มองปัจจุบัน ย้อนอดีต

มองปัจจุบัน ย้อนอดีต วันจันทร์ที่ 18 ธ.ค.2566


Listen Later

   วันที่ 22 ธันวาคม ปี 2023 เป็นวันตงจื้อ(冬至) ซึ่งหมายถึงวันที่ฤดูหนาวมาถึง ซึ่งคำว่า ตง(冬) แปลว่าฤดูหนาว ส่วนคำว่า จื้อ(至) แปลว่า มาถึง ถือเป็นฤดูกาลที่ 22 ในช่วงอากาศ 24 ฤดูกาลของปฏิทินจันทรคติ ซึ่งวันตงจื้อมีการเรียกชื่อได้หลายอย่าง เช่น วันเหมายัน( เห-มา-ยัน ), วันทักษิณายัน,ส่วนภาษาชาวบ้าน เรียกว่า “วันตะวันอ้อมข้าว” เป็นวันที่พื้นที่แถบซีกโลกเหนือมีกลางคืนยาวที่สุดและกลางวันสั้นที่สุด โดยส่วนใหญ่มักตรงกับวันที่ 21 หรือ 22 ธันวาคม  นานๆ จึงจะเกิดขึ้นในวันที่ 20 ธันวาคม และนานมาก ๆ ถึงจะเกิดขึ้นในวันที่ 23 ธันวาคม โดยครั้งสุดท้ายที่วันตงจื้อตรงกับวันที่ 23 ธันวาคม เกิดขึ้นในปี พ.ศ. 2446 และจะเกิดอีกครั้งในปี พ.ศ. 2846

  เคอป๋อเฉิง(柯柏成)ผู้เชี่ยวชาญด้านคติชนวิทยาในไต้หวัน บอกว่า เวลา 11:27:09 น. ของวันที่ 22 ธันวาคม ถือเป็นช่วงเปลี่ยนเวลาของวันตงจื้อปีนี้ และอยู่ในช่วงเที่ยงวันพอดี หากมีเวลาและสะดวก แนะนำให้งีบหลับหรือพักผ่อนจิตใจก่อนเวลา 13:00 น. ประมาณ 15 นาที เพื่อรักษาความมีชีวิตชีวาและให้พลังงานหยางบริสุทธิ์จากเหมายันนำความโชคดีมาให้ตลอดฤดูหนาว หากเวลาไม่อำนวยจริงๆ ก็ควรเข้านอนอย่างช้าสุดของคืนวันที่ 22 ธันวาคม คือเวลา 23.00 น. ซึ่งการหลับลึกในค่ำคืนนี้จะดีที่สุด แต่ถ้าใครมีปัญหาในการนอนหลับยาก อย่างน้อยควรนอนหลับตาบนเตียงโดยไม่ทำอะไรเลยเป็นเวลาอย่างน้อย 15 นาทีก็ได้

   สำหรับที่นิยมกินในวันตงจื้อ หากเป็นคนทางภาคเหนือจะกินเกี๊ยว โดยเชื่อว่าจะทำให้หูมีความอบอุ่น ส่วนทางภาคใต้นิยมกินขนมอี๊หรือทังหยวน(湯圓) ซึ่งเป็นสื่อความหมายถึงความกลมเกลียวในครอบครัวและความอุดมสมบูรณ์ ส่วนธรรมเนียมพื้นบ้านที่เชื่อและปฏิบัติกันในวันตงจื้อของไต้หวันมีความหลากหลาย เช่น แนะนำให้กินขนมอี๊ที่มี 2 สี คือสีขาวและสีแดง และต้องกินเป็นเลขคู่ เพราะเชื่อว่าเป็นสัญลักษณ์ของรอยต่อระหว่างหยินและหยาง โดยขนมอี๊สีแดงเป็นตัวแทนของทองคำ ส่วนขนมอี๊สีขาวเป็นตัวแทนของเงิน ให้กินทั้ง 2 สี เชื่อว่าจะได้ทั้งเงินและทอง แต่ถ้าใครอยากกินขนมอี๊ใส่ไส้ ก็ให้กินเป็นเลขคู่ เชื่อว่าจะได้ไม่ถูกทิ้งไว้ตามลำพัง

   นอกจากนี้ ยังมีความเชื่อในการกินหมี่ซั่วกับขาหมูตุ๋น เพื่อให้อายุยืนยาวและะขจัดโชคร้าย(除晦氣) เชื่อว่าถ้าทั้งปีที่ผ่านมาโชคไม่ดี เมื่อถึงวันตงจื้อให้กินหมี่ซั่วกับขาหมูตุ๋นสักชาม ก็จะช่วยขจัดสิ่งไม่ดีออกไป เป็นสัญลักษณ์ของการสิ้นสุดของโชคร้าย และความโชคดีจะมาเยือน ส่วนใครที่กินอาหารมังสวิรัติ ก็อาจกินหมี่ซั่วสักชามก็ได้

   เนื่องจากวันตงจื้อหรือวันเหมายัน มีความหมายถึงการเฉลิมฉลองปีใหม่ หากใครที่ต้องการหาคู่ แต่พลาดเทศกาลไหว้พระจันทร์โดยไม่ได้ไปขอพรเทพใต้แสงจันทร์ วันตงจื้อจึงเป็นอีกวันที่ไม่ควรพลาดในการไปขอพรเทพใต้แสงจันทร์ ส่วนสิ่งที่นำไปเซ่นไหว้ถ้าสะดวกก็ให้ใช้ขนมอี๊ ต้องใช้ขนมอี๊สีขาวแดงจำนวนคู่ในการเซ่นไหว้ด้วย หากไม่สะดวกเพราะขนมอี๊มีน้ำ ก็เลือกซื้อโมจิมาไหว้ก็ได้ สีไม่จำกัด แต่จำนวนต้องเป็นเลขคู่ นอกจากไหว้เทพใต้แสงจันทร์แล้ว เทพที่เป็นภรรยาของเจ้าพ่อหลักเมือง(城隍夫人)ก็สามารถไปไหว้ขอคู่ได้เช่นกัน

...more
View all episodesView all episodes
Download on the App Store

มองปัจจุบัน ย้อนอดีตBy แสงชัย กิตติภูมิวงศ์, รจรัตน์ ยนต์สุวรรณ, Rti