Dört şey bedeni kuvvetlendirir: 1. Et yemek. 2. Güzel kokular sürünmek. 3. Cinsî münasebette bulunmadan yıkanmak. 4. Keten elbise giymek. Dört şey bedeni zayıflatır: 1. Fazla cinsî münasebette bulunmak. 2. Fazla düşünmek. 3. Aç karnına çok su içmek. 4. Çok ekşi yemek. Dört şey gözün nûrunu azaltır: 1. Pisliğe bakmak. 2. Asılmış insanın ölüsüne bakmak. 3. Kadının fercine bakmak. 4. Otururken arkasını kıbleye çevirmek. Dört türlü uyuma şekli vardır: 1. Sırtüstü uyumak; peygamberler uykusudur. Onlar, göklere bakarak bunların yaratılışı üzerine düşünürler. 2. Sağ omuz üzerine yatmak, âlimler ve âbidlerin uykusudur. 3. Sol omuz üzerine yatmak, padişahların uykusudur. Hazmı kolaylaştırır. 4. Yüzüstü yatmak, bu da şeytanlar uykusudur. Dört şey aklı çoğaltır: 1. Fazla ve lüzumsuz konuşmamak. 2. Misvâk kullanmak. 3. Sâlihlerle berâber olmak 4. Âlimler ile düşüp kalkmak. Dört şey ibâdet sayılır: 1. Dâima abdestli gezmek. 2. Çok secde etmek. 3. Camilere devam etmek. 4. Çokça Kur’ân okumak. (İmâm Gazâli, İhyâ-u Ulûmi’d-din, c.2, s.53) BUNLARI BİLİYOR MUYDUNUZ? İslâm’ın sünnetlerinden biri de herkesin içinde hiç kimseyi yüzüne karşı ayıplamamak, gücendirmemek, azarlamamaktır. Zîra Resûlullâh (s.a.v.) bu gibi hallerde: “Bu insanların hâli nedir, niye böyle yapıyorlar!” buyururdu. Yine bir hadîs-i şerîfte: “Tevbe ettiği halde bir günâh işleyen müslümânı daha önce işlediği günâhtan ötürü kötüleyen kimse, aynı hatâya düşmeden ölmez” (Tirmizî) buyurulmuştur.

Selef-i Sâlihîn (r.âleyh) sükût etmeyi ve dinlemeyi konuşmaktan üstün tutarlardı. İnsanlar arasında meşhur olmamayı, ismi ve resmi bilinmemeyi, ismi her yerde duyulmaktan, meşhur olmaktan şerefli sayarlardı. Birisinin sorusuna bir kardeşinin fetvâ vererek kâfi gelmesini temenni ederlerdi. Hz. Ömer (r.a.) çok kere Bedir ehlini toplar, onlarla meşveret eder, bir hâdise karşısında yalnız kendi görüşü ile hüküm vermezdi. Selefden hiçbiri, dinde önemli mes’eleler dışında fetvâ vermezdi. Kapalı, önemsiz konulara hiç dokunmazlardı. Fetvâ vermekle büyüklük, başkanlık, herkesin hürmetini kazânmak, kalblerine girmek, menfaat elde etmek, mevki kapmak gibi bir fikirleri yoktu. Onların bütün çalışmaları Allâhü Teâlâ’nın rızâsını kazânmak, kelimetullâhı yükseltmek, dînine yardım etmek ve gelecek nesillere emâneti iletmek idi. Her sınıf insan ile onların akıllarının erdiği, zihinlerinin idrâk ettiği şekilde konuşmak Efendimiz (s.a.v.)’in sünnetidir. Nitekim, “İnsanlarla akılları miktarınca konuş” denilmiştir. Âlimin, hakîkati hakkıyle anlatması lâzımdır. Karşısındakinin anlıyacağı gibi anlatamazsa inatçı bunu hemen yalanlar, zekî olmayan da gevşeklik gösterir veya yanlış anlar. O zaman büyük bir fitne meydana gelmiş olur. Bu sebeble âlim karşısındakilere, onların akıllarında kalacak şekilde ve mühim şeyleri anlatmalıdır. A’raf sûresinde: “Habîbim, sen kolay yolu