Napisy z charakterem

W kolejnym odcinku podcastu zapraszam do wysłuchania rozmowy o kinie dostępnym, a konkretnie o napisach dla osób niesłyszących oraz audiodeskrypcji. Moimi gośćmi są Daria Okoniewska, Marta Żaczkiewicz i Przemysław Zdrok, którzy mają kilkunastoletnie doświadczenie w pracy nad dostępnością filmów oraz innych mediów.

Rozmawiamy m.in. o początkach i obecnym stanie audiodeskrypcji i napisów dla osób niesłyszących w Polsce, realiach pracy w zawodzie, o tym, jak pogodzić potrzeby i oczekiwania różnych grup odbiorców usług dostępności oraz gdzie przebiega granica między obiektywnym opisem obrazu czy dźwięku a ich interpretacją.

Z odcinka dowiecie się też m.in. jak czyta się audiodeskrypcję przy latarce w telefonie, jak zajmująco oddać w napisach odgłosy walki i czy warto opisywać układ kącików ust bohaterów, żeby wyrazić ich emocje.

Daria, Marta i Przemek są prawdziwą skarbnicą wiedzy o kinie dostępnym, więc gorąco zachęcam do słuchania!

(W rozmowie towarzyszył nam chochlik, który od czasu do czasu powodował problemy techniczne – za wszelkie zakłócenia dźwięku przepraszam i biorę je na siebie).

Linki do stron moich rozmówców oraz projektów, o których opowiadają:

• ​Daria Okoniewska (Timecodestudio.com, LinkedIn / CODA, Wilek i Fabryka Wszystkiego, Aparatka)
• ​Marta Żaczkiewicz (Deskrypcja.pl, LinkedIn / Na wschód od Edenu, Spiritus Sanctus)
• ​Przemysław Zdrok (LinkedIn / Test pilota Pirxa)

A tutaj wytyczne przygotowane przez Grupę ds. dostępnej kinematografii działającej przy Radzie Dostępności, o których także jest mowa w odcinku:

• ​Napisy dla niesłyszących do filmów
• ​Audiodeskrypcja do dzieł audiowizualnych
• ​Tłumaczenie na polski język migowy w filmach

Napisy z charakterem: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Facebook⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ / ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Instagram⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

Autorka: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Marzena Falkowska⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

Jeśli podoba ci się moja działalność i chcesz ją wesprzeć, możesz ⁠⁠⁠postawić mi kawę⁠⁠⁠ (którą uwielbiam). Dziękuję!

Podcast theme music by ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Transistor.fm⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠. Learn ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠how to start a podcast⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ here.

Jak oddać specyficzny język młodych mieszkańców francuskich przedmieść sprzed 30 lat? Jak zaadaptować dialogi, żeby zachowały kulturowe odniesienia, a zarazem były zrozumiałe dla polskiego widza? W najnowszym odcinku podcastu przyglądam się nowemu tłumaczeniu słynnej „Nienawiści”.

„Nienawiść” (La Haine) / reż: Mathieu Kassovitz / 1995 / dystrybucja: Reset / polskie napisy: Magdalena Kamińska-Maurugeon

Napisy z charakterem: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Facebook⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ / ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Instagram⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

Autorka: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Marzena Falkowska⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

Jeśli podoba ci się moja działalność i chcesz ją wesprzeć, możesz ⁠⁠⁠⁠postawić mi kawę⁠⁠⁠⁠ (którą uwielbiam). Dziękuję!

Podcast theme music by ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Transistor.fm⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠. Learn ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠how to start a podcast⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ here.

Kondensowanie, skracanie, parafrazowanie, pomijanie… w siedemnastym odcinku podcastu przyglądam się tłumaczeniowym zabiegom, dzięki którym widzowie mogą nadążać za szybkimi i skomplikowanymi dialogami. Wszystko to na przykładzie serialu „The Pitt”.

„The Pitt” / twórca: R. Scott Gemmill / 2025-2026 / HBO Max / polskie napisy: Wojciech Stybliński

Napisy z charakterem: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Facebook⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ / ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Instagram⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

Autorka: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Marzena Falkowska⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

Jeśli podoba ci się moja działalność i chcesz ją wesprzeć, możesz ⁠⁠⁠postawić mi kawę⁠⁠⁠ (którą uwielbiam). Dziękuję!

Podcast theme music by ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Transistor.fm⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠. Learn ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠how to start a podcast⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ here.

W szesnastym odcinku podcastu zapraszam do wysłuchania rozmowy z Krzysztofem Kowalczykiem (SWPS, STAW, AVTE) i Pawłem Aleksandrowiczem (UMSC, profil @tlumaczenia_audiowizualne na Instagramie). Rozmawiamy o kształceniu adeptów i adeptek zawodu, o stanie i perspektywach rozwoju branży oraz o działalności badawczej i aktywistycznej moich gości.

