आज आपण वीकेंडला वेब सिरीज बघतो किंवा पिक्चरला जातो, ते फक्त टाईमपास करण्यासाठी किंवा डोकं शांत करण्यासाठी! पण लोकमान्य टिळक हे करमणुकीच्या बाबतीतही किती 'नेक्स्ट लेव्हल' विचार करायचे, हे ऐकल्यावर तुम्ही नक्कीच त्यांचे फॅन व्हाल. त्या काळात पुण्यात आणि महाराष्ट्रात नाटकांची खूप मोठी क्रेझ होती. किर्लोस्कर आणि इतर अनेक नाटक मंडळींची जोरदार आणि ऐतिहासिक नाटके रंगभूमीवर गाजत असत. एकदा एका माणसाने टिळकांना सहज विचारलं, 'अहो लोकमान्य, तुम्ही राजकारणाच्या आणि देशकार्याच्या या एवढ्या मोठ्या टेन्शनमधून वेळ काढून नाटकं वगैरे बघायला जाता की नाही? कधीतरी डोकं शांत करण्यासाठी नाटक बघणं गरजेचं आहे ना?' आता साध्या माणसाने यावर उत्तर दिलं असतं की 'हो, मी रविवारी जातो नाटक बघायला.' पण टिळक म्हणजे एक चालतं बोलतं वादळ होतं! त्यांनी त्या माणसाला जे उत्तर दिलं, ते एखाद्या सिनेमातल्या ब्लॉकबस्टर डायलॉगसारखं होतं. टिळक अत्यंत गंभीर चेहऱ्याने आणि खणखणीत आवाजात म्हणाले, 'अरे बाबा, आम्ही वेळ घालवण्यासाठी किंवा टाईमपास म्हणून नाटक पाहत नाही. उलट आम्ही जे काही काम करतो, जी काही आंदोलने उभी करतो, त्यावरच हे नाटककार पुढची नाटके लिहितात. आम्ही नाटके पाहत नाही, तर आम्ही या नाटकांना विषय पुरवतो!' काय भन्नाट विचार आहे बघा! टिळकांना हे पक्कं माहीत होतं की ब्रिटिशांच्या विरोधात जर लोकांच्या मनात आग पेटवायची असेल, तर केवळ भाषणं देऊन चालणार नाही. त्यासाठी कला आणि नाटके हे सर्वात मोठं हत्यार आहे. ते कृष्णाजी प्रभाकर खाडिलकर यांच्यासारख्या लेखकांना अशी काही नाटके लिहायला लावायचे की ज्यातून इंग्रज सरकारची लक्तरं वेशीवर टांगली जायची. ब्रिटिशांना वाटायचं की हे लोक फक्त मनोरंजन करतायत, पण प्रत्यक्षात टिळक त्या रंगभूमीचा वापर देशाच्या स्वातंत्र्यासाठी एक 'स्लीपर सेल' सारखा करत होते. याला म्हणतात खरी बुद्धिमत्ता आणि व्हिजन...