tut” buyurulmuştur. Dinî bilgileri, ahkâmı duyduğu şekilde arttırmadan ve azaltmadan bildirmelidir. Zîra bu dînî bilgiler Allâhü Teâlâ’dan indirilmiş vahiylerin naklidir. Bir kimsenin ilimdeki hiyâneti, maldaki hiyânetinden daha kötüdür. İyice bilmediği şeyleri de söylememelidir. Sahîh olup olmadığını iyice incelemeden hattâ tahmin ile, zan ile öğrenmediği duymadığı bilgiler üzerinde konuşan hesapsız Cehennem’e girer. (Seyyid Alizâde, Şir’atü’l İslâm)

Sahabe, müslüman olup, Resûlullâh (s.a.v.) ile arkadaşlık eden veya kısa da olsa, onu gören veya onu görüp imân üzere ölen kimsedir. Ehl-i Sünnet uleması, istisnasız bütün Ashâb (r.a.e.)’in adalet ve sadakâtine ittifâk etmiştir. Çünkü, Cenâb-ı Hâkk Kur’ân-ı Kerîm’in bir çok âyetinde Resulullah (s.a.v.)’in Ashâbı’nı övmüştür : “Ey Resûlüm! İyiliği emreder, fenalıktan alıkorsunuz ve Allâh’a imânınızda devam edersiniz.” (Al-i İmran s. 110) Bu âyetin açık delâletinden de anlaşılacağı üzere, Ashâb-ı Kiram’ın bu ümmetin en iyileri ve en hayırlıları olmasında şüphe yoktur. Çünkü bu ümmeti hayırlı kılan ve ona şeref bahşeden Resûlullâh (s.a.v)’dir. Onlar Resûlullâh (s.a.v.)’in huzurunda bulunmanın ve bizzat ondan terbiye almanın nuru ile nurlanmanın ve yüce dinine her şeylerini fedâ etmenin şerefine nail olmuş bahtiyar insanlardır. O (s.a.v.)’in sohbetinde bulunup, yüce İslâm dininin hakimiyeti için fedakarlıkların en güzelini gerçekleştiren Sahabe-i Kiram’ı sevmek gerekir. İslâm’ın pek çok hükmü onların gayretleriyle bizlere ulaşmıştır. “Ey müminler, böylece sizi seçkin ve şerefli bir ümmet kıldık ki, bütün insanlar üzerine adalet örneği ve hak şahidleri olasınız, peygamberler de sizin üzerinizde şahid olsun.” (Bakara s. 143) Resûlullâh (s.a.v.)’in mübarek dudaklarından çıkan bu âyete, Ashâb-ı Kiram’a muhatap olmuşlar. Cenâb-ı Hâkk, onların adil ve doğru şehâdet edeceklerini bildiği içindir ki, kıyâmet gününe kadar, onları diğer ümmetler üzerine şahid kılmıştır. Resûlullâh (s.a.v.) buyurmuşlardır ki: “Ümmetimin en hayırlıları, bana arkadaş kılınanlardır. Sonra onlardan sonra gelenler ve onlardan sonra gelenler ve onlardan sonra gelenlerdir.” (Müslim) “Sakın Ashâb’ıma küfür (hakaret) etmeyin. Sizden biriniz, Uhud dağı kadar altın sadaka olarak verse bile, bu sadakanız, Ashâb’dan birisinin iki veya üç hurma sadakasına erişemez. Hatta bunun yarısına da ulaşamaz.” (Buhari) Ashâb-ı Kiram (r.a.e.) hakkında toplu veya teker teker övücü hadislerin tamamını zikretmemize imkân yoktur. Ancak şu bilinmelidir ki, Ashâb (r.a.e.)’e dil uzatmamak, onları hedef almamak, onları sevmek ve tazimle anmak gereklidir.  (Mehmet Çağlayan, Ehl-i Sünnet ve Akaidi, s.157-160)

XIV. yüzyıl başlarında Anadolu Türk hekimliğinin hiç kuşkusuz en büyük ismi Hacı Paşa veya asıl ismiyle Celalettin Hızır’dır. İlk ve temel eğitimini Konya’da yapıp medrese mezunu olduktan sonra ilim tahsili için Mısır’a girmiş ve Kahire’de Kalavun hastanesinde hekim olarak çalışmıştır. Birgi’de vefât etmiştir. Hacı Paşa son derece hareketli bir dönemde yaşamış, başarılı bir fikir adamı ve büyük bir hekim olarak uzun süre etkisini sürdürmüştür. İslâm bilim ve düşüncesini son parlak döneminde yaşamış ve İslâm bilim ve düşüncesine yeni bir soluk getiren bilim adamlarından biridir. Tıbba dair eserlerinin başında şüphesiz kaleme aldığı “Şifaü’l-eskâm” ve “Devaü’l-âlâm” adındaki Arapça eseri gelir. Bu eserdeki en belirgin nitelik, verdiği bilgilerin açık ve kesin ifadelerle kurulmasıdır. Bu eserde zatürre (pnömoni) bahsinde bu hastalığın klinik arazı pek güzel tarif olunmuştur. Bir diğer eseri Kitabü’t-ta’lim’de hekimlerin kıyafetinin düzgün olmasından ve hastaya karşı davranışlarından, sanatın icrası esnasında riâyet edilmesi lazım gelen bazı ahlaki konulardan bahsetmiştir. Bu yönü ile Hacı Paşa, Razî’den beri gelişen deontoloji ve tıbbi ahlak kavramının sürekliliğini temsil etmektedir. Hacı Paşa’nın Arapça eserleri arasında Kitabü’s-saade ve’l-ikbal’de soğuk, rutubet ve kuruluğun sağlığa etkisiyle başlayan kitap, nabız ve idrarı ve idrarın çeşitli hastalıklarda aldığı nitelikleri anlatır. Anadolu Türk hekimliği açısından önemli bir eserdir. Hacı Paşa ile Osmanlı hekimliğinde klasik dengeler sistemi yani kâinatın dört unsuru olan hava, su, toprak ve ateşin dengesini temel alan Hılt dengesi belirlenmektedir. (Prof. Dr. Aykut Kazâncıgil, Osmanlı’da Bilim ve Teknoloji, s.93-95)

Yakın tarihimize damga vuran gençlik teşkilatı Milli Türk Talebe Birliği’nde 1971’de başlayan dönemde kurumsal/kitlesel faaliyetler yanında kişisel gelişime de çok önem verilmiş; “İslâm’ı öğren, yaşa; öğret, yaşat” düsturu hayata geçirilmeye çalışılmıştır. Günümüzde ülkemizin yönetiminde ve önemli görevlerdeki pek çok kişi Milli Türk Talebe Birliği çatısı altında İslâmî değerleri, teşkilatçılığı, birlik ve bareberliğin getireceği neticeleri öğrenmiş ve meyvesini toplamıştır. MTTB’nin Bozkurt olan amblemi 1976 yılında kitap (Kur’an) ile değiştirilmiştir. 1971-80 arası dönemde Fetih Mitingleri düzenlenmiş, Ayasofya’da defalarca namaz kılınmıştır. 56. Dönem Faaliyet Raporundan: -13 Mayıs 1977 Cuma günü 500 kadar, 26 Mayıs 1977 Perşembe günü 1000’i aşkın MTTB’li genç Ayasofya’da namaz kıldı. Namazın, basında akisleri büyük oldu. Milli Türk Talebe Birliği, 80’lere gelindiğinde, “MTTB vagon olamaz, lokomotiftir” anlayışını tamamen yerleştirmiş, Türkiye çapında 250 civarı şubesi bulunan, Necip Fazıl’ın deyimiyle “madde ve manaya hâkim”, gönüllere girmiş kitlesel bir gençlik hareketi hâline gelmiştir. Nihayet 12 Eylül 1980’de yönetime el koyan askerî yönetim tarafından Milli Türk Talebe Birliği’nin faaliyetleri durdurulmuştur. Hatta 1980 darbesinin yapılmasının örtülü ancak temel sebebinin MTTB’nin önlenemez yükselişinin önüne geçmek olduğu bilinmektedir. Ancak bu ocak hiçbir zaman söndürülememiş, küllense de için için yanmaya devam etmiştir. Nitekim 80 ihtilâlinde MTTB kapatıldıktan sonra tüzüğü gereği, bütün mevcudiyeti ve misyonu MTTB’nin yan kuruluşu olarak 1971 yılında Muhterem Ömer Öztürk tarafından kurulan Fatih Gençlik Vakfı’na devredilmiş, böylece gençliği yetiştirmeye yönelik faaliyetler her şartta aralıksız sürmüştür. Fatih Gençlik Vakfı faaliyetlerini aynı çizgide devam ettirmektedir. (Detaylı bilgi: www.mttb.com.tr; www.fgv.org.tr)

Erkeklerin hanımları üzerinde hakları olduğu gibi, hanımların da erkekleri üzerinde hakları vardır. Erkeklerin bu hakları gözetmeleri lâzımdır. Hanımı ile güzel huylu, güler yüzlü olmalıdır. Allâhü Teâlâ: “Onlarla iyi hayat sürün” (Nisâ s. 19) buyuruyor. Keşşaf ve Beyân tefsirinde diyor ki: Resûlullâh (s.a.v.) Ebûbekr-i Sıddîk (r.a.)’e: “Ey Ebâ Bekir, erkek, hanımının yüzüne güler yüzle bakarsa, defterine bir köle âzâd etmiş sevâbı yazılır, tebessüm ederse hac ve umre sevâbı yazılır. Kucaklar sever ve öperse, sıddîklık sevâbı da yazılır. Eğer o hususî işi yaparsa, ikisi de mağfiret olunur. Günâhları çok olsa da” buyurdu. Ayrıca dışarı işlerini ona yaptırmamalı, yabancı erkeklerin görmesinden onu korumalıdır. Yoksa vâki’ olacak fesâdın günâhı, kocasına olur. Resûlullâh (s.a.v.) ev işlerini Hz. Fâtıma (r.anhâ)’ya, dışarı işlerini Hz. Alî (r.a.)’e vermişti. Buyurdu ki: “Hanımının evde oturması için, işlerini, ihtiyaçlarını gören, hanımını yabancı erkeklerin görmesinden koruyan, ümmet-i Muhammed (s.a.v.)’in düşmana esir düşenlerini satın almış, âzâd etmiş gibidir.” Şerîatın ilim ve edeblerini ona öğretmeli, onun bilmesi ve yapması gereken farzları, vâcibleri, namaz, oruç ve diğerlerini öğretmelidir. Resûlullâh (s.a.v.) buyurdu ki: “Kıyâmette en şiddetli azâb, hanımını câhil bırakıp, ona din bilgilerini öğretmeyenedir.” Diğer bir hadîs-i şerîfte: “Sizden herbiriniz çoban gibidir ve herbiriniz emriniz altındakilerden sorumlusunuz” buyuruldu. Hanımına helâl yedirmeli, helâl elbise giydirmelidir. Resûlullâh (s.a.v.): “Haramdan hâsıl olan ete, ateş daha uygundur” buyurdu. Nafakasını kısmamalıdır. Hanımının sıkıntı ve huysuzluklarına katlanmalı, sevâba kavuşmalıdır. Enes bin Mâlik (r.a.)’in rivayeti ile bildirilen hadîs-i şerîfte: “Hanımını haksız olarak dövenin, ben ki Muhammed’im, kıyâmette hasmı ben olurum. Hanımını dövme; hanımını döven, Allâhü Teâlâ’ya ve Resûlü’ne âsî olur” buyuruldu. (Muhammed Rebhami, Riyâd’ün-Nâsihîn, s.300)

Abdullah b. Mübarek (r.âleyh), kölesi satış yaparken Peygamber (s.a.v.)’e salâvat getirirse, o gelirinden yemez ve: “Sen, Peygamber (s.a.v.)’e salâvat getirerek malı övdün, müşteri tavlamak için salâvat getirdin; sakın böyle yapma! Müşteriye malının ucuz olduğunu veya güzel olduğunu söyleme, malı önüne koy, sesini çıkarmadan sat!” diye öğüt verirmiş. Bir keresinde Fudayl b. Iyâz (r.âleyh) çocuklarına ekmek almak için çarşıya çıkar, ekmekçinin ekmeği satarken “Sübhânallâh, Lâ ilâhe illallâh” diye tesbih ve tehlil getirdiğini, Peygamber (s.a.v.)’e salâvat okuduğunu görünce Fudayl (r.âleyh) o adamdan ekmek almaktan vazgeçer, kendisi ve çocukları o gün aç yatarlar. Ertesi gün çarşıya çıktığında sessiz sessiz ekmek satan birini görünce ondan ekmek alır. Kendisine: “Ebû Ali, bu hassasiyet pek basit bir şey!” dediklerinde şöyle mukâbelede bulunur: “Sizlerin, pek basit gördüğünüz bu şeyin, beni cehenneme götüreceğinden endişe duyuyorum.” Yunus b. Ubeyd (r.âleyh) hırka ve aba satardı. Havanın bulutlu olduğu gün ne satış yapar ne de çarşıya çıkardı. Kendisine bu tutumunun nedeni sorulduğunda şu açıklamayı yapardı: “Çünkü müşteri kusurlu bir malı, bulutsuz havada güzel görebilir.” (İmâm Şa’rânî, Tenbihü’l-Muğterrin Tercümesi, s.305-306) ASHÂB-I KİRÂM (R.A.E.)’İN ABDESTLERİ NASILDI? Hz. Osman (r.a.)’in azatlısı Humrân b. Ebân, onu abdest alırken gördüğünü ifade ederek şöyle anlatmaktadır: “Önce bir kap su istedi ve ellerine üç defa su döküp onları yıkadı. Sonra sağ eliyle kaba daldırarak aldığı su ile ağzını çalkaladı, burnuna su verip dışarı attı, sonra üç defa yüzünü yıkadı. Sonra dirseklere kadar üç defa kollarını yıkadı, sonra başını mesh etti, sonra ayaklarını topuklarına kadar üçer defa yıkadı. Ondan sonra da Hz. Peygamber (s.a.v.)’in şu hadisini nakletti: “Kim benim abdest aldığım gibi abdest alır da kendisini tamamen Allâh (c.c.)’a vererek iki rekât namaz kılarsa, Allâh onun geçmiş günâhlarını affeder.” (Eşref Ali et-Tehânevî, Hadislerle Hanefi Fıkhı, c.1, s.17)

Kanuni Sultan Süleyman Han devrinde; Fransa, Kutsal Roma-Germen İmparatorluğu”nun kuşatması ve tehdidi altında idi. O zamanlar Fransa tarihten silinme noktasında gelmişti. Kutsal Roma-Germen İmparatorluğuna yenilen Fransa Kralı I. François, Şarlken’e yani kutsal Roma-Germen İmpataroruna esir düştü. I. François’in annesi, Osmanlı Sultanı Kânuni’ye mektup yazarak yardım istedi. Kânuni Sultan Süleyman Han 1526 Mohaç Zaferi ile düşmanlarını yendi ve Viyana ile Macaristan’a yöneldi. Şarlken Osmanlı Sultanının isteğine boyun eğdi. ve I. François’i serbest bıraktı. I. François (Fransa) ile Şarlken (Kutsal Roma-Germen İmparatorluğu) arasında 1527’de tekrar savaş oldu. Fransa yenildi. I. François, Rinçon isimli bir elçi ile Kanuni Sultan Süleyman Han’dan yardım istedi. Kanuni, Viyana’yı kuşatınca, Şarlken Osmanlı’nın tehdidi üzerine I. François ile Kambre Anlaşmasını imzaladı. Almanya ile İngiltere ittifâk yaparak Fransa’yı köşeye sıkıştırdılar. Paris’e 50 km yaklaştılar. Fransa Kralı yine Osmanlı’dan yardım istedi. Kanuni Sultan Süleyman Han, Kaptan-ı Derya Barbaros Hayreddin Paşa’yı 154 savaş gemisi ile 28 Mayıs 1543’te İstanbul’dan uğurladı. 