Ludzkie gadanie. Podkast o ekonomii i wolności

Dr Jakub Bożydar Wiśniewski wyjaśnia słuchaczom Ludzkiego gadania, jak należy podchodzić do problemów etyki biznesu. W rozmowie z Mateuszem Benedykiem wskazuje, jak z jednej strony etyczne wybory ludzi mogą kształtować realia gospodarcze, a z drugiej, jak teoria ekonomii może pomóc w prawidłowych rozważaniach etycznych. Żeby nie pozostać gołosłownym panowie rozmawiają o konkretnych przykładach – jak zmiany etyczne doprowadziły do rewolucji neolitycznej i przemysłowej oraz jak różne teorie makroekonomiczne dotyczące funkcjonowania rynków finansowych prowadzą do błędnych lub trafnych sądów etycznych na temat giełdy.

Jeśli chcecie bliżej poznać spojrzenie Jakuba na etykę biznesu, to koniecznie przeczytajcie jego artykuły:

https://mises.pl/blog/2020/09/02/wisniewski-wplyw-teorii-makroekonomicznych-na-etyczna-jakosc-praktyki-finansowej/

W przyszłym roku mija 150 lat od narodzin współczesnej ekonomii – wydania Zasad ekonomii Carla Mengera. Chcemy upamiętnić tego ekonomistę w miejscu jego urodzenia – w Nowym Sączu. Dołącz do nas i podpisz petycję w tej sprawie: https://petycja.mises.pl/

0:00 Jak rozumieć związki ekonomii i etyki?

Grupa ponad 20 młodych ekonomistek i ekonomistów zaapelowała o zniesienie konstytucyjnego limitu długu publicznego w apelu dostępnym na: pospolita.eu/dlug-dla-regeneracji/

Choć w „Ludzkim gadaniu” spotkało się jedynie dwóch młodych ekonomistów: Przemysław Rapka i Mateusz Benedyk, to mamy nadzieję, że trafność ich argumentów krytycznych wobec wspomnianego apelu przeważy nad liczebnością przeciwników limitu.

Mateusz i Przemek wskazują, że:

Weź udział w wyjątkowej akcji EKONOMIA+! https://wesprzyj.mises.pl/

Jeśli chcesz więcej takich materiałów, wesprzyj Instytut Misesa darowizną: https://mises.pl/przekaz-darowizne/

Teksty Przemka możecie znaleźć na: https://mises.pl/blog/author/przemyslaw-rapka/

W czasie dyskusji wspomniany jest m.in. tekst Mateusza Machaja: https://mises.pl/blog/2019/07/19/machaj-jak-madrze-zaciskac-pasa-czyli-wyzsze-podatki-kontra-nizsze-wydatki/

0:00 Wstęp i opis apelu młodych ekonomistów

3:10 Na jakie teorie się powołują?

6:55 Czy te teorie są adekwatne do dzisiejszej sytuacji?

13:13 Czy potrzebujemy więcej wydatków na infrastrukturę?

17:15 Czy transformacja energetyczna potrzebuje wsparcia państwa?

19:07 Czy państwo powinno budować mieszkania?

23:15 Czy dług publiczny może szkodzić gospodarce?

29:58 Jak ekspansja długu podmyje stabilność sektora bankowego?

32:40 Czy jakieś państwa rozwinęły się dzięki wyższemu długowi?

42:55 Czy przekroczyliśmy już limit długu?

Czy ludzie miłujący wolność powinni uczestniczyć w demokratycznych wyborach? Czy mamy do tego moralne prawo? Czy jest to skuteczny sposób wpływania na rzeczywistość? Czy warto oddać głos nieważny lub głosować na mniejsze zło? A może powinniśmy tworzyć własne radykalnie wolnościowe partie i angażować się w kampanie stricte libertariańskich kandydatów? Na te pytania spróbował odpowiedzieć Norbert Slenzok, który był kolejnym rozmówcą Mateusza Benedyka w dziewiątym odcinku naszego podkastu.

Od 2:30 rozmawiamy o tym, czy mamy moralne prawo uczestniczyć w wyborach.

Z tekstami Norberta możecie zapoznać się m.in. na naszej stronie.

Dr Anna Gruhn, kolejny gość naszego podkastu, rozmawia z Mateuszem Benedykiem o tym, dlaczego nie potrzebujemy mediów publicznych. Czy prywatne media zapewnią produkcję misyjnych programów kulturalnych czy edukacyjnych? Czy są w stanie zapewnić pluralizm i poprawiać jakość debaty publicznej? A z drugiej strony – czy media publiczne mogą w ogóle dobrze wydawać pieniądze podatników? To tylko niektóre z wątków, jakie poruszono w ósmym odcinku naszego podkastu.

Po odsłuchaniu podkastu nie zapomnijcie poczytać tekstów Ani dostępnych na naszej stronie.

W 2008 roku największe banki centralne świata obniżyły stopy procentowe i zaczęły masowy skup aktywów, żeby pobudzić gospodarkę walczącą z kryzysem finansowym. Efekt tej polityki wszędzie był podobnie zły: stagnacja lub rozwój wolniejszy, niż obiecywali to centralni bankierzy. Dr Arkadiusz Sieroń, autor książki na ten temat, która pojawi się za kilka miesięcy w języku angielskim, wyjaśnia w rozmowie z Mateuszem Benedykiem, dlaczego niskie stopy procentowe zamiast rozwoju przynoszą stagnację. Dlaczego zamiast szansy stają się pułapką, z której trudno się wydobyć.

