Media van Morgen

Te gast: Marten de Ruiter, oprichter van Spot TV. Een online platform vóór en dóór studerende jongeren in Groningen. Van socialmediavideo’s tot podcast: studenten leren er zelf media maken over thema’s die voor hen belangrijk zijn. Daarnaast produceert Spot TV content in opdracht van betalende klanten. Wat kunnen we leren van dit model? En hoe houd je de balans tussen maatschappelijke impact en geld verdienen?

De redactie van Spot TV bestaat uit studenten van verschillende opleidingen, die samen bepalen wat er op het platform verschijnt. Juist die mix van achtergronden maakt de redactie sterk, zegt Marten. Volgens hem wordt diversiteit op redacties nog te vaak smal gezien: 'Als het over diversiteit gaat, wordt er veel gepraat over man, vrouw of huidskleur. Veel minder over opleidingsniveau. Terwijl er een hele grote groep mbo-ers is, die wat mij betreft ook gewoon studenten zijn die ertoe doen.' 

Spot TV ontstond in eerste instantie om problemen en ervaringen van jongeren bespreekbaar te maken. Toen maatschappelijke organisaties het platform ontdekten als manier om jongeren te bereiken, volgden er ook betaalde opdrachten. Die vormen, naast subsidies, een belangrijke inkomstenbron voor het platform. 

Marten heeft een duidelijke boodschap voor journalistieke redacties die met jongeren werken: geef hen écht eigenaarschap. Wat dat oplevert, hoor je in deze aflevering.

Streekomroep 1Almere wil niet alleen nieuws maken vóór Almeerders, maar vooral ook mét Almeerders. Hun opiniepanel is een belangrijk middel om die betrokkenheid vorm te geven. Zo'n panel helpt om direct contact te hebben met inwoners en om beter te begrijpen wat er leeft in de stad, vertelt redacteur Rachel Barten. Hoe zet je een opiniepanel op en hoe haal je daar de beste verhalen uit?

Onder begeleiding van Petra Klapwijk - die twintig jaar geleden het EenVandaag Opiniepanel opzette - leerde de redactie van 1Almere onder meer hoe je goede vragen opstelt, onderzoeksresultaten analyseert en hier verhalen uit maakt. 

Zo'n panel-vragenlijst samenstellen, is echt een vak apart volgens Rachel: "Bij de gesloten vragen zie je wat mensen vinden, maar in de open antwoorden lees je waarom ze dat vinden. Daar zit vaak de nuance die je nodig hebt voor een goed verhaal." 

De komende tijd ligt de focus op het bereiken van een bredere en diversere groep inwoners. Zo werkte 1Almere voor een onderzoek over de ramadan samen met een lokale moskee, en wordt gekeken naar samenwerking met middelbare scholen voor een onderzoek naar een mogelijk socialmediaverbod voor jongeren. “Almere is jong en heel divers, maar juist die groepen mensen doen niet vaak mee aan dit soort onderzoeken.”

Luister naar de lessen, uitdagingen en successen van 1Almere bij het opzetten van een lokaal opiniepanel en ontdek hoe publieksbetrokkenheid kan leiden tot betere journalistiek.

Deze keer schuift Maartje Sol-van Beuningen aan bij Suse. Als Innovatie Coördinator bij BNNVARA onderzoekt ze samen met haar collega´s de media van de toekomst. Een van de vragen waar ze zich mee bezighouden is: hoe blijf je als journalistieke organisatie in gesprek met je publiek in een internet dat steeds meer draait om online gemeenschappen?

Om daar antwoord op te vinden, experimenteert BNNVARA met participatieve journalistiek op Reddit. Op dit online discussieplatform deelt de omroep niet alleen content van journalistieke titels als BOOS, Zembla, De Rode Draad, De Marker en Vroege Vogels, maar gaat ze ook actief in gesprek met gebruikers. Die worden uitgenodigd om mee te praten, vragen te stellen, feedback te geven en tips aan te dragen voor nieuwe verhalen.

‘Reddit is een platform waarop wij een gesprek kunnen voeren, dat we op dit moment niet terugzien op andere platformen,’ vertelt Maartje. ‘De commentsecties van YouTube, Instagram en TikTok zijn niet gemaakt voor de soort discussies die op Reddit wel mogelijk zijn.’

Voordat het experiment van start ging, nam het innovatieteam de tijd om het platform en de cultuur van Reddit te leren kennen. Daarna ontwikkelden verschillende redacties content speciaal voor Reddit, zoals AMA's (Ask Me Anything-sessies), explainers en oproepen om ervaringen te delen.