11 Temmuz 1543’te Osmanlı donanması Tulon limanına vardı. Nis şehrini Şarlken’den alıp Fransa’ya iâde etti. Forsalar hariç 29 bin 440 Türk asker ve subayı Tulon’da 1 yıl 3 ay kaldı. Her gün 5 vakit Ezân-ı Şerif okundu. Bugünkü Avrupa’nın gerçek kurucusu ve asırlardır koruyucusu Osmanlı’dır. Osmanlı, Portekiz Kralını Fas’ta yendi. İspanya Kralı II. Felipe (Şarlken’in oğlu) bunu fırsat bilerek Portekiz’i ve sömürgelerini ele geçirdi. Osmanlı, Portekiz milliyetçilerine silah ve para desteği yaptı. Portekiz yeniden bağımsızlığını kazandı. Osmanlı donanması İspanyol donanmasını mağlûb etti. Fransa, Osmanlı’nın bu yardımına teşekkür etmek yerine, Osmanlı’yı arkadan hançerledi. Azınlıkları Osmanlı’ya karşı isyâna sevk etti. Ermenilere, Fransa askeri elbiseleri giydirerek yüz binlerce Türk’ün katline destek verdi ve teşvik etti. (Necati Özfatura, Basından Seçmeler)

Bilgisayarın ve internetin bize sunduğu kolaylıkları inkâr edemeyiz, İnternet sayesinde aylarca sürecek bir araştırmanın süresi kısalır, istediğimiz bir bilgiye anında ulaşabilir, e-posta ile anında haberleşiriz. İnternet üzerinden e-ticaret yoluyla sipariş verdiğimiz bir mal kapımıza kadar gelir. Ancak iş bu kadarla kalsa bir itirazımız olmaz. Ne var ki, kapitalizmin hizmetine girmiş olan bir internet, sosyal medya yoluyla bizleri tüketime özendirmek, sanal dünyanın içine çekerek bize zaman kaybettirmek, çocuklarımızı oyun bağımlısı yapmak gibi ciddi yan etkileri bulunmaktadır. İnternet bağımlılığından, sosyal medyadan, sanal âlemden kurtulmanın çaresi, yitiğimiz ve yaratılış mayamız olan toprağa dönüş yapmak, sevdiklerimize ve dostlarımıza zaman ayırmak. Benden bize geçiş yapmaktır. Küreselleşmenin ve teknolojinin baş döndürücü bir hızla geliştiği günümüzde dünyanın en zor işlerinden birisi olan çocuk büyütme, onları ailesine ve ülkesine faydalı birer ansan haline getirme daha da zorlaşmış görünüyor. Kendimizi ve çocuklarımızı internetin ve sosyal medyanın, kısacası sanal dünyanın tuzaklarına karşı yılmadan, inançla ve azimle korumamamız; bunun için çaba göstermemiz gerekiyor. Çocuklar ağladığında, yemek yemediğinde, ısrarla bir istekte bulunduğunda, bazen de bizi rahatsız edip keyfimizi bozmasın diye eline cep telefonunu tutuşturuyor, çizgi film izlemesine ya da oyun oynamasına izin veriyoruz. Teknolojik aletler anneler tarafından bir çeşit dijital emzik olarak kullanılmaktadır. Önceleri annelerin işine gelen ve çözüm gibi görünen bilgisayar, tablet, cep telefonu ve televizyondan oluşan bu dijital emzikler zamanla ciddi bir çözümsüzlüğü ve bağımlılığı da beraberinde getiriyor. Teknolojik bir aletin ekranına kilitlenip saatlerce anne babasını rahatsız etmeyen çocuk birçok anne babanın işine gelebilir. Ancak unutulmamalıdır ki anne babayı rahatsız etmeyen çocuk, sosyal gelişime kendini kapatmış, anne baba ilgisini başka yerlerde arayan çocuk demektir. (Pedagog Ali Çankırılı, www.istiklal.com.tr)