Maestro - dé podcast over dirigeren

Seizoen 2 - Aflevering 3 – Het laatste WMC van Jan Cober (en het eerste van Arjan Gaasbeek)

Het stof in de Rodahal is neergedaald. Jos en Sander hebben het nog 1x over het WMC... en dan houden we erover op. Beloofd!

Twee dirigenten, twee heel verschillende WMC-verhalen. Arjan Gaasbeek ging met Veldhoven in de 1e divisie op concours, en dat pakte goed uit. Levende legende Jan Cober stond met 'de Rooie' uit Eijsden voor de laatste keer op het podium in Kerkrade. Wat er vlak vóór de uitslag gebeurde, deed in de zaal heel wat wenkbrauwen fronsen.

Daarna gaat het over juryleden die beter hadden moeten weten, en over tienden van punten waar een wereldtitel van kan afhangen. Over wat de zuiverheid van een orkest eigenlijk verraadt. En over een vraag die blijft knagen: hoe ziet de blaasmuziek er over tien jaar uit? Kan het WMC over 4 of 8 jaar in de hoogste divisie weer nieuwe orkesten begroeten uit Nederland?

In deze aflevering nemen we je mee achter de schermen van de Nationale Taptoe, die dit jaar voor het eerst sinds 2005 plaatsvindt in de Brabanthallen in 's-Hertogenbosch, na jarenlang in Ahoy Rotterdam te hebben gestaan. We praten over hoe zo'n show tot stand komt: de repetities, de samenwerking tussen orkesten, ceremonieel, en de logistiek van de diverse partijen op één vloer. Belangrijk is de fysieke moeilijkheid van marcheren en tegelijk spelen — iets dat van musici een heel andere discipline vraagt dan een concertzaal. Ook gaan we in op de techniek: geluidsversterking, akoestiek in een evenementenhal en de choreografische precisie die nodig is. Tot slot een stukje geschiedenis: de taptoe vindt zijn oorsprong in het Nederlandse "tap toe" — het signaal om de biertap in garnizoensplaatsen te sluiten — en groeide uit tot een internationale traditie, met de Nationale Taptoe als een van de bekendste voorbeelden in Nederland.

Een Nieuw Seizoen! Lang leve de muziekvereniging! Vuurwerk in Kerkrade

Over de clash in de Concertdivisie Fanfare tussen Nederland en België

Na een korte pauze is Maestro terug met een nieuw seizoen — en we trappen af met terugblik op het WMC in Kerkrade. Eind juli streden de fanfares om de wereldtitel op het WMC in Kerkrade, en de concertdivisie leverde een clash op tussen twee absolute toporkesten: Triple F Collective onder leiding van Frenk Rouschop, en het Belgische Kempenbloei uit Achel onder Ivan Meylemans — al twintig jaar de ongenaakbare kampioen in deze categorie.

In deze aflevering bespreken Sander en Jos in wat er die zondag in Kerkrade gebeurde. Triple F, een gelegenheidscollectief van topmusici uit de Euregio, zette een verpletterend programma neer. Kempenbloei counterde met evenveel bevlogenheid en klasse. Uiteindelijk trok Achel aan het langste eind — maar wie er muzikaal écht het beste orkest neerzette, ligt misschien genuanceerder. We bespreken de rol van de jury, de spanning tussen een 'optimaal samengesteld dreamteam' en een échte muziekvereniging, en waarom die spanning wat ons betreft de kern raakt van waar het op het WMC om zou moeten gaan: amateurmuziek op het hoogste niveau.

In deze aflevering vervolgen we het gesprek met Ab Nieuwdorp. We kijken terug op de afgelopen 70 jaar en proberen te doorgronden waarom politici het maar niet lijken te snappen: waarom wordt de culturele sector in het algemeen, en blaasmuziek in het bijzonder, zo weinig gewaardeerd door zowel rechts (dat je zou verwachten dat het cultuur als onderdeel van Nederlandse identiteit omarmt) als links (van oudsher toch de traditionele pleitbezorger van de culturele sector)?

Ook bespreken we de veranderende rol van de radio ten opzichte van de blaasmuziek: er is juist meer aandacht voor het genre, verspreid over de hele week en minder verzuild dan vroeger. Verder hebben we het over de conservatoria, die wel wakker mogen worden: buitenlandse studenten leveren meer geld op, maar dat is een verkeerde prikkel, terwijl Nederlandse studenten door een ingezakte vooropleiding minder niveau meebrengen. Samen constateren we een schrijnend tekort aan goede dirigenten voor hafa-orkesten, tegenover een overschot aan orkestdirigenten.