Wśród dyskutowanych tematów znajdziecie:

- od 2:45 opis niekonwencjonalnej polityki pieniężnej;

- od 10:30 racjonalizacje podawane jako uzasadnienie tej polityki;

- od 14:30 wpływ polityki niskich stóp na nierówności społeczne;

- od 17:00 wpływ tej polityki na zombifikację gospodarki;

- od 24:20 wpływ niskich stóp na wycenę ryzyka;

- od 30:20 efekty niskich stóp dla poziomu zadłużenia;

- od 35:10 rozważania, czy niskie stopy i masowy skup aktywów prowadzą do centralnie planowanych rynków finansowych;

- od 40:30 czy stopy procentowe banków centralnych nie podążają po prostu za niskimi rynkowymi stopami procentowymi;

- od 48:40 jak niekonwencjonalna polityka pieniężna wpłynie na polską gospodarkę.

Teksty Arkadiusz Sieronia znajdziecie na naszej stronie internetowej https://mises.pl/blog/author/arkadiusz-sieron/

W naszym sklepie możecie też kupić książkę o pieniądzu dla najmłodszych – najnowszą część przygód Bliźniąt Tuttle http://www.mises.sklep.pl/ksiazki/95-bliznieta-tuttle-i-potwor-z-wyspy-jekylla.html

W szóstym odcinku „Ludzkiego gadania” Łukasz Jasiński tłumaczy Mateuszowi Benedykowi, dlaczego nie powinniśmy się bać prywatyzacji polskich szpitali. Mówiąc w skrócie, prywatyzacja szpitali to krok konieczny, choć niewystarczający, by rozwiązać szybko problemy polskiego systemu ochrony zdrowia.  

Dzięki prywatyzacji szpitali poprawi się jakość zarządzania tymi placówkami i wzrośnie liczba zabiegów wykonywanych komercyjnie, co ułatwi racjonalną wycenę procedur medycznych i wynagrodzeń personelu. Łukasz tłumaczy też, jakie błędy popełniono przy modelowaniu systemu szpitalnictwa w Stanach Zjednoczonych. Dzięki temu wiemy, jak szpitali nie regulować po ich prywatyzacji. Brzmi zbyt pięknie? Posłuchajcie sami.

W piątym odcinku „Ludzkiego gadania” Mateusz Machaj i Karol Zdybel debatują nad tym, jak społeczeństwo zorganizowane według wolnościowych zasad mogłoby poradzić sobie z pandemią groźnego wirusa. 

Czy bez państwowego aparatu przymusu bylibyśmy gorzej przygotowani na walkę z pandemią? A może społeczeństwa prawa prywatnego bez problemu wykształciłoby podobne narzędzia? Dlaczego ubezpieczalnie, wspólnoty mieszkaniowe czy inwestorzy zakładający prywatne miasta mieliby wprowadzać takie rozwiązania? Na ile jest to myślenie życzeniowe i bujanie w obłokach, a na ile realny scenariusz, którego zalążki widzimy już dzisiaj? 

Dyskusję o tych wszystkich zagadnieniach moderuje Mateusz Benedyk. Po raz pierwszy podcast poprzedzony jest muzycznym intro autorstwa Michała Dymnego. Michale, dziękujemy!

Wielu ostrzegało, że niskie stopy procentowe i masowy skup aktywów wprowadzone przez banki centralne po 2008 roku doprowadzą do wysokiej inflacji. Tak jednak się nie stało ani w Stanach Zjednoczonych, ani w strefie euro. Na kryzys wywołany pandemią koronawirusa banki centralne świata odpowiedziały falą kolejnych nietypowych polityk. Czy tym razem polityka banków centralnych wywoła inflację? A może czeka nas spirala długu i deflacji? O tych zagadnieniach dyskutują ekonomiści Instytutu Misesa – dr Arkadiusz Sieroń i Mateusz Benedyk.

Mateusz Benedyk i dr hab. Mateusz Machaj rozmawiają o tym, jaka polityka gospodarcza może załagodzić ekonomiczne skutki pandemii koronawirusa. Osią rozmowy są wypowiedzi polskich ekonomistów o polityce fiskalnej, pieniężnej i regulacyjnej doby COVID-19 zawarte w badaniu: http://panelekonomistow.info/index.php/badanie/wplyw-covid-19-na-gospodarke/

Większość ekonomistów uważa, że państwo powinno zwiększyć swoją rolę w obliczu kryzysu. Mateuszowie próbują wyjaśnić, dlaczego doprowadzi to do opłakanych rezultatów.

Oprócz podcastu w tematyce polityki antykryzysowej polecamy też "Tarczę antykryzysową Instytutu Misesa".

Na początku tematem dyskusji jest pytanie, czy powinno się zwiększyć deficyt budżetowy w ramach walki z obecnym spowolnieniem gospodarczym np. poprzez wzrost wydatków państwa.

Od 16:00 rozmowa schodzi na tematy pieniężne – czy NBP powinno stosować polską wersję luzowania ilościowego – masowego skupu aktywów, zwłaszcza obligacji skarbowych.

Od 31:00 tematem jest polityka regulacyjna. Czy dobrym pomysłem na kryzys jest stosowanie takich nietypowych narzędzi, jak kontrole cen i nacjonalizacje?

Od 44:30 prowadzący podcast przedstawiają kilka pomysłów na właściwą politykę gospodarczą w czasie obecnego kryzysu.

Mateusz Benedyk komentuje najnowsze działania Narodowego Banku Polskiego i Rady Polityki Pieniężnej. Jaki skutek przyniesie niekonwencjonalna polityka pieniężna w wydaniu polskim?

W tym odcinku usłyszysz:

Artykuły wspomniane w podcaście: