Gıdanın müşterekler siyaseti bağlamında akademik araştırmaları ve saha deneyimleri bulunan Umut Kocagöz’ün Meltem İzmir Akdeniz Akademisi Dergisi son sayısında yer alan “Demokratik Yurttaşlık Bağlamında Gıda İnisiyatifleri” başlıklı makalesiyleyiz bu hafta. Deneyimlerini hikayeleştirerek başladığı makalesinde gıdanın üretimi, tüketimi, paylaşımı, tedariği süreçlerine dair çalışan inisiyatiflerini yeni bir toplumsallaşma arayışı bağlamında değerlendiriyor. Yeni bir yurttaşlık olgusunu ve gıdaya dair inisiyatiflerin üretmesi gereken stratejilerin bu olgunun inşa sürecindeki önemini tartışıyor. Tüm bu değerlendirmelere ise tarımın neoliberalleşmesi, gıdaya yönelik kamu politikalarının dönüşümü, yurttaşlığın mümkün olma koşullarının ortadan kalkması süreçleriyle örülmüş bir arka plan var.

Kent içi tarım deneyimleri üzerine kaldığımız yerden devam ediyor, Mersin Mezitli'de belediye ve kooperatif ortaklığında yürütülen bir kentsel tarım projesine dair gözlemlerimizi paylaşıyoruz bu hafta. Yerel yönetimin, üreticilerin ve kooperatifin hem dünyadaki ve Türkiye'deki gündemlerle hem de kendi yerellikleri etrafında oluşan niyet ve arzularını değerlendiriyoruz. Kentlerde gıda tedariğinin ve halk sağlığının giderek artan önemi, ekolojik üretim-tüketim biçimlerine yönelik hassasiyetler, toplumsal cinsiyet bağlamında güçlendirme politikaları gibi farklı sosyal-siyasal motivasyonların izini sürüyoruz. 

Müşterekler siyasetini tartıştığımız bu sohbette kent içi tarım pratiklerini sürdüren bir kadın kooperatifi deneyimini alıyoruz gündemimize. Diğer yandan bu vesileyle yerel yönetimlerin müşterekler siyaseti bağlamında nasıl hareket edebileceğini, insanları, toplulukları bir araya getirecek yeni müştereklik zeminlerini nasıl tesis edebileceğini ve bu sürecin sağlayacağı katkıları değerlendiriyoruz.

Yaşamı Örgütleyen Deneyimler başlıklı kitaba devam ediyor ve bu hafta Bürge Abiral'in makalesiyle "Tohumları Koruyan Kadınlar" söyleminin açtığı tartışmalara bakıyoruz. Kadınların "doğası gereği" hallerinden ötürü toplum olarak görünmez kıldığımız bakım emeğini, romantikleştirdiğimiz eğilimleri ekoloji hareketi ve gıda üretim pratikleri çerçevesinde konuşuyoruz. Kendimizden, yakınımızdan, uzağımızdan tanık olduğumuz bu süreçleri odağına alan tartışmalara devam ediyoruz.

Pandeminin yaz günlerinde aldığımız son kayıtlardan sonra yeniden merhaba… Yeni sezona taze bir yayını ve makaleyi inceleyerek giriyoruz. Enkazın içinde türeyen Matsutake mantarlarından Iilhamla kolektif bostan pratiklerini merkezine alan Ayça Yüksel’in “Enkazda Hayatta Kalmak Adına Geri Gelen Metis: Bostan” başlıklı makalesi Notabene Yayınlarından çıkan “Yaşamı Örgütleyen Deneyimler” kitabı* içinde yer alıyor. Hem kitaba hem de makaleye dair heyecanımızı paylaştık, öne çıkan konuları müşterekler ekseninde ve dahası bir teze olası katkıları çerçevesinde tartıştık. Belki de en kısa ama bir çok geçmiş sohbete de referans veren bir kayıt oldu.

*Yaşamı Örgütleyen Deneyimler: Kadınlar Dayanışma Ekonomilerini ve Kooperatifleri Tartışıyor. Derleyenler: Özlem S. Işıl ve Selma Değirmenci, Notabene Yayınları, Kasım 2020.

Kapak görseli: Öncül Kırlangıç

İhtiyaçlar hiyerarşimizde bir sarsılma ve piramidin en alt basamaklarındaki temel ihtiyaçlarımızı -gıda ilk sıralarda olmak üzere- karşılamak gündemimize yerleşti, pandemiyle birlikte. Her türlü ölçekte gıdaya dair girişimler, onu üretme ve doğrudan tedarik etme süreçlerine dair merak ve endişe biraradaydı. Hala da devam ediyor. Geçmiş MüşterekYerimiz sohbetlerinde zaman zaman yer verdiğimiz kentsel tarım pratikleri, bahçeler, bostanlar, gıda üretim ve tüketim toplulukları gibi örgütlenmeler ve mekanları yeniden gündemimize aldık. Kentimizden gelişmelere de yer verdik, tarihteki savaşlar ve krizler sonrası kentlilerin gıda üretim deneyimlerinden de bahsettik. Hatta pandemi sürecinde buzdolabı üzerine asılabilecek "bugün ne pişirsem?" sorusuna göre bir keşfimizi bile paylaştık :)

*Youtube kaydı için: https://www.youtube.com/watch?v=eqYFTC0GtPU&feature=youtu.be&fbclid=IwAR2fGbL2Xwbx9jYSXthsMkAsgSaZ1LxojX2kUAaCph-z7n_wbbosHj_jRfM

Sosyal mesafelenme günlerinden önce, yılın en soğuk ama dostluğu sımsıcak bir hatfasonunu Aladağlarda geçiren Ulaş punduna getirip bir de MüşterekYerimiz kaydetmişti. Hazır evdeyken üzerinden geçmiş ama sakın matah bir kayıt beklemeyin. Neticecede malum efendisi acemilik. 

Yine de doğayla değişen ve değişmeyen ilişkimizi bu işle profesyonel olarak ilgilenen ama doğaya sevgilerini hiç kaybetmeyen dostlarla konuşmuş olmuş.

Evlere kapanmışken biraz uzaklara, yükseklere yolunuzu düşürmek isterseniz belki bir göz atmak, kulak vermek istersiniz.