Memoria Oblita / Unutulmuş Bellek

Platon’un Kurgusal Kıtası: Atlantis

Felsefi Düşünce Deneyinden Küresel Bir Efsaneye

MÖ 360'ta bir Atinalı filozof, hiç var olmamış bir imparatorluğu o kadar ayrıntılı anlattı ki, iki bin dört yüz yıldır insanlık onu aramaya devam ediyor. Peki Platon bunu yaparak tarihi mi kaydetti, yoksa kendi çağına bir ahlak dersi mi verdi?

Atlantis'in gerçek hikâyesi Memoria Oblita'da!

AKADEMİK KAYNAKÇA

Platon ve Klasik Filoloji

• Platon. Timaios ve Kritias (Birincil Metinler).

• Vidal-Naquet, P. (1964). Athènes et l'Atlantide: Structure et signification d'un mythe platonicien. Revue des Études Grecques, 77(366–368), 420–444.

• Vidal-Naquet, P. (2007). The Atlantis Story: A Short History of Plato's Myth (çev. J. Lloyd). University of Exeter Press.

• Gill, C. (2017). Plato's Atlantis Story: Text, Translation and Commentary. Liverpool University Press.

• Proclus. Commentary on Plato's Timaeus (Antik Metin).

Minos Hipotezi ve Arkeolojik Bulgular

• Marinatos, S. (1939). The volcanic destruction of Minoan Crete. Antiquity, 13(52), 425–439.

• Friedrich, W. L., & McBirney, A. R. (2000). Fire in the Sea: The Santorini Volcano — Natural History and the Legend of Atlantis. Cambridge University Press.

• Driessen, J., & Macdonald, C. F. (1997). The Troubled Island: Minoan Crete Before and After the Santorini Eruption.

Roma'nın Son Pagan Tanrısı: Sol Invictus Roma'nın en karanlık yüzyılında, parçalanan bir imparatorluğu tek bir ışık etrafında toplama girişimi... İmparator Aurelianus'un "Yenilmez Güneş"i devletin resmî kültü ilan edişinden, Konstantin'in sikkelerinde onlarca yıl yaşamaya devam eden bu inancın izine, Vatikan'daki gizli bir mozaiğe kadar uzanan bir yolculuk.

Bir tanrı gerçekten yok olabilir mi, yoksa yalnızca başka bir biçimde mi yaşamaya devam eder?

Memoria Oblita, yeni bölümüyle yayında!

Okuma Önerileri ve Kaynakça:

 Gaston H. Halsberghe, *The Cult of Sol Invictus*, Leiden: Brill, 1972.

   Steven E. Hijmans, *Sol: The Sun in the Art and Religions of Rome*, doktora tezi, University of Groningen, 2009.

Steven E. Hijmans, "The Sun which did not rise in the East: The Cult of Sol Invictus in the Light of Non-Literary Evidence", *Babesch 71* (1996).

Michele R. Salzman, *On Roman Time: The Codex-Calendar of 354 and the Rhythms of Urban Life in Late Antiquity*, Berkeley: University of California Press, 1990.

Alan Watson, *Aurelian and the Third Century*, London: Routledge, 1999.

Jonathan Bardill, *Constantine, Divine Emperor of the Christian Golden Age*, Cambridge: Cambridge University Press, 2012.

Antik kaynaklar: Zosimus, *Historia Nova*; *Historia Augusta*, "Vita Aureliani"; 354 Kronografı (Filocalus Takvimi).

Flower, R. (2012). Visions of Constantine. Journal of Roman Studies, 102, 287–305. 

https://doi.org/10.1017/S0075435812000068

Weiss, P. (2003). The vision of Constantine. Journal of Roman Archaeology, 16, 237–259. 

https://doi.org/10.1017/S1047759400013088

Van Dam, R. (2011). Remembering Constantine at the Milvian Bridge. Cambridge University Press.

Eusebius of Caesarea. Vita Constantini (birincil kaynak).

Lactantius. De Mortibus Persecutorum (birincil kaynak).

Vatican Museums. (t.y.). Hall of Constantine [Müze belgeleme sayfası, Stanze di Raffaello]. 

https://vatican.museum/the-museum/raphaels-rooms/hall-of-constantine

Memoria Oblita’nın yeni bölümünde, antik dünyanın en görkemli fakat bir o kadar da "tehlikeli" bulunmuş metinlerinden birine; kanondan dışlanarak yüzyıllarca unutturulmaya çalışılan Enok’un Kitabı’na odaklanıyoruz.

Kozmik düzenin bozulmasına, meleklerin yeryüzüne indirdiği yasak bilgilere ve bu radikal metnin erken dönem teoloji dünyasında yarattığı sarsıntıya dair tarihsel bir hafıza kazısı sizleri bekliyor.

