มองปัจจุบัน ย้อนอดีต

   ภายใต้แนวคิดแห่งการผสานวัฒนธรรมชาและไม้ไผ่ให้หลอมรวมกันอย่างกลมกลืน ศูนย์วิจัยและพัฒนาหัตถกรรมแห่งชาติไต้หวันได้เปิดตัวนิทรรศการหัตถกรรมไต้หวัน 2025” จัดขึ้นตั้งแต่วันที่ 1 มิถุนายน - 21 กันยายน ณ ศูนย์หัตถศิลป์ร่วมสมัยกรุงไทเป(National Taiwan Craft Research and Development Institute ,Taipei Branch) โดยนิทรรศการครั้งนี้รวบรวมช่างฝีมือกว่า 100 ราย มาร่วมกันถ่ายทอดเรื่องราวผ่านผลงานหัตถกรรมร่วมสมัย หนึ่งในไฮไลต์คือชุดน้ำชาจำนวน 12 ชุด ซึ่งได้รับการออกแบบให้เป็นตัวแทนของทั้ง 12 เดือน ถ่ายทอดทั้งความงามเชิงศิลป์และประโยชน์ใช้สอยของหัตถกรรมในชีวิตประจำวันได้อย่างลงตัว

   เฉินเตี้ยนหลี่(陳殿禮) ผู้อำนวยการศูนย์ฯ กล่าวว่าปีที่ผ่านมาเป็นปีครบรอบ 70 ปีของศูนย์ฯ และได้ริเริ่มแนวคิด “งานฝีมือมีชีวิต งานฝีมือสร้างชีวิต” และนับตั้งแต่ปี 2025 จะเป็น “ปีแรกของการเคลื่อนไหวศิลป์จากใจ” ภายใต้โครงการ “หัตถกรรม 70+1” พร้อมเปิดตัว เทศกาลหัตถกรรมไต้หวัน 2025 โดยส่งเสริมแนวคิด “SLOHAS – Slow Life of Happiness and Sustainability” เพื่อเน้นว่า “หัตถกรรมคือความสุขแบบเนิบช้าในชีวิตประจำวัน”

   นิทรรศการ “ตำแหน่งแห่งอนาคต: 2025” ถือเป็นหัวใจสำคัญของเทศกาลครั้งนี้ โดยได้เชิญเฉิน จวิ้นเหลียง (陳俊良) มารับหน้าที่ภัณฑารักษ์ พร้อมกำหนดแนวคิดหลัก “กลับสู่แก่นแท้ของหัตถกรรม” เพื่อชวนผู้ชมย้อนมองรากเหง้าของงานฝีมือ ผ่านการจัดแสดงใน 3 โซนหลัก ได้แก่: 1.“ผู้รักษาศิลป์” (守藝) – ถ่ายทอดพลังของ "มือ" ที่แปรเปลี่ยนเครื่องมือธรรมดาให้กลายเป็นผลงานหัตถกรรมอันลุ่มลึก ผ่านสื่อภาพยนตร์ที่ส่องให้เห็นความผูกพันระหว่างครูและศิษย์ และการสืบทอดองค์ความรู้จากรุ่นสู่รุ่น 2. “เสียงของไม้ไผ่” (竹聲) – เปิดมุมมองใหม่ของศิลปะไม้ไผ่ ด้วยการนำเสนอผลงานที่สะท้อนภาพลักษณ์ร่วมสมัย พร้อมตีความวัสดุพื้นถิ่นในบริบทของโลกปัจจุบัน 3.“สำรับชา” (茶筵) – แสดงศิลปะการจัดชุดน้ำชาในชีวิตประจำวัน ที่เปลี่ยนแปลงไปตามฤดูกาล โดยชุดน้ำชา 12 ชุดนี้เปรียบเสมือนตัวแทนของเดือนทั้ง 12 เดือน ถ่ายทอดความงามของหัตถกรรมที่ฝังแน่นอยู่ในวิถีชีวิตอย่างละเมียดละไม

