तुम्हाला एखाद्या बंद खोलीत सहा वर्ष डांबून ठेवलं आणि सांगितलं की तुम्हाला कोणाशीही बोलायचं नाहीये, तर तुमची अवस्था काय होईल? माणूस वेडा होईल ना? इंग्रजांना वाटलं होतं की लोकमान्य टिळकांना मंडालेच्या तुरुंगात पाठवलं की हा माणूस आतल्या आत कुढून संपून जाईल. मंडालेचा तो तुरुंग म्हणजे एक नरकच होता. अतिशय भयंकर ऊन आणि असह्य थंडी. राहायला फक्त लाकडी फळ्यांची एक छोटीशी अंधारी खोली. पण इंग्रजांना हे माहित नव्हतं की त्यांनी एका साध्या माणसाला नाही, तर एका चालत्या-बोलत्या 'सुपर-कम्प्युटर'ला आत टाकलंय! टिळकांनी तिथे रडत बसण्याऐवजी चक्क एक जाडजूड ग्रंथ लिहायला घेतला—'गीतारहस्य'! पण गंमत बघा, एवढं मोठं पुस्तक लिहायला ना त्यांच्याकडे कसली मोठी लायब्ररी होती, ना कोणते संदर्भ ग्रंथ. त्यांच्याकडे होती फक्त एक पेन्सिल, काही कोरे कागद आणि त्यांचा अफाट स्मरणशक्तीचा खजिना! त्यांनी शेकडो संस्कृत श्लोक, पाश्चात्य तत्त्वज्ञानाचे विचार आणि जुने संदर्भ केवळ आपल्या डोक्यातून आठवून त्या कागदांवर उतरवले. तब्बल हजार पानांचा तो महाग्रंथ त्यांनी त्या भयानक तुरुंगात लिहून पूर्ण केला. पुढचा किस्सा तर आणखी भारी आहे. जेव्हा टिळकांची शिक्षा संपली आणि ते बाहेर येणार होते, तेव्हा इंग्रज अधिकाऱ्यांनी तो 'गीतारहस्य'चा पूर्ण ड्राफ्ट जप्त केला. त्यांना वाटलं टिळक आता रडतील, चिडतील. पण टिळक तिथेही एकदम 'कूल' होते. ते हसून त्या अधिकाऱ्याला म्हणाले, 'अरे बाबा, तू हे कागद जाळून जरी टाकलेस, तरी मला काहीच फरक पडत नाही. कारण हे जे काही मी लिहिलंय, ते सगळं माझ्या या डोक्यात आधीपासूनच सेव्ह आहे. मी बाहेर जाऊन हे पुन्हा जशाच्या तसं लिहून काढू शकतो!' बघा मित्रांनो, ही होती त्या माणसाची 'पॉवर'! संकट कितीही मोठं असू दे, तुमची बुद्धी आणि तुमचा आत्मविश्वास जर मजबूत असेल, तर जगातली कोणतीही ताकद तुम्हाला हरवू शकत नाही, हेच लोकमान्यांनी दाखवून दिलं...