Wat levert deze vorm van publieksbetrokkenheid op? Hoe gaan redacties om met directe feedback van gebruikers? En welke lessen kunnen andere journalistieke organisaties trekken uit dit experiment?

‘Kun jij EW digitaal een eigen karakter geven?’ Met die vraag werd Gandor Bronkhorst aangehaakt bij EW Magazine. Als Hoofd Online Strategie werkt hij aan de digitale transitie van het blad en houdt hij zich bezig met een centrale uitdaging: hoe maak je een sterke printtitel ook online relevant?

Al snel zag hij enorme kansen om EW digitaal verder uit te bouwen. Juist het samenspel met de nieuwe uitgeverij Roularta en de nieuwe hoofdredacteur Hella Hueck sprak hem aan: ‘Ik had vrij snel door dat als EW deze vernieuwing wilde doormaken, nieuw leiderschap daarbij ook belangrijk was.’

Tijdens zijn eerste honderd dagen stond observeren en luisteren centraal. Hij schoof aan bij redactievergaderingen, analyseerde data en sprak uitgebreid met medewerkers om de organisatie van binnenuit te leren kennen. Op basis daarvan ontwikkelde hij een scherpe visie op de digitale toekomst van EW, waarin lezersdata een belangrijke rol spelen.

Een van de keuzes die daaruit voortkwam, is de vernieuwde focus op de EW-nieuwsbrief. Via dat kanaal bereikt de redactie betrokken lezers die bewust kiezen voor de journalistiek van EW en mogelijk kunnen doorgroeien naar een betaald abonnement.

‘Ik denk dat iedereen die gaat digitaliseren, eerst wordt overrompeld door alle mogelijkheden,’ zegt Gandor. ‘Juist daarom is het ook belangrijk om te bepalen wat je níét doet.’ Dat betekent soms ook afscheid nemen van werkwijzen die al tien of vijftien jaar bestaan.

Benieuwd welke keuzes EW nog meer maakte om digitaal sterker te worden? Luister dan naar de aflevering.

Toen Fatima Warsame een paar jaar geleden bij RTL Nieuws begon, zag ze direct een grote kans: jongeren werden via sociale media nog nauwelijks bereikt. Met ervaring uit eerdere functies op zak, zette ze samen met een collega de TikTok-redactie op. Daar kregen ze de ruimte om te experimenteren met verticale video's en nieuwe vormen van storytelling.

Stagiairs zijn op de redactie onmisbaar en worden als volwaardige sparringpartners ingezet. De video's worden dus voor én door jongeren gemaakt: 'Ik denk dat het juist heel goed is om jongeren te hebben waar je van kunt leren. Stagiairs zijn essentieel voor ons, op een andere manier dan productiviteit.'

In de afgelopen jaren ontdekte Fatima wat wel en niet werkt op platforms als TikTok: hoe trek je aandacht en hoe houd je die vast? Hoe vertel je een nieuwsverhaal in een paar seconden, zonder de journalistieke inhoud te verliezen? Maar ook: welke rol heeft de journalistiek eigenlijk in tijden waarin sociale media vol staan met nepvideo's? In deze aflevering gaat ze daarover in gesprek met presentator Suse van Kleef.

Media van Morgen: dé podcast over journalistieke innovatie. In iedere aflevering gaat Suse van Kleef in gesprek met een vernieuwer uit de mediasector. In deze aflevering: Casper Wolfert, product owner bij De Correspondent.

Als product owner houdt Casper zich bezig met een vraag waar veel journalistieke organisaties mee worstelen: hoe bouw je een sterke relatie op met je publiek? En dat zonder afhankelijk te worden van grote (sociale) mediaplatformen?

De Correspondent bereikt via Spotify een groot publiek met hun podcasts en luisterverhalen. Dat levert veel bereik op, maar brengt ook een dilemma met zich mee. 'Op ons eigen platform leggen we uit waar we voor staan en hoe we journalistiek maken. Ook hebben we daar verschillende manieren om mensen te overtuigen lid te worden. Dat mis je als iemand alleen binnen Spotify blijft,' vertelt Casper.

