NT:   Tôi còn nhớ buổi tối hôm ấy, tôi đến nhà bạn nhậu lai rai rồi rủ nhau vào phòng thâu của bạn.  Bài nhạc bạn đã phối cho hôm đó là một ca khúc trong tuyển tập Mười Bốn Tình Ca Bất Tử của Phạm Duy.  Nguyên là một ca khúc cổ điển của J. Brahms, Walz Op. 39 No. 15.  Louis Poterat phổ lời Pháp dưới tựa đề La valse des regrets, và Phạm Duy đã dựa theo bản Pháp ngữ để phỏng dịch thành bài Mối Tình Xa Xưa.

Bạn bảo bạn không thích nhịp 3/4 nên bản phối 4/4 của bạn mang nhiều âm hưởng ballad, nghe thật mới, thật… khoái.

Sau khi đã thâu xong bản ballad, trong lúc tình còn đang phơi phới, tôi bảo bạn tôi muốn thử thể điệu R&B nghe ra sao, nhất là xử dụng melisma để làm… dáng.

Bạn ngần ngừ vì chưa hiểu ý.  Tôi bảo, cứ vặn máy lên đi, hát thử để lấy ý rồi lần khác trở lại thâu thật với phần phối mới.

Bạn mở nhạc; tôi hát một lèo hết bài demo.  Xong chia tay và hẹn ngày trở lại thâu bản chính.

Vài ngày sau, tôi nhận được cả hai bản final mix, ballad và R&B.  Bạn bảo, tuy ngẫu hứng, nhưng chắc không bao giờ mình làm lại được bản R&B có hồn như vầy.

Một phần nào đó, bạn nói đúng. Melisma là kỹ thuật kéo dài một âm tiết qua nhiều nốt nhạc, xuất xứ từ cách ngân nga thánh ca Gregorian (nhưng cũng có thấy trong nhạc Ả-rập và Ấn-Độ). Những ngân nga này tạo thêm màu sắc cũng như giúp người ca sĩ nhấn mạnh một câu một chữ nào đó, gây một cảm xúc hoặc ấn tượng, nhất là nét mềm mại uyển chuyển làm nổi bật thêm cá tính của bài nhạc. Nhưng những cảm xúc ấy thường xuất phát nhất thời, thường không định trước. Cho nên khó cho người ca sĩ lập lại. Tương tự như cách hát scat trong nhạc jazz.

Tự hôm đó, tôi nghiệm ra một chuyện. Nhiều khi vì trong đầu nghĩ mình chỉ làm chơi, nên tư cách trở nên tự nhiên phóng khoáng, đầu óc thảnh thơi không nghĩ đến kỹ thuật này nọ, vậy mà lại được việc hơn là khi lo lắng tập luyện rồi lại bị gò bó với cách thức, bị phân tâm vì cứ nghĩ làm sao để hát chỗ này cho đúng, lấy hơi chỗ kia để hát cho trọn câu nhạc, v.v… để rồi thành ra hỏng bét.

Mối Tình Xa Xưa

La Valse des Regrets