Aflevering 15 – met Ab Nieuwdorp (deel 1 van een tweeluik)

Vorige week haalde het onderwerp van deze aflevering het NOS-journaal: van alle studenten die in Nederland worden opgeleid tot uitvoerend musicus komt nog maar 22 procent uit Nederland zelf — twintig jaar geleden was dat 52 procent. In Limburg, met het WMC als internationaal visitekaartje, is het beeld het scherpst: van de masterstudenten uitvoerend musicus aan het Conservatorium Maastricht heeft zo'n 4 procent een Nederlands paspoort, het laagste aandeel van alle Nederlandse conservatoria. Dat zegt niets over de instelling als geheel — de bachelors en de docentenopleiding vertellen een ander verhaal — maar wél alles over wie er doorstroomt naar de top. En bij de 75ste editie van het Wereld Muziek Concours in Kerkrade deed in de jeugddivisie geen enkel Nederlands orkest mee.

De cijfers zijn nieuw, het probleem niet. Wat je hier ziet is een gebroken leerlijn: het pad van eerste muziekles naar een plek op het podium is op te veel plekken onderbroken geraakt. Geen structureel muziekonderwijs op school, versnipperd en duur lesaanbod erbuiten, verdwenen muziekscholen, nauwelijks ruimte voor individuele lessen. Wie er niet vanzelf inrolt, rolt er nooit meer in. In aflevering 4, De Wrange Vruchten van Halbe Zijlstra, zijn we dieper ingegaan op waar die breuk begon — de rekening daarvan wordt nu, vijftien jaar later, gepresenteerd.

Onze gast is Ab Nieuwdorp — tubaïst, opgeleid aan het Utrechts Conservatorium en al jaren de vertrouwde stem van De Klassieken op NPO Klassiek. Juist hij slaat een brug die in Nederland zelden gelegd wordt: die tussen de zaal van het symfonieorkest en de repetitieruimte van de harmonie. In zijn programma's, en als presentator bij onder meer de BUMA Blaasmuziek Awards, behandelt hij “hafabra” niet als iets kleiner of eenvoudiger dan 'serieuze muziek', maar krijgt deze muziek dezelfde credits. Dat perspectief maakt het gesprek scherper: het gebrek aan waardering voor amateurmuziek zit niet alleen in beleid en budgetten, maar ook in hoe we er zelf over praten.

We hebben het over de bezuinigingen — de Raad voor Cultuur rekende uit dat de cultuursector sinds 2005 jaarlijks ruim 500 miljoen euro inlevert — en over België, Luxemburg en Portugal, waar muziekonderwijs wettelijk geregeld is. Maar vooral over de functie die blaasmuziek vervult: verenigingsleven, sociale samenhang, generaties die samen spelen. Precies dat verdwijnt het eerst uit het beleid en het laatst uit de statistieken.

En dan de vraag die ons niet loslaat: zijn er beleidsmakers die werkelijk doorhebben hoe groot dit is? Of blijft het bij welwillend knikken terwijl de leerlijn verder afbrokkelt?

Daarom spelen we met het idee om zelf iets te organiseren — een symposium waar muzikanten, docenten, verenigingen, conservatoria en politiek aan één tafel zitten, niet om nog eens te constateren dat het slecht gaat, maar om te bepalen wat er dan concreet moet gebeuren. 

Binnenkort deel 2 van ons boeiende gesprek met Ab Nieuwdorp

SPECIAL: Wereld Muziek Concours in Kerkrade

De vlaggen hangen uit, de Rodahal gonst en heel blaasmuziekminnend Nederland (en ver daarbuiten) trekt richting Zuid-Limburg: het Wereld Muziek Concours is terug! In deze speciale aflevering duiken Jos en Sander in het mooiste muziekevenement dat de blaasmuzieksector rijk is.

Sinds 1951 komt eens in de vier jaar de absolute wereldtop van harmonieën, fanfares, brassbands, percussie-ensembles en mars- en showbands samen in Kerkrade. Dit jaar is extra bijzonder: de 20e editie valt samen met het 75-jarig jubileum van het WMC, dat van 9 juli tot en met 2 augustus vier weken lang de stad in vuur en vlam zet. 

Wat maakt het WMC zo uniek? Hoe bereid je je als dirigent en orkest voor op zo'n wereldpodium? Wat gebeurt er in die laatste weken voor het betreden van de Rodahal — en wat doet zo'n concours met een vereniging, een regio en een hele sector? Jos en Sander delen hun eigen WMC-herinneringen, kijken vooruit naar deze editie en bespreken waarom Kerkrade deze zomer hét epicentrum van de blaasmuziek is.

Of je nu zelf op het podium staat, in de zaal zit of thuis meeluistert: na deze aflevering wil je maar één ding. Op naar Kerkrade!

Wat maakt muziek waardevol — en hoe zorg je dat het publiek dat ook voelt? In aflevering 13 van Maestro duiken we diep in de wereld van de musicus van vandaag. We hebben het over de kracht van filmmuziek en hoe die zich verhoudt tot symfonische muziek, over de waarde van cultuur in onze samenleving, en waarom ook moderne muziek een eerlijke kans verdient.