Z odcinka dowiecie się też m.in., czy Krzysztof i Paweł uczą swoich studentów postedycji, jak AI tworzy niezamierzoną komedię absurdu oraz kiedy tłumaczenie filmów przypomina malowanie Ferrari farbą olejną.

Moi rozmówcy jak z rękawa sypią ciekawymi obserwacjami i diagnozami, więc gorąco zachęcam do słuchania!

Napisy z charakterem: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Facebook⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ / ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Instagram⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

Autorka: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Marzena Falkowska⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

Jeśli podoba ci się moja działalność i chcesz ją wesprzeć, możesz ⁠⁠⁠postawić mi kawę⁠⁠⁠ (którą uwielbiam). Dziękuję!

Podcast theme music by ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Transistor.fm⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠. Learn ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠how to start a podcast⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ here.

Od dramatów sądowych po reality shows, od komedii romantycznych po filmy dokumentalne. W piętnastym odcinku podcastu przyglądam się różnym obliczom dialogów realistycznych.

Wśród poruszanych wątków m.in. porównanie kłótni z „Anatomii upadku” i „The Real Housewives”, specyfika filmów pisanych pod oglądanie z drugim ekranem i celowe oddawanie błędów w napisach.

Napisy z charakterem: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Facebook⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ / ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Instagram⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

Autorka: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Marzena Falkowska⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

Jeśli podoba ci się moja działalność i chcesz ją wesprzeć, możesz ⁠⁠⁠⁠⁠postawić mi kawę⁠⁠⁠⁠⁠ (którą uwielbiam). Dziękuję!

Podcast theme music by ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Transistor.fm⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠. Learn ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠how to start a podcast⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ here.

W czternastym odcinku podcastu przyglądam się tłumaczeniu piosenek na potrzeby napisów, a interesują mnie m.in. kwestie związanych z tym wyzwań, przekładowych strategii oraz odbioru przez widzów.

Za przykład posłużyły mi dwa filmy z wyraźnym motywem muzycznym: „The History of Sound” i „The Ballad of Wallis Island”, które można było zobaczyć podczas British Film Festival 2025 (a pierwszy również podczas American Film Festival 2025).

„The History of Sound” / reż. Oliver Hermanus / 2025 / polskie napisy: Marzena Falkowska (AFF, BFF)

„The Ballad of Wallis Island” / reż. James Griffiths / 2025 / polskie napisy: Marzena Falkowska (BFF) – Ewelina Zakrzewska (Canal+, Amazon Prime i in.)

Bibliografia:

Paweł Aleksandrowicz, „Subtitling Song Lyrics in Films – Pilot Reception Research”, Across Languages and Cultures (vol. 20, issue 2), https://akjournals.com/view/journals/084/20/2/article-p173.xml

Filip Łobodziński, „300: Niby mała rzecz”, Dwutygodnik, https://www.dwutygodnik.com/artykul/9351-300-niby-mala-rzecz.html

Filip Łobodziński, „Like a Rolling Stone. Spowiedź tłumacza”, biBLioteka, https://www.biuroliterackie.pl/biblioteka/recenzje/like-a-rolling-stone-meandry-przekladu-dylana/

Napisy z charakterem: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Facebook⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ / ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Instagram⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

Autorka: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Marzena Falkowska⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

Jeśli podoba ci się moja działalność i chcesz ją wesprzeć, możesz ⁠⁠⁠⁠postawić mi kawę⁠⁠⁠⁠ (którą uwielbiam). Dziękuję!

Podcast theme music by ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Transistor.fm⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠. Learn ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠how to start a podcast⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ here.

W trzynastym odcinku podcastu przyglądam się kwestii współistnienia różnych tłumaczeń tego samego filmu. Z czego wynikają dzielące ich różnice? Jaki jest ich efekt? Jak wygląda ich dostępność? Wszystko to na przykładzie filmu „Sens życia według Monty Pythona”.

„Sens życia według Monty Pythona” (Monty Python's The Meaning of Life) / reż. Terry Jones / 1983 / tekst polski: Tomasz Beksiński – Elżbieta Gałązka-Salamon – Lechosław Polak – Agnieszka Zwolińska

Napisy z charakterem: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Facebook⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ / ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Instagram⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

Autorka: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Marzena Falkowska⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

Jeśli podoba ci się moja działalność i chcesz ją wesprzeć, możesz ⁠⁠⁠postawić mi kawę⁠⁠⁠ (którą uwielbiam). Dziękuję!

