Notes From Mona

Bir şeyi görebilmekle ona ulaşabilmek arasındaki mesafe ne zaman bu kadar açıldı?

Bu bölümde 1850’lerin Paris’inde Aristide Boucicaut’nun değiştirdiği alışveriş alışkanlıklarından Émile Zola’nın romanına, oradan günümüzün dijital vitrinlerine ve Avrupa sokaklarındaki ekonomik huzursuzluğa uzanıyoruz. Güzel bir hayatı arzulamakla sıradan bir hayatı sürdürebilmek arasındaki farkı konuşuyoruz.

Bu bölümde bahsedilenler:

• Aristide Boucicaut ve Le Bon Marché
• Émile Zola – Au Bonheur des Dames
• Büyük mağazaların doğuşu ve tüketim kültürü
• Avrupa’daki protestolar ve ekonomik beklentiler
• Dijital vitrinler ve gelecek kurabilme meselesi

Kaynaklar: Le Bon Marché tarihçesi; LVMH; Émile Zola, Au Bonheur des Dames; Associated Press; Reuters.

—

Instagram: @notes.from.mona
İletişim: [email protected]

Yeni bölümlerden haberdar olmak için takip etmeyi unutmayın.

Barselona’da 140 yılı aşkın süredir tamamlanmayı bekleyen bir yapı: Sagrada Família. Peki, bir binanın hiç bitmemesi gerektiğini savunanlar neden var?

Bu bölümde Gaudí’nin yarım kalan eserinden Michelangelo’nun heykellerine, Virginia Woolf’un Deniz Feneri romanından kendi hayatımızdaki bitmemiş işlere uzanıyoruz. Tamamlanmanın bazen neden bir kayıp gibi hissettirdiğini ve yarım kalan şeylerin taşıdığı ihtimalleri konuşuyoruz.

Bu bölümde bahsedilenler:

• Sagrada Família ve Antoni Gaudí’nin hikâyesi
• Michelangelo’nun yarım kalan Esirler heykelleri
• Virginia Woolf – Deniz Feneri
• Kariyer, mükemmeliyetçilik ve bitmemişliğin ihtimalleri

Kaynaklar: Sagrada Família'nın tarihsel kayıtları; Gijs van Hensbergen'in Gaudí üzerine çalışmaları; Galleria dell’Accademia; Virginia Woolf, Deniz Feneri.

—

Instagram: @notes.from.mona
İletişim: [email protected]

Yeni bölümlerden haberdar olmak için takip etmeyi unutmayın.

Bu bölümde, 1755 Lizbon Depremi’nden yola çıkıyor; bir şehrin yeniden inşa edilirken nasıl kendi karakterini kazandığına ve oradan kariyerlerimiz boyunca bizimle kalan görünmez yapılara bakıyoruz. Azulejolardan Pombalina mimarisine, duvarların içine gizlenen ahşap bir iskeletten CV’de yazmayan çalışma biçimlerimize uzanan beklenmedik bir bağlantının peşine düşüyoruz.

Bu bölümde bahsedilenler:

• 1755 Lizbon Depremi ve şehrin yeniden inşası
• Marquês de Pombal ve Baixa Pombalina
• Azulejoların Lizbon’un görsel kimliğindeki yeri
• “Gaiola Pombalina” ve erken dönem depreme dayanıklı yapı sistemi
• Bir şehri güzel olmaktan çıkarıp kendine benzer yapan detaylar
• CV, unvan ve şirket isimlerinin arkasında kalan profesyonel karakter
• Kariyer boyunca bizimle taşınan beceriler ve çalışma biçimleri

Kaynak: UNESCO, Pombaline Lisbon; Museu de Engenharia Civil, Instituto Superior Técnico; 1755 Lizbon Depremi ve Pombalina yeniden yapılanmasına ilişkin tarihsel kaynaklar.

—

Instagram: @notes.from.mona
İletişim: [email protected]

Yeni bölümlerden haberdar olmak için takip etmeyi unutmayın.

Bu bölümde, Clarence Gideon’ın hikâyesinden yola çıkıyor; kendi kendimize açtığımız davalara bakıyoruz. Zihnimizin olumsuz deneyimleri neden daha güçlü kaydettiğini, kendimiz hakkında verdiğimiz küçük hükümlerin nasıl kimliğe dönüştüğünü ve bazen üzerinden zaman geçse bile neden hâlâ aynı dosyayı açıp kendimizi yargıladığımızı konuşuyoruz.

Bu bölümde bahsedilenler:

• Clarence Gideon ve adil yargılanma hakkı
• William Swann ve öz-doğrulama kuramı
• “Bad Is Stronger Than Good” ve olumsuzluk yanlılığı
• David Burns: zihinsel filtreler ve “-meli, -malı” cümleleri
• Kendimiz hakkında verdiğimiz hızlı hükümler
• Özlemek, iyileşmek ve kendimizi yeniden yargılamak

Kaynak: Gideon v. Wainwright (1963); William B. Swann Jr. (1983); Roy Baumeister ve diğerleri, Bad Is Stronger Than Good (2001); David D. Burns, İyi Hissetmek (1980).