Kaynakça

·       Black, Matthew. (1985). The Book of Enoch or 1 Enoch: A New English Edition withCommentary and Textual Notes. Leiden: E.J. Brill.

·       Charlesworth, James H. (Ed.). (1983). The Old Testament Pseudepigrapha: Volume 1,Apocalyptic Literature and Testaments. Doubleday.

·       Collins, John J. (1998). The Apocalyptic Imagination: An Introduction to Jewish ApocalypticLiterature. Grand Rapids: Eerdmans.

·       Knibb, Michael A. (1978). The Ethiopic Book of Enoch: A New Edition in the Light of theAramaic Dead Sea Fragments. Oxford: Clarendon Press.

·       Nickelsburg, George W. E. (2001). 1 Enoch 1: A Commentary on the Book of 1 Enoch, Chapters 1–36;81–108. Minneapolis: Fortress Press.

·       VanderKam, James C. (1995). Enoch: A Man for All Generations. Columbia: Universityof South Carolina Press.

Önündeki parşömene hiç görmediği bir mantikoru çizen on üçüncü yüzyıl keşişi, saf bir hayalperest miydi yoksa doğanın gizli şifrelerini mi çözüyordu?

Memoria Oblita’nın bu bölümünde, ortaçağ insanının dünyayı anlamlandırma kılavuzu olan el yazmalarına, yani bestiyerlere uzanıyoruz. Göğsünü yaran pelikanlardan, masum fillere pusu kuran ejderhalara ve kutsal kitapların kenarlarında salyangozlarla savaşan şövalyelere... Doğanın teolojik bir vaaza dönüştüğü bu büyüleyici dünyaya adım atıyoruz.

Bölümde Anılan Kaynaklar:

Physiologus (MS ~2. yy)

Plinius, Naturalis Historia

Sevillalı İsidorus, Etymologiae

Lilian Randall'ın marjinalya kataloglarıve salyangoz-şövalye makalesi

Michael Camille, Image on the Edge (1992)

Willene Clark'ın bestiyer çalışmaları

Conrad Gessner, Historia Animalium

Memoria Oblita’nın bu bölümünde, insanlığın gecenin karanlığında saklanan en eski sırrının peşine düşüyoruz: Rüyaların kadim tarihine. Ve tabii, bir de Freud bahsi... Keyifle dinlemenizi dileriz.

Okuma Önerilerimiz:

•  A. Leo Oppenheim – The Interpretation of Dreamsin the Ancient Near East
•  Kaspar K. Riemschneider – Hitit Rüya Metinleri Çalışmaları 
• C. Kerényi – Asklepios: Archetypal Imageof the Physician’s Existence
•  E. R. Dodds – Yunanlılar ve Akıldışı (TheGreeks and the Irrational)
•  Sigmund Freud – Rüyaların Yorumu (DieTraumdeutung)

Bu bölümde zamansız efsanelerin peşine düşüp İlyada ve Odisseia’nın arkasındaki o dâhice mimariyi inceliyoruz.

Okuma Önerilerimiz:

• İlyada ve Odisseia – Homeros (Çeviri: Azra Erhat - A. Kadir, Can Yayınları)
• Joachim Latacz – Homeros: Batı'nın İlk Ozanı (Homer Kitabevi, 2001)
• Irene de Jong – Narrators and Focalizers: The Presentation of the Story in the Iliad (Amsterdam, 1987)
• Deborah Beck – Narratology and Linguistics: An Interdisciplinary Perspective on Homeric Speech Representation (TAPA, 2008)
• Milman Parry – The Making of Homeric Verse (Oxford University Press)

"Memoria Oblita - Unutulmuş Bellek" podcast serisinin ilk bölümünde ortaçağdan üç mistik kadının öyküsü var: Hildegard von Bingen, Julian of Norwich ve Margery Kempe. Birbirlerini tanımıyorlardı. Farklı ülkelerde, farklı yüzyıllarda yaşadılar. Ama hepsinin ortak bir şeyi vardı: susturulmak yerine yazdılar...

Bu bölümde bahsedilen eserler ve akademik kaynaklar:

Birincil kaynaklar:Hildegard von Bingen — Scivias (1151)Julian of Norwich — Revelations of Divine Love (yak. 1393)Margery Kempe — The Book of Margery Kempe (yak. 1436)

Akademik okuma:Barbara Newman — Sister of Wisdom: St. Hildegard's Theology of the Feminine (University of California Press, 1987)Grace Jantzen — Julian of Norwich: Mystic and Theologian (Paulist Press, 2000)Clarissa Atkinson — Mystic and Pilgrim: The Book and the World of Margery Kempe (Cornell University Press, 1983)