miastorie

W historii budowy płockiej rafinerii wyraźnie odbijają się wielkie nadzieje i dylematy PRL-owskiego skoku w nowoczesność: wiara w chemizację, "czystą" ropę i obietnica, że przemysł może żyć w zgodzie z przyrodą. W miastorii o Płocku lat 50. i 60. mamy do czynienia ze sporem węgla z ropą, bocianami żyjącymi na terenie kombinatu, ambitnymi inżynierami z Petrobudowy, niesforną kozą z filmu Skolimowskiego oraz śniętymi rybami w Wiśle, o których usłyszała cała Polska dzięki telewizyjnemu teleturniejowi. To historia rozpięta między decyzją o rurociągu Przyjaźń w 1959 roku, a tajną ekspertyzę z 1969 roku, która obnażyła rozdźwięk między wizją a rzeczywistością, ujawniając skalę środowiskowych zniszczeń.


O płockiej petrochemii, socjalistycznym holizmie i niespełnionej płockiej ekoutopii rozmawiają dr Jan Burek z Wydziału Historii Uniwersytetu Warszawskiego oraz Dawid Kiljański, prowadzący podcastu miastorie.

1 stycznia 1999 roku Łomża utraciła status stolicy województwa na skutek wprowadzonej wówczas reformy administracyjnej. Choć status ten dzierżyła niecałe ćwierć wieku, był to dla historii i tożsamości miasta moment ważny, skutki samej reformy okazały się zaś dalekosiężne. Jak wyglądała reforma? Dlaczego Łomża pozostaje w lokalnym konflikcie z Białymstokiem? Jaką rolę w łomżyńskiej miastorii odgrywają Roman Dmowski, Edward Gierek, Jerzy Buzek, krowy, lalkarze i szczypiorniści?

O tym, jak Łomża stała się porzuconym dzieckiem polskiej transformacji rozmawiają Jakub Stepaniuk, badacz Wschodu, oraz Dawid Kiljański, prowadzący podcastu miastorie.

W dziejach Mławy odbija się pełen kontrastów mikroświat pogranicza: mozaika żydowskiego życia religijnego i świeckiego, a zarazem tragiczny zmierzch społeczności obecnej tu przez niemal pół tysiąca lat. Zapraszamy do mławskiej miastorii, w której przyglądamy się tętniącym życiem szkołom, bibliotekom i klubom sportowym, wewnętrznym sporom tradycjonalistów z chasydami oraz galerii nietuzinkowych mławskich Żydów – od paryskich artystek po czołowych polityków i pisarzy. To opowieść o ideowych starciach, prężnych instytucjach i sąsiedzkich napięciach, rozpięta między XVI-wiecznymi przybyszami a powojennym lapidarium z ocalałych macew.

W echa dawnego sztetla wsłuchują się Maciej Ząbecki, mławski regionalista, oraz Dawid Kiljański, prowadzący podcastu miastorie.

Gliwice przez stulecia były miastem czeskim, habsburskim i wreszcie pruskim, ale czy kiedykolwiek piastowskim? Mają wszak „Zamek Piastowski" i herb z orłem Piastów, lecz problem w tym, że zamek nigdy zamkiem nie był, a piastowski orzeł w herbie trafił tam z woli cesarza Habsburgów. Zapraszamy do miastorii o grodzie nad Kłodnicą w której prześledzimy zmiany dynastycznych panów, narodziny tożsamości, dzieje pierwszej śląskiej "konstytucji" i spotkamy rozzuchwalonych żołnierzy króla Sobieskiego.

Piastowskiej alternatywy w dziejach Gliwic poszukują Arek Czapla, regionalista i znawca historii Śląska oraz Dawid Kiljański, prowadzący podcastu miastorie.

Dziś o godzinie 8.15 wciągnięto flagę polską na gmachu urzędu pełnomocnika Rządu Rzeczpospolitej w Szczecinie - taką notatkę 30 kwietnia 1945 roku sporządził Piotr Zaremba, pierwszy polski prezydent Szczecina. Rozpoczął się polski okres w wielowiekowej historii tego pomorskiego miasta.

O jego nieoczywistych powojennych losach, żmudnej odbudowie, przejściowej wielokulturowości oraz oporowi wobec władzy komunistycznej dowiecie się z najnowszej miastorii.

Wraz z dr Joanną Orzeł z Instytutu Historii Uniwersytetu Łódzkiego, zbieramy Was w podróż śladami polskiej szlachty i magnaterii, która w XVII i XVIII coraz liczniej odwiedzała zachodnioeuropejskie miasta. Czym była “tura kawalerska”? Co w europejskich miastach interesowała szlachciców najmocniej? Jakie przed podróżą mieli o nich pojęcie przed wyjazdem z Rzeczpospolitej? Czy mieli sobie coś ze współczesnych turystów lub “erasmusowych" studentów? W jakich dramatycznych, a jednocześnie ważnych dla Europy, wydarzeniach brał udział ojciec polskiego króla jako młodzieniec?
O tym wszystkim (i nie tylko), dowiecie się z dzisiejszego odcinka! Zapraszamy!