—

Instagram: @notes.from.mona
İletişim: [email protected]

Yeni bölümlerden haberdar olmak için takip etmeyi unutmayın.

Bu bölümde; Paris’in bugün bildiğimiz geniş bulvarlarının ardındaki hikâyeden yola çıkıyor, Baron Haussmann’ın 19. yüzyılda şehri nasıl yeniden tasarladığına bakıyoruz. Hijyen, modernleşme ve güzellik için açılan caddelerin aynı zamanda isyanları, kalabalıkları ve hareketi kontrol etmenin bir yolu oluşunu konuşuyoruz. Sonra Paris’ten bugüne geliyor; cam ofislerden yeşil noktalara, havaalanlarından telefon ekranlarına kadar tasarımın davranışlarımızı nasıl sessizce yönlendirebildiğinin izini sürüyoruz.

Bu bölümde bahsedilenler:

• III. Napolyon ve Baron Haussmann’ın Paris’i yeniden tasarlaması
• Haussmann öncesi Paris ve 19. yüzyılın dar sokakları
• 1830 ve 1848 Paris ayaklanmaları ve barikatlar
• Haussmann bulvarlarının modernleşme ve kontrol işlevi
• Mark Twain’in 1867 Paris gözlemleri
• Cam ofisler, şeffaflık ve görünürlük
• İş hayatında performans ile “görünür olma” arasındaki ilişki
• Yeşil nokta ve dijital görünürlük
• Mekânların ve dijital tasarımın seçimlerimizi yönlendirmesi
• Özgürlük, kontrol ve “başka bir yöne gitme” meselesi

Kaynak: Georges-Eugène Haussmann – Mémoires (1890–1893); Mark Twain’in 1867 Paris seyahati üzerine gözlemleri.

—

Instagram: @notes.from.mona
İletişim: [email protected]

Yeni bölümlerden haberdar olmak için takip etmeyi unutmayın.

Bu bölümde; işgal altındaki Anadolu'dan Samsun'a, Sakarya'dan Tekâlif-i Milliye'ye, İnebolu'da cephane taşıyan kadınlardan Kocatepe'de başlayan Büyük Taarruz'a uzanıyoruz. Bir zaferin yalnızca cephede değil; iradeyle, fedakârlıkla, güvenle ve sonucu henüz bilmeden yürümeye devam eden insanların cesaretiyle nasıl mümkün olduğunu görüyoruz.

Bu bölümde bahsedilenler:

• 1919'da işgal altındaki Anadolu ve Mustafa Kemal'in Samsun'a çıkışı
• Sakarya Meydan Muharebesi ve “Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır”
• Tekâlif-i Milliye Emirleri ve halkın seferberliği
• İnebolu–Kastamonu cephane yolu
• Şerife Bacı ve Halime Çavuş
• Kocatepe ve Büyük Taarruz
• Ankara Telgrafhanesi ve zafer haberleri
• 30 Ağustos'un bedeli ve savaşın insani yüzü
• Mustafa Kemal Atatürk'ün liderliği, iradesi ve geleceğe duyduğu inanç
• Kocatepe'den bugüne, bir milletin birlikte hareket edebilme gücü

Kaynak: Vikipedi; Hukuk Ansiklopedisi; TESUD; Anadolu Ajansı; Kastamonu Gündem; Wikitarih; Karatay Üniversitesi; Kültür ve Yaşam; Milliyet; Sözcü; Kuzey Ekspres; Hürriyet; STRASAM; Dergipark; Gazete Oksijen; Yeni Asır; Kocatepe Büyük Taarruz Araştırma Merkezi; Habertürk.

—

Instagram: @notes.from.mona
İletişim: [email protected]

Yeni bölümlerden haberdar olmak için takip etmeyi unutmayın.

Bazı kayıpların cenazesi olmaz.

Bu bölümde; dünyanın farklı yerlerinde insanların kayba nasıl biçim verdiğinden yola çıkıyor, Gana'nın figüratif tabutlarından Tibet'teki gökyüzü definlerine, Madagaskar'daki Famadihana geleneğinden New Orleans'ın jazz funeral'larına uzanıyoruz. Sonra yasın daha az görünür hâllerine bakıyor; bir işten, bir şehirden, bir ilişkiden ya da bir zamanlar olduğumuz kişiden ayrılırken geride bıraktıklarımızı konuşuyoruz.

