Neti Neti

Neti Neti

By Azade Özaltun SusantezSociety & Culture
Download on the App Store

Neti Neti episodes

  • Kaygıyı Yakıt Olarak Kullanmak

    Önemli bir konuşmadan önce, bir sonucu beklerken ya da belirsiz bir dönemin ortasında... Kalp hızlanır, nefes sığlaşır, zihin geleceğe koşar. Çoğumuz bu hissi bir an önce kurtulmamız gereken bir sorun olarak görürüz. Oysa aynı belirtiler bazen en iyi halimize de eşlik eder.


    Bu bölümde kaygıyı bastırmak yerine anlamaya çalışıyoruz. Kaygı bizi durduran bir şey mi, yoksa ileri taşıyan bir enerji mi? Korkudan farkı ne? Neyi korumaya çalışıyor? Ve onu motorun içinde yakmak, dışarı sızıp yangın çıkarmasına izin vermemek mümkün mü?


    Kierkegaard'ın "özgürlüğün baş dönmesi"nden Rollo May'in "Kaygının Anlamı"na, Byung-Chul Han'ın modern dünya eleştirisinden Yerkes ve Dodson'ın uyarılma eğrisine ve Stoacıların iki çemberine uzanan bir yolculuk. Kaygıyı bedende, düşüncede ve davranışta fark etmekten onu yakıta çevirmenin beş yoluna kadar. 


    Bu hafta kendine sor: Kaygım neyi korumaya çalışıyor?


    Kaygı aylardır sürüyorsa; uykunu, işini ya da ilişkilerini belirgin şekilde etkiliyorsa, bir uzmandan destek almak iyi bir fikir olabilir. Bu bir zayıflık değil, kaygıyı ciddiye almaktır.

    Neti Neti: Kendimizle, başkalarıyla ve hayatla ilişkimizi merak ederek anlamaya çalışan bir podcast. Ne bu, ne şu.

    Instagram: @netineti.podcast

    18 min
  • Sessizliğin Şiddeti

    Çocukken serçe parmaklarımızı birbirine takıp “küstüm” derdik; barışmak da bir o kadar kolaydı. Büyüdük, o oyun bitti ama küsmek bitmedi.

    Bu bölümde küslüğü “küsmek kötüdür” diye değil, merak ederek konuşuyoruz. Susmak da bir söz müdür? Bir insana hiç dokunmadan onu yaralamak mümkün mü? Birini sessizliğimizle cezalandırdığımızda aslında kimi cezalandırıyoruz?

    Levinas’ın “yüz”ünden Buber’in “Ben–Sen”ine, Honneth’in tanınma fikrinden Kipling Williams’ın dışlanma araştırmalarına ve Gottman’ın “taşma” kavramına uzanan bir yolculuk. Pasif agresiflikten ebeveyn küslüğüne, kendini susturmaktan sağlıklı bir sınır çizmeye kadar.

    Bu hafta kendine sor: Benim sessizliklerim neye benziyor? Bir duvara mı, bir nefese mi, yoksa bir sınıra mı?

    Eğer şu an sürekli bir sessizlikle cezalandırıldığın bir ilişkideysen, yaşadığın şeyin bir adı var. Güvendiğin biriyle ya da bir uzmanla konuşmak ilk adım olabilir.

    Neti Neti: Kendimizle, başkalarıyla ve hayatla ilişkimizi merak ederek anlamaya çalışan bir podcast. Ne bu, ne şu.
    Instagram: @netineti.podcast

    19 min
  • Utancın Coğrafyası

    “Ayıp” kelimesini ilk kez kimden duydun?

    Muhtemelen hatırlamıyorsun. Ama o an yüzünde olan şey büyük ihtimalle hâlâ bir yerlerde duruyor.

    Bu bölümde utancı konuşuyoruz: nereden geldiğini, bizde nasıl dolaştığını ve kimin sesiyle konuştuğunu. Dilimizdeki deyimlerin çoktan çizdiği haritadan yola çıkıyoruz: yüzüm kızardı, yüzümü kara çıkardı, yerin dibine girdim. Utanç bakılan bir yüzde başlıyor ve insanı görünmeyeceği bir yere doğru itiyor.

    Bu bölümde:
    · Utanç ile suçluluk arasındaki fark: “Kötü bir şey yaptım” ile “Ben kötüyüm” arasındaki mesafe
    · Utancın kılık değiştirmiş halleri: öfke, erteleme, mükemmeliyetçilik, sessizlik ve yardım isteyememek
    · Neden utandığımızın doğuştan gelmediği, öğrenildiği
    · İlişkisel benlik, namus kültürü ve mahalle baskısı. Mahalle dağıldı ama baskısı cebimize taşındı
    · “El âlem” gerçekten bu kadar büyük mü? Asch’ın uyum deneyi, spot ışığı etkisi ve çoğulcu cehalet
    · Utancı tamamen susturmak yerine pusulasını geri almak: “Bu kimin sesi?”

