Lubię wiedzieć

Lubię wiedzieć

By MonikaScience
Download on the App Store

Lubię wiedzieć episodes

  • 115. CYKL Etymologia nazw państw europejskich: odcinek 1: od A do C

    To pierwszy odcinek z cyklu. 

    Mówię dziś o etymologii nazw państw europejskich od litery A do C :

    1. Większość informacji na temat etymologii znalazłam na Wikipedii: https://pl.wikipedia.org/wiki/Pa%C5%84stwa_Europy
    2. https://benelux.fandom.com/pl/wiki/Belgia
    3. https://pl.wikipedia.org/wiki/Lech,_Czech_i_Rus

      4. W tle gra: “Fresh Fallen Snow” - Chris Hauge

      13 min
    4. 114. O runach i niedawnym odkryciu

      Mówię o niedawnym odkryciu run na terenach słowiańskiej osady, ale także o runach w ogóle. Skąd się wzięły, gdzie je można znaleźć a także o słynnym logo, które powstało właśnie z alfabetu runicznego. 

      1. Artykuł naukowy o runach odkrytych na terenie Czech http://bit.ly/37VUvMK
      2. Informacja ze strony magazynu popularnonaukowego Archeologia żywa: https://bit.ly/3sEkvUR
      3. https://pl.wikipedia.org/wiki/Runy
      4. Do tej pory niewyjaśniony napis w Rok: https://pl.wikipedia.org/wiki/Kamie%C5%84_runiczny_z_R%C3%B6k
      5. https://en.wikipedia.org/wiki/Runic_inscriptions_in_Hagia_Sophia
      6. https://en.wikipedia.org/wiki/Piraeus_Lion - lew w Wenecji z runami
      7. Krótki film o runach TED Ed - https://youtu.be/wOcVy5dvwjs

        8. W tle gra: “Fresh Fallen Snow” - Chris Hauge

        11 min
      8. 113. Po co nam łazik Perseverance na Marsie?

        Mówię dziś o misji Mars 2020 z łazikiem Perseverance zorganizowanej przez NASA:

        1. https://mars.nasa.gov/mars2020/mission/overview/
        2. Krótki (3 minuty) film o misji i budowie łazika Perseverance: https://www.youtube.com/watch?v=5qqsMjy8Rx0
        3. Pierwsze zdjęcia z Łazika Perseverance: https://www.nasa.gov/content/perseverance-mars-rovers-first-images
        4. O helikopterze Ingenuity: https://www.nasa.gov/feature/jpl/nasa-s-mars-helicopter-reports-in
        5. https://pl.wikipedia.org/wiki/Perseverance_(%C5%82azik) - o Łaziku Perserverance
        6. NASA Live: https://www.nasa.gov/nasalive

          7. W tle gra: “Forging Stormbreaker” The Whole Other

          8 min
        7. 112. Dlaczego cykady pojawiają się co 17 (lub 13) lat?

          Mówię dziś o tym czym charakteryzują się cykady wieloletnie i dlaczego pojawiają się co 17 lub 13 lat? I donoszę o najnowszym odkryciu naukowców w Japonii- o krocionogach, które pojawiają się co 8 lat:

          1. https://en.wikipedia.org/wiki/Periodical_cicadas
          2. http://home.agh.edu.pl/~zobmat/2017/wyr_swierkotmarek/cykady.html - Zobaczyć Matematykę
          3. https://youtu.be/tjLiWy2nT7U  - film z narracją Davida Attenbourgh o cykada
          4. https://royalsocietypublishing.org/doi/10.1098/rsos.201399  - publikacja naukowa o krocionogach
          5. https://www.nytimes.com/2021/01/12/science/millipede-swarms-japan-train.html - artykuł o krocionogach, wraz z filmem poruszającego się osobnika i wielu osobników.

