د مشال راډیو په پاډکاسټ "نا ویلې خبرې" کې دا ځل پر دې موضوع بحث شوی دی چې اکثره پښتنې ښځې د سینې سرطان او دا ډول د ښځو ځینې نورې ناروغۍ ولې پټوي او د دې په ویلو کې ولې شرم محسوسوي؟ ډاکټران وايي چې د ناروغۍ په اړه پر وخت کورنۍ نه خبرولو او درملنې نه کېدو له امله زياتره ښځې له نورو روغتيايي ستونزو سره مخامخېږي. په پاډکاسټ کې پر دې موضوع د بحث لپاره د ښځو د ناروغیو په اړه د اګاهۍ په پروګرامونو کې برخه اخیستونکې او مدني فعاله لاریب اطهر، د بشري حقونو فعاله ډاکټره رابعه نور، د ښځو د ناروغیو ماهره ډاکټره شهلا مندوخېل او د پېښور اوسېدونکې راني حسېن مېلمنې دي. بشپړه خپرونه واورئ.

په پښتنو کې پلارګنۍ اکثر خپلې ودېدونکې لور ته د سرو زرو سینګارتوکي یا کالي جوړوي خو ډېری کورنۍ وايي چې د ګرانۍ له وجې دا کار ګران شوی دی. د بشري حقونو مبارزان وايي چې د دې دود له وجې د ځینو نجونو رشتې اغېزمنېږي او ودونه یې ځنډېږي. په نا ویلې خپرونه کې مو دا ځل پر همدې موضوع بحث کړی دی. په خپرونه کې د بشري او ښځو د حقونو مبارزانې نیلم رحیم او تاجمینه، خبریال جمیل مومند او د چارسدې اوسېدونکې مریم بي بي مېلمانه دي. بشپړه خپرونه واورئ.

په خیبر پښتونخوا کې د ښځو د حقونو مبارزانې وايي چې هلته پر ښځو د تشدد پېښې ورځ تر بلې زیاتېږي. دوی دا څرګندونه پر داسې مهال کړې ده چې د مارچ پر اتمه د ښځو نړیواله ورځ لمانځل کېږي. موږ دا ځل نا ویلې خبرې پاډکاسټ همدې موضوع ته ځانګړی کړی دی.

د مشال راډیو د دې اوونۍ په پاډکاسټ "نا ویلې خبرې" کې پر دې بحث شوی دی چې پښتنو ښځو ته د ژوند په ټولو څانګو کې د کار کولو اجازه ولې نه ورکول کېږي. په پاکستان او په تېره بیا په خیبر پښتونخوا کې یو شمېر ادارې د ښځو د تعلیم او د هغوی د کار و روزګار په برخه کې د پوهاوې پروګرامونه کوي خو بیا هم زیاتره کورنۍ د ښځو لپاره د ښوونکې یا ډاکټرې دنده خوښوي خو په صحافت، غیرسرکاري ادارو، انجينېرۍ او دغسې یو شمېر نورو څانګو کې ورته د کار اجازه نه ورکوي. دا چې دا ډول بندېزونه تر اوسه ولې په پښتني ټولنه کې موجود دي. په خپرونه کې يې اورېدلای شئ.

د مشال راډیو د دې اوونۍ په پاډکاسټ "نا ویلې خبرې" کې په وراثت کې د ښځو د برخې په اړه بحث شوی دی. د خیبرپښتونخوا حکومت په ۲۰۱۹م کال کې په وراثت کې د ښځو د برخې په اړه قانون منظور کړ خو د ښځو د حقونو مبارزه کوونکي وايي چې دا قانون په سمه توګه نه عملي کېږي.

د مشال راډیو د دې اوونۍ په پاډکاسټ "نا ویلې خبرې" کې مو پر دې بحث کړی چې روژه د زغم میاشت ده خو ولې پر ښځو د تشدد پېښې مخې ته پکې راځي؟ د دې ترڅنګ دا به هم واورئ چې پر ښځو د کورني تشدد زیاتره پېښې ولې نه ثبتېږي او ښځې د خپلو حقونو په اړه څومره پوهاوی لري.

د مشال راډيو "ناویلې خبرې" پاډکاسټ مو دا ځل د ښځو نړيوالې ورځې ته ځانګړی کړی دی چې نن (مارچ پر ۸مه) لمانځل کېږي. په دې کې به واورئ چې په بلوچستان او خيبر پښتونخوا کې ښځې له کومو ستونزو سره مخامخ دي او دوی ولې د زده کړو او روغتيا له اسانتیاوو څخه بې برخې دي.؟

د مشال راډیو په نا ویلې خبرې پاډاکاسټ کې مو دا ځل پر ناموسي وژنو بحث کړی دی. په خپرونه کې اورئ چې ایا د ناموس په نوم د ښځو وژنه د کورنۍ پت او عزت خوندي کوي او که څنګه؟ له دې پرته به دا واورئ چې په ټولنه کې د ناموسي وژنو مخه تر اوسه ولې نه ده نیول شوې؟ په خپرونه کې د بشري حقونو فعال عرفان حسین بابک، وکیله ثنا ګلزار، د ټولنیزو شبکو چارو پوه اسد جان او د ښځو د حقونو مبارزه نوشین فاطمه مېلمانه دي.

د مشال راډيو په اوونيزه خپرونه "ناویلې خبرې" کې دا ځل پر دې بحث شوی چې د هلک او نجلۍ ترمينځ د واده پر مهال دا تمه ولې ساتل کېږي چې له واده وروسته به د کور ټول کارونه نجلۍ کوي. د دې د واده پر مهال زيات جهېز يا ولور، صورت او د کورنۍ مالي حالت ته هم کتل کېږي. دا چې په پښتني ټولنه کې دا ډول فکرونه ولې موجود دي او د دې د نجلۍ او هلک پر ژوند څه اغېز وي؟ خپرونه د غږ په ځای کې اورېدای شئ.

په پاکستان کې د بشري حقونو سازمانونه وايي، په هغه هېواد کې هر کال پر ښځو د تشدد بېلابېلې پېښې په زیاتېدو دي او پکې د وژل شویو ښځو شمېر هم لوړېږي. دوی وايي، حکومت باید د حقونو او د ښځو د ساتنې قوانین عملي کړي. موږ د "نا ویلې خبرې" خپرونې دویم ټوک همدې موضوع ته ځانګړی کړی او پکې مو په کورني تشدد، د خوښې واده او نورو معاملو کې د ښځو وژنو ته کتنه کړې. خپرونه د غږ په ځای کې اورېدای شئ.