Daarom ging De Correspondent op zoek naar een manier om Spotify-luisteraars sterker aan het merk te binden. Een experiment met premium content achter een slotje bleek niet alleen een manier om nieuwe leden aan te trekken, maar leverde ook waardevolle inzichten op over gebruikersgedrag én innovatie: 'Mensen uit je omgeving schuif je een telefoon onder hun neus. "Probeer maar eens op een slotje te klikken en te kijken wat er dan gebeurt". Als je ze heel moeilijk ziet kijken, dan ga je doorvragen en probeer je die frustratie op te lossen.' Nieuwe dingen ontwikkelen hoéft dus niet altijd veel geld te kosten, is de conclusie.

Benieuwd hoe het experiment op Spotify eruitziet en wat De Correspondent nog meer doet met publieksbehoeften? Luister nu de aflevering.

In deze eerste aflevering van seizoen 3: Helene van Santen. Na jaren in de bladenwereld maakte Helene van Santen de overstap naar podcast. Ze werkt als directeur bij het podcastproductiehuis Dag en Nacht, onder de paraplu van Podimo. De podcastwereld ontwikkelt zich razendsnel en podcasts duiken op veel plekken op. Hoe blijft Podimo hierin vernieuwen? En hoe zorg je dat er ook geld mee te verdienen valt?

Dag en Nacht maakt uiteenlopende podcasts, van populaire chatcasts als De Stijn, Tobi en Jeppe Show tot verhalende journalistieke series als De Zeven Levens van Betty. Zo'n succesvolle podcast komt niet zomaar uit de lucht vallen. Helene geeft ons een kijkje achter de schermen: van pitch en pilot tot communitybuilding met live events en de keuze voor een verdienmodel.

Waar valt er nog winst te behalen voor Podimo? 'Het interessante van de podcastwereld is dat jongeren veel luisteren. We proberen daarom juist een oudere doelgroep te trekken. Dat is een van de redenen waarom we de podcast Goede Smaak met Janny van der Heijden hebben ontwikkeld.'

Elke aflevering gaat Suse van Kleef in gesprek met een vernieuwer uit de mediasector. Want hoe doe je dat eigenlijk, de journalistiek innoveren?

We nemen onder andere een kijkje achter de schermen bij BNNVARA, De Correspondent, Podimo en RTL Nieuws. Wat doen zij om hun publiek beter te bereiken, nieuwe vormen van journalistiek te ontwikkelen of hun verdienmodel te verbeteren? Luister mee naar hun zoektocht, mislukkingen en successen.

Deze podcast wordt gemaakt door het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek.

In de laatste aflevering van Media van Morgen van dit seizoen is Rutger Verhoeven te gast. Hij is medeoprichter van smartocto: een softwaretool die redacties helpt om meer inzicht te krijgen in de data achter hun publicaties. Want als je die data goed kent, kun je je publiek nog beter bedienen, is de gedachte achter de tool. Op die data baseert smartocto tips voor de redactie: bijvoorbeeld manieren om hun verhalen relevanter te maken en beter aan te sluiten bij de behoeften van hun publiek.

Tijdens het ontwikkelen van de tool, leerden ze een heleboel. Rutger: ‘Hoe je zo’n systeem op moet zetten, wist ik helemaal niet. Ik had alleen een idee en samen hebben we een plan gemaakt. Dat hebben we in een PowerPoint presentatie van acht slides gestopt. En daarmee zijn we gewoon bij mensen aan gaan kloppen.’

Hoe begin je een start-up in de journalistiek? En hoe zet je data in om journalistieke producties aan te laten sluiten op je publiek? Je hoort het in deze laatste aflevering van Media van Morgen: de podcast, seizoen 2!

In deze aflevering: Katarina Schul, onderzoekjournalist bij debat- en cultuurcentrum De Balie. Suse praat met haar over live journalism: een mix tussen theater en journalistiek.

Met een team van vier collega’s duikt Katarina elk half jaar in een onderbelichte kwestie die speelt in Amsterdam. Ze publiceren daarover artikelen in o.a. NRC en MUG Magazine en maken reportages voor AT5. Vanaf het begin ze nemen het publiek mee in hun onderzoek: van de eerste bijeenkomst – een open redactievergadering waar burgers en politici elkaar ontmoeten – tot de afsluitende theatervoorstelling, die samen met een theatermaker wordt ontwikkeld op basis van de bevindingen uit het onderzoek.

Bij De Balie live journalism staat de ontmoeting centraal. Katarina: 'Je kan het verhaal in de krant lezen in twee seconden en dan leg je het weer weg en ga je door met je dag. Hier zorgen we ervoor dat je samen in de zaal zit, het samen meemaakt en daarna het liefst aan de bar nog even napraat.'

Hoe brengen ze journalistiek tot leven op het podium en betrekken ze hun publiek erbij?