   ผู้เข้าร่วมงานมีทั้งช่างฝีมือหลากหลายแขนง เช่น อาจารย์เฉินฮุ่ยเหม่ย (陳惠美ผู้เชี่ยวชาญงานดอกไม้พัน), หยิวหม่า ต้าลู่ (尤瑪．達陸ศิลปินย้อมและทอผ้าชาวไท่หย่า), ชิวจิ่นต้วน (邱錦緞ช่างสานไม้ไผ่), และ เลี่ยวเซิ่งเหวิน (廖勝文ช่างลงรัก) เป็นต้น โดยเปลี่ยนรูปแบบการจัดแสดงจากตู้โชว์แบบดั้งเดิม เป็นการจำลองฉากในชีวิตประจำวัน เพื่อให้ผู้ชมสัมผัสแนวคิด “หัตถกรรมคือชีวิต”

เฉินโฝงเสี่ยน (陳逢顯) ศิลปินแกะสลักระดับจุลภาคของไต้หวัน เปิดเผยว่า เขาได้ก้าวข้ามขีดจำกัดของศิลปะแกะสลัก ด้วยผลงานชิ้นใหม่ชื่อ “แดนล่องลอย” (懸浮之境) ซึ่งมีขนาดเพียง 0.3 เซนติเมตร ผลงานชิ้นนี้สร้างจากทองคำ เป็นรูปก๊อกน้ำที่ลอยอยู่กลางอากาศ มีสายน้ำไหลรินลงมา และปลาทองขนาดจิ๋วแหวกว่ายอย่างมีชีวิตชีวาท่ามกลางสายน้ำนั้น ถ่ายทอดแนวคิดแห่งปรัชญาตะวันออกได้อย่างวิจิตรตราตรึง

เฉินโฝงเสี่ยนกล่าวว่า ผลงานนี้ต้องแกะสลักรายละเอียดอันซับซ้อนทั้งหมดของปลาทองในพื้นที่เพียง 0.3 เซนติเมตร ไม่ว่าจะเป็นรูปร่าง ครีบ หัว ดวงตาทั้งสอง และปากที่กำลังอ้า เหมือนปลากำลังแหวกว่ายอยู่ในกระแสน้ำเชี่ยวอย่างมีชีวิตชีวา เปี่ยมด้วยความปรารถนาในเสรีภาพ

เขาอธิบายว่า ส่วนที่ยากที่สุดคือโครงสร้างแบบ “ลอยตัว” ของก๊อกน้ำและสายน้ำที่ต้องคำนวณจุดศูนย์ถ่วงและจุดรับน้ำหนักอย่างแม่นยำ เพื่อให้สามารถสร้างภาพลวงตาที่ดูเหมือนว่า “กระแสน้ำกำลังโอบอุ้มปลาทอง” ได้อย่างสมจริง ผลงานนี้เปิดให้เข้าชมแล้ววันที่ 30 พฤษภาคม 2025 ณ พิพิธภัณฑ์ศิลปะการแกะสลักจุลภาคของเฉินโฝงเสี่ยน

เฉินโฝงเสี่ยนมีชื่อเสียงในด้านการแกะสลักจุลภาค เคยสร้างสรรค์ผลงานอย่างกาน้ำชาจิ๋ว มดแกะสลัก ฯลฯ เขากล่าวว่า งานปลาทองทองคำชิ้นนี้ยากกว่าที่ผ่านมา เนื่องจากทองคำนั้นมีเนื้อสัมผัสที่อ่อน และมีความสะท้อนแสงสูง ต้องแกะสลักภายใต้กล้องจุลทรรศน์ โดยใช้เครื่องมือพิเศษในการปรับแต่งซ้ำไปซ้ำมา หากพลาดเพียงเล็กน้อย งานทั้งหมดก็จะสูญเปล่า โดยผลงานชิ้นนี้ใช้เวลากว่า 30 วันทำการ จึงแล้วเสร็จ

เฉินโฝงเสี่ยนกล่าวทิ้งท้ายว่า “แดนล่องลอย” ไม่เพียงแสดงถึงความสามารถทางเทคนิค แต่ยังแฝงความหมายทางปรัชญา โดยก๊อกน้ำเป็นสัญลักษณ์ของการควบคุมจากมนุษย์ ส่วนปลาทองที่ว่ายทวนน้ำกลางกระแสเชี่ยว เป็นภาพแทนของความปรารถนาในอิสรภาพ ซึ่งเขาตั้งใจหลอมรวมแนวคิดของปรัชญาตะวันออกเข้ากับศิลปะจุลภาคได้อย่างลึกซึ้งและงดงาม

เฉินโฝงเสี่ยน (陳逢顯) ศิลปินแกะสลักระดับจุลภาคของไต้หวัน