturaj fortoj, sed male, ĝi estas tute natura malsano. Ili nomis ĝin varma sango.

Laŭ la tiama medicina teorio, la sango en la korpoj de la viktimoj fariĝis tro varma, kaj la nura maniero malvarmigi ĝin estis elpeli la varmon per moviĝo. La logiko de la konsilantaro estis simpla, sed tragike malĝusta. Ili kredis, ke se la homoj dancos sufiĉe longe kaj sufiĉe forte, ili finfine resaniĝos. Anstataŭ provi haltigi la dancantojn aŭ ligi ilin por ripozo, la urbaj gvidantoj decidis faciligi la dancadon. Ili kredis, ke ili devas helpi la viktimojn danci ĝis la fino de ilia forto.

Por atingi tion, la konsilantaro ordonis malplenigi la merkatojn kaj publikajn placojn por doni pli da spaco al la dancantoj. Ili eĉ konstruis grandan lignan podion en la mezo de la urbo. Por fari la proceson eĉ pli efika, ili dungis profesiajn muzikistojn. Violonistoj kaj tamburistoj estis pagitaj por ludi senĉese, tagon kaj nokton, por subteni la ritmon de la dancantoj. Oni eĉ dungis fortajn virojn, kiuj ricevis la taskon teni la dancantojn starantaj kiam tiuj komencis sveni pro elĉerpiĝo.

La rezulto estis katastrofa. Anstataŭ resanigi la homojn, la muziko kaj la publikaj podioj nur instigis pli da loĝantoj aliĝi al la frenezo. La dancado fariĝis eĉ pli sovaĝa. La varmega aŭgusta suno batis sur la dancantojn, dum la muzikistoj ludis siajn senfinajn melodiojn. Baldaŭ, la korpoj de la homoj komencis cedi. La unuaj raportoj pri mortoj komencis aperi. Homoj mortis pro koratakoj, pro apopleksioj, kaj pro absoluta elĉerpiĝo. Oni diras, ke dum la pinto de la epidemio, ĝis dek kvin homoj mortis ĉiutage sub la okuloj de la terurigitaj spektantoj. La urbo, kiu provis solvi la problemon per logiko, kreis veran teatron de morto en siaj propraj stratoj. La konsilantaro fine rimarkis sian eraron, sed la damaĝo estis jam enorma.

Fine de aŭgusto kaj komence de septembro de la jaro mil kvin cent dek ok, la urba konsilantaro tute ŝanĝis sian strategion. Vidante la multajn mortojn, ili malpermesis ĉian muzikon kaj publikan dancadon. La dancantoj, kiuj ankoraŭ vivis, estis perforte transportitaj al sanktejo dediĉita al Sankta Vito en la proksimaj montoj. Tie, oni metis sur iliajn sangantajn piedojn ruĝajn ŝuojn kaj gvidis ilin ĉirkaŭ altaro. Mirinde, post pluraj semajnoj da terura sufero, la epidemio komencis malaperi same mistere kiel ĝi komenciĝis. La postvivantoj iom post iom regajnis la kontrolon super siaj korpoj, lasante malantaŭ si urbon plenan de funebro kaj demandoj.

Hodiaŭ, modernaj sciencistoj kaj historiistoj ankoraŭ debatas pri tio, kio efektive okazis en Strasburgo. Unu populara teorio dum multaj jaroj estis ergoto-veneniĝo. Ergoto estas fungo, kiu kreskas sur malseka sekalo, kaj se homoj manĝas panon faritan el tia greno, ili povas suferi halucinon kaj muskolajn spasmojn. Tamen, la plej multaj spertuloj nun malakceptas tiun teorion. Ergoto kutime malhelpas longdaŭran fizikan movadon ĉar ĝi limigas la sango-fluon al la membroj. Estas preskaŭ neeble, ke kvar cent homoj povus danci dum tagoj se ili estus veneniĝintaj per ergoto.

La plej akceptata klarigo hodiaŭ estas mas-psikogena malsano, pli konata kiel mas-histerio. Oni devas rigardi la vivkondiĉojn en Strasburgo dum tiu tempo. La jaro mil kvin cent dek ok estis tempo de ekstrema mizero. Estis malsatego, rikoltoj malsukcesis, kaj malsanoj kiel sifiliso kaj variolo estis disvastigitaj. La socia streso estis neeltenebla. Kiam Frau Troffea komencis danci, ŝi eble suferis pro psikologia kolapso, kaj en socio, kiu profunde kredis je spiritaj malbenoj, ŝia konduto fariĝis "infekta" por aliaj, kiuj vivis sub la sama intensa premo. Temis pri speco de amasa tranco, nutrita de timo kaj malespero.

La danc-epidemio de mil kvin cent dek ok restas potenca memorigilo pri la forto de la homa menso kaj la efiko de socia premo sur nia biologio. Ĝi montras al ni, ke eĉ niaj plej bazaj fizikaj agoj povas esti influitaj de niaj kredoj kaj de la mondo ĉirkaŭ ni. Strasburgo hodiaŭ estas moderna, trankvila urbo, sed la historio de la dancanta morto restas skribita en ĝiaj kronikoj kiel averto pri la misteroj, kiuj ankoraŭ kuŝas en la homa psiko. Kiam ni pensas pri la pasinteco, ni ofte imagas militojn kaj politikajn ŝanĝojn, sed foje, la plej profundaj historioj estas tiuj, kiuj okazas ene de ni mem, kiam la limo inter realo kaj frenezo simple malaperas.

Dankon pro via aŭskultado de ĉi tiu rakonto el nia historio. Ni esperas, ke vi ĝuis ĉi tiun profundan rigardon al la eventoj de Strasburgo. Ĝis la venonta fojo en nia magazino.