Podcast theme music by ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Transistor.fm⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠. Learn ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠how to start a podcast⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ here.

W dwunastym odcinku podcastu zapraszam do wysłuchania rozmowy o tłumaczeniu filmów polskich na język angielski. Moje zaproszenie przyjęły Agata Rudowska, Emilia Puszczyńska i Maja Konkolewska, które od lat tłumaczą napisy oraz scenariusze (i nie tylko) na potrzeby festiwali filmowych, dystrybucji kinowej i serwisów streamingowych.

Rozmawiamy m.in. o początkach pracy w zawodzie, o językowych wyzwaniach związanych z tłumaczeniem filmów współczesnych i klasycznych, o tym, jak w przekładzie napisów może przydać się doświadczenie tłumaczki środowiskowej i dlaczego sięganie po stylizację czy slang nie zawsze jest najlepszym pomysłem.

Z odcinka dowiecie się też m.in., która część berlińskiego Srebrnego Niedźwiedzia należy się tłumaczce, jak przełożyć pewne dwa brzydkie, a przy tym dwuznaczne słowa na „k” oraz co ma wspólnego Poldek z „Podróży za jeden uśmiech” z Jackiem Sparrowem 😊

Alfabetyczny indeks filmów i seriali przetłumaczonych przez moje rozmówczynie, o których mowa jest w odcinku:

1670 – Akademia Pana Kleksa – Aniela – Chleb i sól – Furioza – Głupcy – Krzyżacy – Ministranci – Pierścień i róża – Podróż za jeden uśmiech – Przypadek – Rękopis znaleziony w Saragossie – Sexify – Szczęście świata – Walkower – Wzgórze psów – Zjednoczone stany miłości – Znachor

Napisy z charakterem: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠Facebook⁠⁠⁠⁠⁠⁠ / ⁠⁠⁠⁠⁠⁠Instagram⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

Autorka: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠Marzena Falkowska⁠⁠⁠⁠⁠⁠

Jeśli podoba ci się moja działalność i chcesz ją wesprzeć, możesz ⁠⁠postawić mi kawę⁠⁠ (którą uwielbiam). Dziękuję!

Podcast theme music by ⁠⁠⁠⁠⁠⁠Transistor.fm⁠⁠⁠⁠⁠⁠. Learn ⁠⁠⁠⁠⁠⁠how to start a podcast⁠⁠⁠⁠⁠⁠ here.

W jedenastym odcinku podcastu opowiadam o tym, kiedy warto pozwolić sobie na językową swobodę, żeby oddać koloryt dialogów. Wszystko to na przykładzie filmu „Dżentelmeni”, którego bohaterowie są mistrzami ciętej riposty, zjadliwego humoru i wymyślnych wyzwisk.

„Dżentelmeni” (The Gentlemen) / reż. Guy Ritchie / 2019 / Prime Video / polskie napisy: Piotr Licki

Napisy z charakterem: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠Facebook⁠⁠⁠⁠⁠⁠ / ⁠⁠⁠⁠⁠⁠Instagram⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

Autorka: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠Marzena Falkowska⁠⁠⁠⁠⁠⁠

Jeśli podoba ci się moja działalność i chcesz ją wesprzeć, możesz ⁠⁠postawić mi kawę⁠⁠ (którą uwielbiam). Dziękuję!

Podcast theme music by ⁠⁠⁠⁠⁠⁠Transistor.fm⁠⁠⁠⁠⁠⁠. Learn ⁠⁠⁠⁠⁠⁠how to start a podcast⁠⁠⁠⁠⁠⁠ here.

W dziesiątym odcinku podcastu opowiadam o tym, jak w napisach do filmu „Osierocony Brooklyn” oddano konkretne zaburzenie neurologiczne przejawiające się w mowie postaci, a mianowicie zespół Tourette’a.

„Osierocony Brooklyn” (Motherless Brooklyn) / reż. Edward Norton / 2019 / Prime Video / polskie napisy: Artur Wierzchowski

Napisy z charakterem: ⁠⁠⁠⁠⁠Facebook⁠⁠⁠⁠⁠ / ⁠⁠⁠⁠⁠Instagram⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

Autorka: ⁠⁠⁠⁠⁠Marzena Falkowska⁠⁠⁠⁠⁠

Jeśli podoba ci się moja działalność i chcesz ją wesprzeć, możesz ⁠postawić mi kawę⁠ (którą uwielbiam). Dziękuję!

Podcast theme music by ⁠⁠⁠⁠⁠Transistor.fm⁠⁠⁠⁠⁠. Learn ⁠⁠⁠⁠⁠how to start a podcast⁠⁠⁠⁠⁠ here.