    Bölümde adı geçenler: Jean-Paul Sartre, Erving Goffman, Thomas Scheff, June Tangney, Michael Lewis, Norbert Elias, Ruth Benedict, Çiğdem Kağıtçıbaşı, Şerif Mardin, Solomon Asch, Thomas Gilovich.

    Utanç bize nasıl görüneceğimizi öğretti. Ama kim olduğumuzu değil.


    Neti Neti; kendimizle, başkalarıyla ve hayatla ilişkimizi, davranışlarımızın, duygularımızın ve bedenimizin izini sürerek anlamaya çalışan bir podcast.

    Ne bu, ne şu. Merakla kal.

    Instagram: @netineti.podcast

    15 min
  • Yalnızlığın Ekonomisi

    Tokyo’da bir adam kendini kiraya veriyor, üstelik hiçbir şey yapmamak için. Seninle yemeğe geliyor ama sohbet etmek zorunda değil. Trenle şehirden ayrılırken peronda sana el sallıyor. Birkaç yılda 4.000 kez kiralanmış. Müşterilerinden biri onu tam 270 kez çağırmış.

    Bir insanın sadece orada olması nasıl oldu da satın alınan bir şeye dönüştü?

    Bu bölümde yalnızlığı biraz farklı bir yerden konuşuyoruz: etrafında sessiz sedasız kurulan ekonomiden. Türkçede neden iki zıt duyguya aynı adı verdiğimize, büyük şehrin bize neden bir kabuk ördürdüğüne bakıyoruz. Sonra bize yalnızlığa iyi geleceğini söyleyen çözümlerin bizi nasıl daha da yalnızlaştırabildiğini konuşuyoruz. Son olarak da hâlâ satın alınamayan şeyi, gerçek bağı nasıl kurabileceğimizi düşünüyoruz.

    Bilgi var ama ders yok. Hazır cevap da yok, sadece birlikte düşünmeye değer sorular.

    00:00 Giriş
    00:24 Kendini kiraya veren adam
    02:00 Aristoteles: insan olmak, birlikte olmak
    02:28 Yalnızlığın kısa tarihi
    03:23 Türkçede iki zıt yalnızlık, tek kelime
    04:55 Büyük şehir ve kabuk
    06:25 Yalnız kalabalık
    07:25 Bağ kurmak da satılık listesinde mi?
    08:32 Yalnızlık pazarı: kiralık arkadaştan yapay zekâya
    09:43 Kısır döngü
    11:27 Pürüzsüzlük ve ayna
    13:15 Yalnızlığı nasıl fark ederiz?
    15:53 Satılabilen ve satın alınamayan dostluklar
    16:44 Bağ nasıl kurulur?
    20:16 Ne bu, ne şu
    20:40 Bir itiraf ve kapanış

    Bu bölümdeki soruları kulağındaki bir sesle değil de gerçek insanlarla düşünerek sürdürmek istersen seni Intellectual Club’a beklerim: https://getstudioplus.com/product/intellectual-club/

    Instagram: @netineti.podcast

    Bölümde adı geçenler

    • Aristoteles, Politika
    • Fay Bound Alberti, A Biography of Loneliness
    • Hannah Arendt, Totalitarizmin Kaynakları
    • Georg Simmel, “Metropol ve Zihinsel Hayat”
    • David Riesman, Yalnız Kalabalık
    • Karl Polanyi, Büyük Dönüşüm
    • Arlie Hochschild, The Outsourced Self
    • Sherry Turkle, Alone Together
    • Byung-Chul Han, Güzeli Kurtarmak
    • D. W. Winnicott, “Yalnız Kalabilme Yetisi”
    • Ray Oldenburg, The Great Good Place (üçüncü mekân)
    • Jeffrey Hall (2018), arkadaşlık için gereken süre
    • James Coan ve ark. (2006), el tutma deneyi
    • Sandstrom ve Dunn (2014), kasiyerle sohbet
    • Epley ve Schroeder (2014), trende yabancıyla konuşmak

    Ne bu, ne şu. Merakla kal.

    22 min

About Neti Neti

From the publisher's feed

Kendimizle, başkalarıyla ve hayatla ilişkimizi; davranışlarımız, duygularımız ve bedenimiz üzerinden anlamaya çalışan podcast.