มองปัจจุบัน ย้อนอดีต

มองปัจจุบัน ย้อนอดีต วันจันทร์ที่ 15 พ.ค.2566


Listen Later

     กระเป๋าสายรุ้งหรือถุงสายรุ้ง เล่ากันว่ามีแหล่งกำเนิดจากหมู่บ้านชิงเหลียว(菁寮里) เขตโฮ่วปี้ นครไถหนาน โดยแรกเริ่มเดิมทีเป็นงานฝีมือที่ทอมาจากต้นกก เมื่อเข้าสู่ยุคอุตสาหกรรม วัสดุถักทอจึงเปลี่ยนเป็นไนลอน ส่วนหน้าตาของถุงสายรุ้งแทบไม่มีการเปลี่ยนแปลงตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน เถ้าแก่แซ่ไล่(賴老闆) ผู้สืบทอดธุรกิจการผลิตถุงสายรุ้งแบรนด์จินซือ(金獅牌) กว่า 50 ปี บอกว่า ในอดีตที่เขตโฮ่วปี้ ทุกบ้านทุกครัวเรือนมักทำถุงสายรุ้งเพื่อเสริมรายได้ ยุคแรกที่ถักทอจากต้นกกมีขั้นตอนค่อนข้างซับซ้อน วันหนึ่งทำได้แค่ 5-6 ใบเท่านั้น และขายในราคา 2-3 เหรียญไต้หวันต่อใบ ในสมัยก่อนเด็กบ้านนอกไม่มีกระเป๋านักเรียนใช้ เวลาไปโรงเรียนจะถือถุงสายรุ้งแทนกระเป๋านักเรียน ชาวสวนที่เก็บใบชาและผลไม้ หรือพ่อค้าแม่ค้าขายของริมถนนก็ใช้ถุงสายรุ้งใส่สิ่งของเช่นกัน

ถุงสายรุ้งที่ขายในร้านขายของชำแบบโบราณ

     ลวดลายของถุงสายรุ้งแบบคลาสสิกที่สุดคือ เป็นแถบแนวนอนสามสี ได้แก่ สีแดง เขียว และน้ำเงิน หากจะถามว่า ทำไมต้องเป็นสีแดง เขียว และน้ำเงิน เถ้าแก่แซ่ไล่บอกว่า ไม่มีการบันทึกไว้เป็นหลักฐาน แต่ในความทรงจำ ตั้งแต่สมัยเรียนชั้นประถม รูปแบบของถุงสายรุ้งก็เป็นแถบแนวนอน 3 สี (แดง เขียว น้ำเงิน) และปัจจุบันโทนสีนี้ยังคงเป็นที่นิยมมากที่สุด ครองสัดส่วน 80% แต่ก็ยังมีโทนสีอื่นที่พบเห็นบ่อยได้แก่ แถบสีแดงดำ แถบสีส้มเหลืองเขียว หรือแดงขาว เป็นต้น

รูปแบบต่างๆ ของถุงสายรุ้ง

     เถ้าแก่แซ่ไล่ยังบอกด้วยว่า ช่วง 10-20 ปีที่ผ่านมา ยอดขายถุงสายรุ้งบางช่วงขายดี บางช่วงขายไม่ดี เพราะหลายคนคิดว่าเป็นสินค้าไม่ทันสมัย "ไม่มีรสนิยม" และ "ติดดินมาก" ตั้งแต่รุ่นคุณพ่อ มีผู้ผลิตขายเพียง 3-4 เจ้าเท่านั้น ช่องทางการขายก็มีขีดจำกัด ร้านที่ขายส่วนใหญ่เป็นร้านขายของชำ ร้านฮาร์ดแวร์ แต่ช่วง 5-6 ปีที่ผ่านมา มีการส่งเสริมจากรัฐบาล เนื่องจากงานฉลองวันชาติไต้หวันปี 2017 ได้รับแรงบันดาลใจจากถุงสายรุ้ง จึงใช้แนวคิดของ "การถักทอ Interweaving" เป็นสัญลักษณ์ของการผสมผสานและความหลากหลายของกลุ่มชาติพันธุ์ในไต้หวัน มีการนำเสนอหัวข้อแห่งปีว่า "Better Taiwan" นอกจากนี้ หลุยส์วิตตอง( Louis Vuitton) แบรนด์ดังเคยเปิดตัวกระเป๋าที่คล้ายลวดลายของถุงสายรุ้ง ทำให้คนไต้หวันเปรียบเปรยถุงสายรุ้งว่า "LV ไต้หวันหรือหลุยส์วิตตองไต้หวัน"

ถุงสายรุ้ง เปรียบเปรยว่าเป็น  "LV ไต้หวัน"

     ปัจจุบันถุงสายรุ้งไต้หวันที่วางขายมีหลายขนาด แบ่งไซส์เป็นเบอร์ 1-10 ซึ่งเถ้าแก่แซ่ไล่บอกว่า ไซส์เบอร์ 5 ได้รับความนิยมมากที่สุดในอดีต แต่ไม่กี่ปีที่ผ่านมา ไซส์เบอร์ 2 และเบอร์ 3 ขนาดเล็กกลายเป็นกระแสหลัก และขนาดใหญ่เบอร์ 10 มักจะขายให้กับเกษตรกรสำหรับใส่ชา ใส่ผัก หรือพืชผลทางการเกษตร และไม่กี่ปีมานี้ เนื่องจากถุงสายรุ้งกลายเป็นหนึ่งในของฝากยอดฮิตสำหรับนักท่องเที่ยวจากญี่ปุ่นและเกาหลีใต้ ยอดขายจึงค่อยๆ เพิ่มขึ้น มีผู้ผลิตขายมากขึ้น มีรูปแบบและสไตล์ที่หลากหลายมากขึ้น เช่น ทำเป็นถุงใส่ขวดน้ำ กระเป๋าใส่กล่องอาหารกลางวัน กระเป๋าใส่ข้อมูล ทำเป็นกระเป๋าเป้ เป็นต้น

...more
View all episodesView all episodes
Download on the App Store

มองปัจจุบัน ย้อนอดีตBy แสงชัย กิตติภูมิวงศ์, รจรัตน์ ยนต์สุวรรณ, Rti