Bu bölümde bahsedilenler:

• Gana'da Ga topluluklarının figüratif tabutları
• Tibet Budist topluluklarında gökyüzü definleri
• Madagaskar'da Famadihana geleneği
• Çin'de yasın rengi ve beyazın anlamı
• New Orleans jazz funeral ve second line geleneği
• Joan Didion ve The Year of Magical Thinking
• Kenneth Doka ve “disenfranchised grief” kavramı
• İş hayatında görünmeyen kayıplar, kimlik ve vedalar

Kaynak: Kenneth Doka – Disenfranchised Grief: Recognizing Hidden Sorrow (1989); Joan Didion – The Year of Magical Thinking (2005).

—

Instagram: @notes.from.mona
İletişim: [email protected]

Yeni bölümlerden haberdar olmak için takip etmeyi unutmayın.

Bir insanın adı, bazen onu tanıyanlardan daha uzun yaşayabilir.

Bu bölümde; dünyanın en soğuk şehirlerinden biri olan Yakutsk'tan yola çıkarak, Saha halkının hikâyesini ve dışarıdan verilen isimlerin nasıl kalıcı hâle geldiğini konuşuyoruz. Sonra bu hikâyeyi iş hayatına taşıyor; unvanların, etiketlerin ve başkalarının bizim hakkımızda verdiği kararların kariyerimizi nasıl şekillendirebildiğini sorguluyoruz.

Bu bölümde bahsedilenler:

• Yakutsk ve Saha (Yakut) halkının tarihi
• Saha dili ve Türk dilleriyle bağı
• "Yakut" adının ortaya çıkışı
• Permafrost ve Yakutsk'ta gündelik yaşam
• "Yıldızların fısıltısı" inanışı
• İş hayatında unvanlar, etiketler ve öz kimlik

Kaynak: Britannica – Sakha; Scott Polar Research Institute (University of Cambridge); Encyclopedia.com – Sakha and Yakuts; Yakutsk'un kuruluşu ve Pyotr Beketov'a ilişkin tarihsel kayıtlar; David K. Shipler – Russia: Broken Idols, Solemn Dreams.

—

Instagram: @notes.from.mona
İletişim: [email protected]

Yeni bölümlerden haberdar olmak için takip etmeyi unutmayın.

Bir kampanya neden bazen doğru görünür ama yine de yanlış hissettirir?

Bu bölümde; Adidas'ın viral olan "Tang" ceketinden, Lululemon'ın Çin Seddi'ndeki etkinliğine ve Pepsi'nin tartışmalı reklamına uzanan üç farklı hikâye üzerinden, temsil etmekle anlamak arasındaki farkı konuşuyoruz.

Bu bölümde bahsedilenler:

• Adidas'ın "Tang" ceketi ve Çin kültürel hafızası
• Tang ve Qing hanedanlıkları
• Lululemon'ın Çin Seddi etkinliği
• Pepsi'nin Kendall Jenner reklamı
• Black Lives Matter protestoları
• Kurum kültürü, değerler ve "katılım estetiği"

Kaynak: CNN – Why Adidas' Chinese New Year Jacket Has Gone Viral (2026); Collater.al – How Chinese is adidas' Mandarin Jacket, really? (2026); Bisektör – Lululemon ve Starbucks Krizleri (2026); Hürriyet, NTV ve Sözcü – Pepsi Kendall Jenner reklamı (2017).

—

Instagram: @notes.from.mona
İletişim: [email protected]

Yeni bölümlerden haberdar olmak için takip etmeyi unutmayın.

10.000 saat çalışmanın başarı için yeterli olduğuna uzun yıllar inandık. Belki de asıl mesele hiçbir zaman süre değildi.

Bu bölümde; Beatles'ın Hamburg yıllarından Anders Ericsson'un araştırmalarına, Malcolm Gladwell'in popülerleştirdiği "10.000 saat kuralı"ndan kurumsal hayattaki görünmeyen tekrar döngülerine uzanan bir yolculuk yapıyoruz. Başarının neden çoğu zaman saatlerle değil, o saatlerin nasıl geçtiğiyle ilgili olduğunu konuşuyoruz.

Bu bölümde bahsedilenler:

• The Beatles'ın Hamburg'daki görünmeyen yılları
• Anders Ericsson ve bilinçli pratik (deliberate practice)
• Malcolm Gladwell'in Outliers kitabı ve 10.000 saat kuralı
• Helen Lewis'in The Genius Myth kitabı ve "deha" anlatısı
• Ed Sullivan Show ve başarı hikâyelerinin romantikleştirilmesi
• İş hayatında deneyim, tekrar ve gerçek gelişim

Kaynak: Anders Ericsson, The Role of Deliberate Practice in the Acquisition of Expert Performance (1993); Anders Ericsson & Robert Pool, Peak (2016); Malcolm Gladwell, Outliers (2008); Mark Lewisohn, The Beatles: All These Years (2013); Helen Lewis, The Genius Myth: A Curious History of a Dangerous Idea (2025).

—

Instagram: @notes.from.mona
İletişim: [email protected]

Yeni bölümlerden haberdar olmak için takip etmeyi unutmayın.