Maar het gaat verder dan noten alleen. Want een geweldige uitvoering vraagt ook om ondernemerschap: hoe breng je jouw muzikale product aan de man? Hoe zorg je als musicus dat je publiek niet alleen luistert, maar echt voelt? Van podiumpresentatie tot de bewuste glimlach à la André Rieu — de slimste musici denken actief na over de beleving.

We spreken ook over de relatie tussen dirigent en orkest: een spanningsveld dat gelukkig steeds gezonder wordt. Over ego's die in de weg staan, onzekerheid die zich verschuilt achter autoriteit, en het belang van eerlijkheid op de repetitievloer. En over het feit dat ook de musicus na 30 jaar trouwe dienst zichzelf moet blijven uitdagen.

Tot slot: waarom jij naar concerten moet gaan — ook van je lokale symfonieorkest. En wat een programma als Maestro doet voor de concertpodia in Nederland en Vlaanderen.

Een inspirerend gesprek over muziek, leiderschap en de moed om het beste uit jezelf te halen.

Aflevering 12: Dominic Seldis – deel 2: Over inspirerende dirigenten, interpreteren, Mariss Jansons, Haitink en Franse croissants

In dit tweede deel blikt Dominic Seldis terug op de dirigenten die hem het meest hebben geïnspireerd — met grote namen als Mariss Jansons en Bernard Haitink. Wat maakt een dirigent tot een ware inspiratiebron, en waarin schuilt het verschil tussen iemand die de noten laat klinken en iemand die er werkelijk een interpretatie van maakt? Dominic neemt ons mee in zijn ervaringen met deze meesters: hoe zij muziek lazen, welke keuzes zij maakten en hoe die keuzes het orkest raakten.

Een gesprek over visie, persoonlijkheid, interpretatie en relativiteit — met persoonlijke anekdotes, scherpe observaties en de nodige humor.

Stel je voor: een jongetje in een klein Engels stadje pakt op z'n veertiende de contrabas op. Niemand die daar destijds bij dacht: "Die gaat Nederland veroveren met zijn instrument en Britse humor" Toch gebeurde het.

Dominic Seldis studeerde aan de Royal Academy of Music in Londen en het Mozarteum in Salzburg, om vervolgens een indrukwekkende solocarrière op te bouwen — met speelbeurten op de soundtracks van Harry Potter, James Bond én The English Patient. Niet slecht voor iemand die begon als violist. 

In 2008 werd hij 1e solocontrabassist van het Koninklijk Concertgebouworkest. En alsof dat niet genoeg was, veroverde hij ook nog eens de Nederlandse televisie. Sinds 2012 is hij jurylid van het Nederlandse Maestro, waarvan het zesde seizoen in december 2021 enorme kijkcijfers haalde.

Als contrabassist, dirigent én presentator mist Dominic — de favoriete Engelsman van Nederland — geen enkele gelegenheid om klassieke muziek bij een zo breed mogelijk publiek onder de aandacht te brengen. Altijd met een lach, altijd met een kwinkslag, en altijd met dat ondeugende Britse gevoel voor humor dat je pas doorhebt als je al aan het lachen bent.

In deze aflevering schuift hij aan bij Sander en Jos — en blijkt een onuitputtelijke bron van rijke anekdotes uit een leven vol muziek, podia en avonturen. Het werd zo gezellig dat één aflevering gewoon niet genoeg was. Dit is deel 1 van 3.

Wat vinden professionele dirigenten écht van het tv-programma Maestro? In deze aflevering van Maestro – dé podcast over dirigeren bespreken Sander Teepen en Jos Zegers hét programma dat het vak dirigeren bij een groot publiek op de kaart zet.

Jos geeft eerlijk toe dat hij vroeger absoluut geen fan was — het voelde hem te veel als entertainment en te weinig als een realistische weergave van het dirigentenvak. Maar de editie 2025/2026 heeft daar verandering in gebracht: die wist hem wél te raken, zowel muzikaal als inhoudelijk.

Sander zit er nog dichter op: hij is coach bij het programma en vertelt openhartig over wat zich achter de schermen afspeelt. Hoe worden de kandidaten begeleid? Wat zie je níet op televisie? En hoeveel werk zit er eigenlijk achter die paar minuten op het podium met een symfonieorkest?

Samen leggen Sander en Jos de balans tussen show en ambacht. Wat betekent Maestro voor het vak dirigeren in Nederland? Is het een verrijking voor klassieke muziek, harmonie en fanfare — of toch vooral goede televisie? En wat kunnen amateurorkesten, muziekverenigingen en aankomende dirigenten ervan leren?

Een aflevering met nuance, persoonlijke inzichten en een uniek kijkje achter de schermen van het populairste muziekprogramma op de Nederlandse televisie.