У старой Беларусі, як ува ўсёй Эўропе, лацінская была мовай асьветы і кнігі. Мноства словаў — мэта і камэта, вэлюм і плян — прыйшло ў беларускую наўпрост з лаціны. Таму яны і гучаць блізка да арыгіналу.

Назвы нашых вуліц уплываюць на нашу сьвядомасьць і падсьвядомасьць. Беларускай урбананіміі патрэбная ня толькі дэсаветызацыя, але і дэкалянізацыя. Адзіны горад Беларусі, у якім пасьпелі ўпарадкаваць тапанімічную гаспадарку, — Маладэчна. Там няма вуліцы Леніна, затое ёсьць Вялікі Гасьцінец.

Многія нашыя назвы месяцаў унікальныя. Калі і адкуль яны пайшлі? А ці памятаем, як правільна пісаць дату? А як назваць чатыры запар гады бязь іх нумароў?

А як па-беларуску адкажам на гэтае пытаньне, асабліва калі ня роўная гадзіна (напрыклад, 9:00), а яе палова (8:30) або чвэрць (8:15)?

Ня трэба ўжываць абрэвіятуры накшталт «дзяржмяжа» і «юрасобы» — гэта савецка-расейская словаўтваральная мадэль. Але хораша і правільна будзе сказаць «Мо ня трэ больш падліваць».

Інтэрнэт-тролі ды самы галоўны троль ужываюць беларускія словы як абрáзы: «Эти свядомые змагары только плявузгают». А ці кепска быць «сьвядомым»? І ці можна «страціць сьвядомасьць»?

«Лазня», книжный магазин «Кнігарня», «Покупай на „Куфаре“». Гэта пашырэньне беларускае мовы ці зьвядзеньне яе да ролі дэкарацыі?

У Расеі ёсьць і сувораўскі выраз «отцы-командиры», і сучасная мянушка «батяня-комбат». І вечны, любімы сваімі дзецьмі-падданымі «царь-батюшка». А ў Беларусі «бацькам» ніколі не называлі ані манарха, ані вайскавода. Гэта выключна сямейнае слова.

Гісторыя годнай, але прызабытай у Беларусі ініцыятывы ПЭН-Клюбаў сьвету — Усеагульнай дэклярацыю моўных правоў. Калі яе ўхваліць ААН, права на родную мову прыраўняецца да іншых фундамэнтальных правоў.

Старажытнае і нават містычнае беларускае слова «хапун» менчукі на вуліцы тлумачаць па-рознаму. І лічаць «хапун» і «ссабойку» расейскімі словамі, хоць расейцы іх ня ведаюць.