            6. W tle gra: “Dream Lagoon” Chris Haugen

            11 min
          6. 111. Farba i chodnik zjadają smog, a bruk wytwarza energię

            Mówię dziś o kilku sprytnych rozwiązaniach ekologicznych stosowanych na całym świecie:

            1. Mural który zżera smog w Rzymie: https://bit.ly/3tx3Vaw
            2. Warszawski mural: http://bit.ly/2MZarWW
            3. Mural w Bielsko-Białej: http://bit.ly/3aLPd7c
            4. Producent farby rozkładającej zanieczyszczenia powietrza: https://www.airlite.com/
            5. TedTalentSearch o firmie Pavegen: https://www.youtube.com/watch?v=klvf5ldFA0w
            6. Firma Pavegen: https://pavegen.com/
            7. Jak działa chodnik Pavegen: http://bit.ly/3jwIJgo
            8. Antysmogowy chodnik: http://bit.ly/3pWZNhL
            9. “Mądre” kosze w Melbourne: http://bit.ly/3jpSE7j

              10. W tle gra: “The World's Fair” Godmode

              10 min
            10. 110. Kret na Marsie kończy misję, a golce mówią w dialekcie

              Mówię dziś o misji InSight na Marsie i polskim urządzeniu zwanym Kret a także o golcach, zwanych nagimi kretoszczurami i ich dialekcie:

              1. Pierwszy odcinek w którym mówiłam o polskim “Krecie” na Marsie https://anchor.fm/dashboard/episode/e47m90
              2. https://www.nasa.gov/feature/jpl/nasa-insight-s-mole-ends-its-journey-on-mars/ - Kret kończy misję
              3. http://bit.ly/3agPezH - golce i ich dialekt
              4. https://anchor.fm/fiszkowakartoteka
              5. https://www.instagram.com/lubie_wiedziec/

                6. W tle gra: “Stairway” Patrick Patrikios

                8 min
              6. 109. Jak odwrócić proces starzenia - ciekawe badania

                Dziś mówię o tym co powoduje, że się starzejemy i o badaniach naukowych, które niosą nadzieję, że kiedyś uda nam się ten proces spowolnić a może nawet i odwrócić.

                https://pl.wikipedia.org/wiki/Proces_starzenia_si%C4%99

                https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6678192/

                http://bit.ly/3iJ80Ug  - mniej mięsa to wolniejsze starzenie?

                http://bit.ly/39aro9s  - jedz mniej i wolniej się starzej

                http://bit.ly/39cXstm  - David Sinclair o metforminie

                https://time.com/5209427/aging-nicotinamide-mononucleotide-nmn/

                https://www.nature.com/articles/d41586-020-03403-0  - o myszkach które odzyskały wzrok

                https://www.nature.com/articles/d41586-019-02638-w - o badaniu w Kalifornii, 3 leki odwracają proces starzenia

                http://bit.ly/39X16Xf  - Scientists claim to have successfully reversed the biological ageing process in a group of elderly adults

                W tle gra - “Dream Lagoon” Chris Haugen

                12 min
              7. 108. Ocet, jego zastosowania vs. nauka

                Mówię dziś o occie, jego zastosowaniach i jak to się ma do nauki i badań naukowych.

                Linki:

                https://pl.wikipedia.org/wiki/Fermentacja_octowa

                https://en.wikipedia.org/wiki/Vinegar

                https://pl.wikipedia.org/wiki/Kwas_octowy

                https://www.scienceofcooking.com/eggs/naked-egg-experiment.html - o eksperymencie “jajko w occie”

                https://youtu.be/khgOTDvG-4A  - film z eksperymentem “jajko w occie”

                http://bit.ly/35mJpz1 - o badaniach nad bakteriobójczością octu

                W tle gra: “Stayin’ Lazy” Godmode

                10 min
              9. 106. Mikropaństwa (?) na ziemi i w kosmosie

                Mówię dziś o mikronacjach

                Linki:

                https://pl.wikipedia.org/wiki/Morze_terytorialne

                https://en.wikipedia.org/wiki/Micronation

                https://it.wikipedia.org/wiki/Isola_delle_Rose_(micronazione)

                https://en.wikipedia.org/wiki/Principality_of_Sealand

                https://pl.wikipedia.org/wiki/Republika_Minervy

                https://asgardia.space/en/ - oficjalna strona Asgardii

                W tle gra: “Trickling up” Godmode

                13 min

              About Lubię wiedzieć

              From the publisher's feed

              Lubię wiedzieć to podcast, w którym mówię o ciekawostkach z różnych dziedzin.