
Sign up to save your podcasts
Or


رنه گنون که از زاویه سنت به همه امور زندگی مدرن مینگرد نه برای دموکراسی ارزشی قائل میشود و نه برای لیبرالیسم و سوسیالیسم. به اعتقاد او بارزترین وجه انحرافی فرهنگ و سبک زندگی مدرن، انکار «راز» است! انسان مدرن و مشربهایی که دارد سطوح عالیتر حقیقت را که در حکم رازهای هستیست انکار میکند و این انکار را به بهانه دموکراسی یا عامیانهسازی توجیه مینماید. انسان مدرن همچون حشراتی شده که در کندوها، آن هم در کندوهای شیشهای زندگی میکند و بنابراین نه تنها اشتراکی زندگی میکند بلکه از تمامی وجو منحصر به فرد، تهیست!
و اینک آخرین گام قابیل برای کشتن هابیل برداشته خواهد شد. شهرنشینی به عنوان آخر مرحله یکجانشینی در سیاره به عنوان مرحله سکون و انجماد تفسیر شده و بدترین تعابیر را مییابد: در حالی که وسائل نقلیه بسیاری برای سهولت جابجایی وجود دارد، جابجایی عملا دشوارتر میشود؛ از دید جمعیت کوچنده که بر گستردگی زمین حساب میکنند و دائما در نقل و انتقالاند، این دشواری به آشکارگی هرچه تمامتر تجربه میشود. رنه گنون سنتگرا که متون کهن را به صورت رمزی تفسیر میکرد، هابیل را نماینده مردم کوچگر و قابیل را نماینده مردم یکجانشین میداند. چون در سفر پیدایش، هابیل دامپرور و شبان، و قابیل کشاورز معرفی شده است. دیدگاه رنه گنون، شکل تئوریک تفکر عصر طلایی مبتنی بر سنت است.
سران قوم بنیاسرائیل نگرشی رو به جلو داشتند و این از درخواست آنها برای نصب پادشاه پیداست؛ آنها میگفتند ما هم میخواهیم که مانند ملتهای دیگر، «شاه» یعنی نهاد حکمرانی داشته باشیم. سموئیل پیامبر تلاش میکند آنها را منصرف کند و تمامی آنچه به گزارش کتاب اول سموئیل میگوید در حقیقت، پیامدهای تاسیس دولت یا نهاد حکمرانیست. مطابق با تفسیر مارتین بوبر برمبنای عهد عتیق و به ویژه همین کتاب اول سموئیل، پیامبران بنیاسرائیل در تلاش برای حفظ زندگی شبانی، یعنی زندگی پیش از شهرنشینی (تمدن) بودند و بنابراین عوارض زندگی شهرنشینی را یادآوری میکردند.
سنتگرایی به منزله شکلی از نوستالژیاانحرافات اخلاقی و انحطاط روحی و معنوی، همواره موجب تمنای گذشته شده است؛ در واقع شکلی از تمنای گذشته را در کسانی مییابیم که معتقدند انسان به مرور تباه شده و خلقیات مثبت جای خود را به خلق و خوق منفی داده است. این شکل از تمنای گذشته را میتوان در داستانهای کهنی پیدا کرد که مدعی دور شدن خداوند از انسانند؛ این ایده که خداوند دیگر با انسان سخن نمیگوید، به طرق مختلف در متون کهن طرح شده است... حامیان این عقیده، معمولا بازگشت به سنت به ویژه سنتهای دینی را چاره کار انسان میدانند.
نوستالژیا سرچشمه توضیح موسیقی و دانش و دوستی هم هست! در واقع ارجاع به یک گذشته ازلی- ابدی، کارکرد توضیحی هم دارد: مایه هر نوع هارمونی در موسیقی را قبلا شنیدهایم؛ عناصر اصلی دانش را قبلا دانستهایم؛ و جوهره دوستی، در مجاورتیست که در عالم ذر با هم داشتهایم!... نظریهپردازانی داشتهایم که افسون موسیقی و دانش و دوستی را با ارجاع به یک گذشته ازلی- ابدی توضیح دادهاند... قوت عاطفی «گذشته» است که مسبب چنین نظریات شاعرانه- اسطورهای (mytho-poetical) شده است: جان دوستان قدیمی در یک پیشا- جهان با هم مجاور بوده است؛ هماهنگیهای پیشا-بنیادین در موسیقی پیش از تولد شنیده شده است؛ پیشنویسهای دانش (Prototypes) پیش از این در عالم مُثُل دیده شده است...
مورد افلاطون نشان میدهد که طرح یک گذشته طلایی لزوما کار یک متفکر گذشتهگرا نیست؛ متفکرانی مانند افلاطون به امکان تحقق یک جامعه آرمانی در آینده نظر داشتند و گاهی برای تصور یک جامعه آرمانی و بهینه، اسطورههایی مانند اسطوره آتلانتیس را پیش میکشیدند. توجه به این نکته از این جهت ضرورت دارد که روشنفکران مشروطه ما را به جهت باستانگرایی به ناروا گذشتهگرا خواندهاند؛ این در حالیست که متفکران عصر مشروطه، آیندهنگر و توسعهگرا بودهاند و حتی یک برنامه انضمامی را برای توسعه کشور پیشمیکشیدند.
اسطوره آتلانتیس در میان یونانیان باستان بازتابی از نوستالژیاستافلاطون در محاوره تیمائوس خود به نقل از یک کاهن مصری این اسطوره را شرح میدهد. مطابق با این روایت، دورتر از تنگه جبلالطارق که یونانیان آن را «ستونهای هرکول» میخواندند، مجمعالجزایری وجود داشت با مردمانی شادمان و تندرست و جامعهای بسیار پیشرفته و منضبط که امپراطورشان حتی قصد کرد که تمامی آسیا و اروپا را بگیرد. او ناوگان دریایی خود را حرکت داد تا از دریای مدیترانه به سمت شرق، کشورگشایی کند... یک سیاستمدار پوپولیست آمریکایی در قرن نوزدهم، به نام ایگناتیوس دانلی مدعی شد که این جزیره واقعا وجود داشته و حتی سرچشمه فرهنگ، صنعت و دین بودهاند...
نوستالژیا به منزله حس وقتی در حد یک اندیشه یا دیدگاه ارتقاء پیدا میکند سه شکل کلی عمده دارد: الف: سنتگرایی ب: باستانگرایی پ: ویرانشهرباوری
معنای واژه «نوستالژیا» چیست؟
در این برنامه به تاریخچه شکلگیری این واژه میپردازیم تا قسمت اول باشد بر مجموعه «نوستالژیا: بازپسنگری در زمان» با عنوان «مزدوران سودازده سوییسی»
From the publisher's feed