เทศกาลโคมไฟหรือที่ชาวจีนเรียกว่า “หยวนเซียวเจี๋ย元宵節” ตรงกับวันที่ 15 เดือน 1 ตามปฏิทินจันทรคติ ส่วนในปฏิทินสุริยคติของเทศกาลโคมไฟปี 2024 ตรงกับวันที่ 24 กุมภาพันธ์ ซึ่งหยวนเซียวเจี๋ยก็เป็นวันที่พระจันทร์เต็มดวงคืนแรกของปีใหม่จีน มีการเฉลิมฉลองจุดโคมไฟเป็นหลัก ดังนั้นจึงเรียกอีกชื่อว่า “เติงเจี๋ย燈節” หรือ “เทศกาลโคมไฟ” นั่นเอง

การแสดงแสงสีเสียงยามค่ำคืนในงานเทศกาลโคมไฟเขตอันผิง นครไถหนาน

   ในไต้หวันมีประเพณีเฉลิมฉลองเทศกาลโคมไฟอย่างคึกคัก นอกจากเจ้าภาพจัดงานเทศกาลโคมไฟไต้หวันที่สลับหมุนเวียนไปจัดในแต่ละเมืองของแต่ละปีแล้ว เมืองต่างๆ ในไต้หวันก็มีการจัดเทศกาลโคมไฟด้วย ต้องบอกว่ามีจัดกิจกรรมเกือบทั่วทุกภาคตั้งแต่เหนือจรดใต้ และเพื่อสอดคล้องกับชีวิตความเป็นอยู่ในปัจจุบัน การจัดกิจกรรมยังมีความต่อเนื่องหลายวันด้วย ยกตัวอย่าง งานเทศกาลโคมไฟไต้หวัน 2024 ที่นครไถหนานเป็นเจ้าภาพจัดงาน เนื่องจากตรงกับการเฉลิมฉลอง 400 ปีนครไถหนานด้วย มีการตั้งหัวข้อของเทศกาลว่า “มังกรมาไต้หวัน龍來台灣” สถานที่จัดงานแบ่งเป็น 2 โซน ได้แก่ บริเวณสถานีรถไฟความเร็วสูงนครไถหนาน มีโคมไฟหลักและการแสดงแสงสีเสียง จัดงานตั้งแต่ 24 ก.พ. - 10 มี.ค. 67 เป็นเวลาจัดงาน 16 วัน และบริเวณเขตอันผิงในตัวเมืองนครไถหนาน ที่จะเน้นเรื่องราววัฒนธรรมประเพณีในช่วงเทศกาลตรุษจีนและเทศกาลโคมไฟ โดยงานเริ่มตั้งแต่ 3 ก.พ. - 10 มี.ค.  รวมเวลาจัดงาน 34 วัน

เทศกาลโคมไฟกรุงไทเป บริเวณซีเหมินติง

    ส่วนการจัดงานเทศกาลโคมไฟที่เมืองอื่นๆ เช่น ในกรุงไทเป จัดเทศกาลโคมไฟอยู่ที่เขตซีเหมินติง,เทศกาลโคมไฟนครนิวไทเป อยู่ที่สวนสาธารณะ新北大都會公園-New Taipei Metropolitan Park, เทศกาลโคมไฟนครไถหนานอยู่ที่ท่าเรือเอว่จิน(月津港),เทศกาลโคมไฟนครไถหนาน จัดที่สวนสาธารณะหู่สิงซาน(龍崎虎形山公園),เทศกาลโคมไฟไถตง อยู่ที่鐵花新聚落(Tiehua Music Village). เทศกาลโคมไฟเมืองอี๋หลาน อยู่ที่ท่าเรือแม่น้ำตงซานเก่า(冬山舊河港), เทศกาลโคมไฟนครไทจง จัดที่สวนสาธารณะจงยัง, เทศกาลโคมไฟหนานโถว จัดที่ศูนย์ธุรกิจท้องถิ่น(南投會展中心 ), เทศกาลโคมไฟผิงตง จัดที่แม่น้ำวั่นเหนียน ,เทศกาลโคมลอยที่ผิงซี เป็นต้น

เทศกาลโคมไฟที่ผิงซี 

    ที่มาของเทศกาลโคมไฟ มีหลายตำนาน ในครั้งนี้ขอเล่าเรื่องที่เกี่ยวโยงกับฮ่องเต้ โดยเมื่อเมื่อประมาณสองพันปีก่อน ในสมัยของฮ่องเต้ฮั่นเกาจู่(漢高祖)หรือพระนามเดิมชื่อ หลิวปัง ซึ่งขณะนั้นเป็นยุคฮั่นตะวันตก มีฮองเฮาชื่อลวี่โฮ่ว(呂後) ซึ่งเป็นฮองเฮาที่มีใจอำมหิตทั้งยังเป็นผู้หญิงที่มั่วในเรื่องกามมาก เมื่อฮ่องเต้หลิวปังสวรรคตแล้ว ฮองเฮาลวี่โฮ่วก็กุมอำนาจ แล้วกำจัดอำนาจของขุนนางชั้นผู้ใหญ่ แต่งตั้งญาติสนิทให้มีอำนาจ นับว่าเป็นช่วงที่เกิดความวุ่นวายในการปกครองมาก เมื่อผ่านไปไม่นานอำนาจก็ถูกโค่นล้มลง ฮ่องเต้ฮั่นเหวินซึ่งเป็นโอรสองค์ที่ 4 ของฮ่องเต้อั่นเกาจู่ได้ขึ้นครองราชย์ แล้วเลือกวันที่ 15 เดือนหนึ่งตามปฏิทินจีนเป็นวันเสด็จไปร่วมเฉลิมฉลองกับประชาชนที่นอกวัง ซึ่งเดือนหนึ่งของจีนจะเรียกว่า “เจิ้งเอยี่ย-正月” ถ้าเป็นภาษาโบราณของจีนก็จะเรียกว่า “หยวนเอยี่ย元月” และในเวลากลางคืนภาษาจีนก็จะเรียกว่า “เยี่ย夜” ถ้าเป็นภาษาโบราณจีนก็จะเรียกว่า “เซียว宵” ดังนั้นฮ่องเต้ฮั่นเหวินจึงทรงตั้งชื่อการเฉลิมฉลองของคืนนี้ว่า “หยวนเซียวเจี๋ย元宵節” เพราะฉะนั้นตั้งแต่นั้นเป็นต้นมาก็มีการสืบทอดประเพณีกลายเป็นประเพณีพื้นเมืองของชาวจีนเรื่อยมาจนปัจจุบัน